Το ΚΚΕ αποκαθιστά κομματικά τρία του στελέχη

Για την ευρύτερη συζήτηση γύρω από την αποκατάσταση των Κλάρα, Γιαννούλη και Γεωργιάδη

Θα ξεκινήσουμε αυτό το άρθρο λέγοντας καταρχήν ότι η αυτοκριτική και η ανασκόπηση της Ιστορίας δεν μπορεί παρά να αποτελεί θεμιτή και αναγκαία διαδικασία για κάθε άνθρωπο και κάθε οντότητα, αρκεί να μην "υπολειτουργεί" δρώντας αυτοδικαιωτικά για αυτόν που την κάνει. Τα τελευταία χρόνια το ΚΚΕ έχει μπει στη διαδικασία μιας αυτοκριτικής και αναλυτικής ανασκόπησης της ιστορίας του εκδίδοντας δύο δοκίμια ιστορίας μαζί με πλήθος πολιτικών και ιστορικών βιβλίων που φέρνουν στο φως πτυχές της ιστορίας του κόμματος και του κινήματος και ασκώντας γόνιμη και απολύτως αναγκαία κριτική. Την περίοδο αυτή, το ΚΚΕ βρίσκεται στη διαδικασία αναθεώρησης του πρώτου ιστορικού του δοκιμίου, προσθήκης σε αυτό σημαντικών ντοκουμέντων και ιστορικών τμημάτων και διαφοροποίησης του ύφους συγγραφής του σε πιο επιστημονικό και λιγότερο αφηγηματικό. 

Εντός αυτής της διαδικασίας, το ΚΚΕ αποκατέστησε πολιτικά ή/και κομματικά μέλη και στελέχη του που στη διάρκεια της όξυνσης της ταξικής πάλης και στον μεγάλο ταξικό αγώνα του 1946-1949, διαγράφηκαν άδικα, βάσει εσφαλμένων εκτιμήσεων και λανθασμένων πληροφοριών, ανάμεσά τους οι Νίκος Ζαχαριάδης (κομματική και πολιτική αποκατάσταση), Νίκος Βαβούδης (κομματική και πολιτική αποκατάσταση) και Αθανάσιος Κλάρας (πολιτική αποκατάσταση).

Εν όψει της έκδοσης του αναθεωρημένου πρώτου δοκιμίου, έργου που θα πρέπει να βρίσκεται στα χέρια κάθε ιστορικού και κάθε εργαζομένου, το ΚΚΕ προχώρησε στην ανακοίνωση της κομματικής αποκατάστασης τριών ακόμα στελεχών του. Πρόκειται για τους Γιώργο Γεωργιάδη, Γιώργο Γιαννούλη και τον πρωτοκαπετάνιο του ΕΛΑΣ Αθανάσιο Κλάρα.

Με αφορμή τα παραπάνω, διάφοροι κονδυλοφόροι του αριστερού και δεξιού οπορτουνισμού, δημοσιογράφοι και ιστορικοί της πεντάρας έσπευσαν να "στηλιτεύσουν", απουσία άλλου πολιτικού επιχειρήματος, την επιλογή αυτή του ΚΚΕ, με δημοσιεύματα που κινούνται από τον κιτρινισμό μέχρι τη γελοιότητα. Απόψεις τύπου: "Τώρα είναι πολύ αργά", "Ακόμα το ΚΚΕ με αυτά ασχολείται", "Δεν έχει αξία η αποκατάσταση μετά θάνατο για αυτούς τους ανθρώπους" φιγουράρουν σε διάφορες εφημερίδες, περιοδικά και κυρίως στο διαδίκτυο, και ας είμαστε προετοιμασμένοι θα τις βλέπουμε να αναμασιούνται και να μηρυκάζονται για καιρό. 

Ας είμαστε όμως κι από τη μεριά μας αντικειμενικοί:

Πρώτον, είναι σίγουρα σαφές, ότι πολλοί από τους παραπάνω αναφερόμενους αγωνιστές του κόμματος και του κινήματος έφυγαν από τη ζωή πικραμένοι. Ορισμένοι εκτελέστηκαν με σαθρές κατηγορίες από στρατοδικεία του ΔΣΕ και τίποτε δεν μπορεί να αποκαταστήσει τον προσωπικό τους πόνο. Είναι όμως ακραία μεταφυσικό να συζητάμε 70 χρόνια μετά για τον προσωπικό πόνο και τη δικαίωση ανθρώπων που δεν βρίσκονται στη ζωή και να παρακάμπτουμε την πολιτική και ιστορική αναγκαιότητα που υπάρχει στην ανασκόπηση της κομματικής ιστορίας. Με άλλα λόγια: Κάθε κομμουνιστικό κόμμα νέου τύπου οφείλει να μαθαίνει από τα λάθη του παρελθόντος και με γενναιότητα και αποφασιστικότητα να προχωρά στην επίπονη και επίμονη κριτική προσέγγιση της ιστορίας του. Αν άλλωστε και τα υπόλοιπα κομμουνιστικά κόμματα έπρατταν αναλόγως, σήμερα η πολιτική τους στρατηγική και τακτική θα ήταν ενδεχομένως αποτελεσματικότερη. 

Δεύτερον, η επανερμήνευση και επανεκτίμηση του παρελθόντος αποτελεί για τα κομμουνιστικά κόμματα, αλλά και για ολόκληρο το κίνημα μια αναγκαία συνθήκη για την ανάλυση του παρόντος και τη χάραξη στρατηγικής και τακτικής γραμμής. Αν άλλωστε η Ιστορία δεν επαναλαμβάνεται πρώτα σαν φάρσα και μετά σαν τραγωδία, τότε ούτε τα ίδια τα αστικά κράτη θα έμπαιναν στη διαδικασία επανασυγγραφής της Ιστορίας, διαμόρφωσης ιστορικής διδακτικής στα εκπαιδευτικά συστήματα και σύνθεσης των λεγόμενων μεγάλων αφηγημάτων, αλλά και των πιο πρόσφατων εκδοχών της αναπαραγωγής της αστικής ιδεολογίας μέσα από τη Νέα Ιστορία. Δεν είναι λοιπόν δυνατό να ψέγεται το ΚΚΕ για μια διαδικασία την οποία κάθε κράτος από καταβολής της ανθρωπότητας χρησιμοποιεί, προκειμένου να προσδιορίζει τη γραμμή πλεύσης του για το μέλλον. Σαφώς, η λογική και η σκοπιμότητα δεν είναι ίδια ανάμεσα στα αστικά κράτη και τα κομμουνιστικά κόμματα, όμως η αναγκαιότητα για μια τέτοια διαδικασία παραμένει.

Τρίτον, δεν πρέπει να ξεχνάμε τη μακρά και επίπονη διαδικασία συντήρησης και αποκατάστασης του αρχείου του ΚΚΕ, η οποία συνεχίζεται με μεγάλο κόπο έως και σήμερα. Μέσα από αυτή τη διαδικασία συνεχίζεται η επανα-ανακάλυψη παλαιών εγγράφων, κομματικού τύπου και διαφόρων ντοκουμέντων που φωτίζουν πτυχές της δράσης του ΚΚΕ, των μελών και των στελεχών του. Από αυτή την μακρόχρονη διαδικασία αποκατάστασης προκύπτει εν μέρει και το γεγονός ότι η συγκρότηση μιας πλήρους εικόνας για τη δράση, το ήθος και τις συνθήκες διαγραφής ορισμένων μελών και στελεχών του ΚΚΕ και του ΔΣΕ καθυστέρησε αρκετά και αναλόγως λοιπόν, καθυστέρησε και η αποκατάστασή τους. 

Tέταρτο και τελευταίο: Για όσους από διάφορα πολιτικά πόστα του αριστερού οπορτουνισμού, αλλά και από τη μεριά του ΣΥΡΙΖΑ έσπευσαν να γράψουν και να δηλώσουν χυδαιότητες και ανοησίες σχετικά με την υπόθεση της κομματικής αποκατάστασης των μελών του ΚΚΕ και ειδικά αυτή του Άρη Βελουχιώτη έχουμε να πούμε μόνο αυτό: Αιδώς Αργείοι ! Ας ασχοληθούν πρώτα με τα του οίκου τους. Ας ασκήσουν κριτική στο ρεβιζιονισμό δεκαετιών, τον λινκβινταρισμό των κομμάτων τους, την μεταπήδηση στελεχών τους, δίκην ποντικιών, στο μεγάλο βαπόρι του ΣΥΡΙΖΑ που το 2015 "έπλεε" για την κυβέρνηση, ας μιλήσουν λίγο για την παντελή τους ανυπαρξία στο εργατικό κίνημα και μετά σχολιάζουν και την κομματική αποκατάσταση Βελουχιώτη. Όσο για τα μέλη της ΛΑΕ, που θα έπρεπε ταπεινά να σκύβουν το κεφάλι και να ερυθριούν μπροστά στον λαό, μετά το Μάαστριχτ, τη Gazprom και τα άλλα αίσχη επί κυβερνητικών τους ημερών, ας κοιταχτούν καλά μπροστά στον καθρέπτη πριν μιλήσουν για "Άρηδες" και το κόμμα των 100 χρόνων αδιάλλακτης ταξικής πάλης. 

Τέλος, σε ότι αφορά το ΣΥΡΙΖΑ, εντάσσουμε την κριτική σας στο 4ο Μνημόνιο, τους πλειστηριασμούς λαϊκής κατοικίας και στα άλλα αίσχη. Δεν αναγνωρίζουμε δικαίωμα γνώμης σε όσους δοκίμασαν να διαλύσουν το ΚΚΕ, έβαλαν το κίνημα σε θέση άμυνας και εν ολίγοις εκπροσωπούν σήμερα, ως σύγχρονοι νενέκοι την αστική τάξη, την ΕΕ και το ΝΑΤΟ.

Οι αποφάσεις της ΚΕ του ΚΚΕ για την την αποκατάσταση των Κλάρα, Γιαννούλη και Γεωργιάδη

Ο Γιώργος Γεωργιάδης γεννήθηκε το 1916 στον Πόντο. Ήταν αριστούχος απόφοιτος της Σχολής Ευελπίδων. Πήρε μέρος στον ιταλο-ελληνικό πόλεμο, ενώ συμμετείχε στον ΕΛΑΣ, όπου αναδείχθηκε σε διοικητή τάγματος. Το 1943 έγινε μέλος του ΚΚΕ. Πήρε μέρος και στις μάχες του Δεκέμβρη 1944. Μετά τη Συμφωνία της Βάρκιζας, πήγε στο Μπούλκες και το 1946 κατετάγη στον ΔΣΕ. Διετέλεσε επιτελάρχης του Αρχηγείου Ρούμελης και τον Αύγουστο του 1947 διευθυντής του 3ου Γραφείου του Αρχηγείου Δυτικής Μακεδονίας. Συνόδεψε τη μεγάλη «πορεία των χιλίων αόπλων» και το Φλεβάρη του 1948 πήγε στον Γράμμο, όπου ανέλαβε τη διοίκηση της 14ης Ταξιαρχίας. Διακρίθηκε στη μεγάλη μάχη του Γράμμου το καλοκαίρι του 1948, ενώ συνέβαλε στην επιτυχία του ελιγμού του ΔΣΕ προς το Βίτσι.

Στις 22 Δεκέμβρη 1948, ο ΔΣΕ πραγματοποίησε επιχείρηση για την κατάληψη της Εδεσσας, η οποία απέτυχε. Για την ευθύνη της αποτυχίας στην Έδεσσα ο Γεωργιάδης οδηγήθηκε το Φλεβάρη 1949 στο στρατοδικείο του ΔΣΕ, όπου κρίθηκε ένοχος για παραβίαση διαταγής της Μεραρχίας του και για παράλειψη καθήκοντος στο πεδίο της μάχης. Καταδικάστηκε σε θάνατο και εκτελέστηκε στις 24 Φλεβάρη 1949.

Το 1958, προετοιμάστηκε Σχέδιο Απόφασης προς την 8η Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ, που εισηγούταν την αποκατάσταση του Γιώργου Γεωργιάδη. Το Σχέδιο ανέφερε:

«...η VΙΙΙ Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ θεωρεί άδικη και προμελετημένη δολοφονία την παραπομπή σε στρατοδικείο, καταδίκη και εκτέλεση του τίμιου αγωνιστή και αξιωματικού του Δημοκρατικού Στρατού Γ. Γεωργιάδη με την ψεύτικη και συκοφαντική κατηγορία του ύποπτου και υπεύθυνου για την αποτυχία της επιχείρησης της Εδεσσας (...) Η VΙΙΙ Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ καταδικάζει τις εγκληματικές αυτές ενέργειες, (...) αποκαθιστά την τιμή του Γιώργη Γεωργιάδη ως αφοσιωμένου στο λαό και στο ΚΚΕ αγωνιστού».

Στο Αρχείο του ΚΚΕ δεν έχει βρεθεί η σχετική Απόφαση. Ωστόσο, στην πράξη το ΚΚΕ έχει αποκαταστήσει εδώ και πολλά χρόνια τον Γιώργο Γεωργιάδη, ως τίμιο και γενναίο μέλος του. Η κατηγορία ότι ο Γεωργιάδης συνεργαζόταν με τον εχθρό δεν είχε καμιά βάση, επομένως ήταν άδικη.

Η Πανελλαδική Συνδιάσκεψη του ΚΚΕ αποκαθιστά και επίσημα τον Γιώργο Γεωργιάδη ως άξιο κομμουνιστή.

23/06/2018

Ο Γιώργος Γιαννούλης γεννήθηκε το 1915 στο Επταχώρι Καστοριάς. Το 1935 έγινε μέλος του ΚΚΕ. Το 1938, μετά την αποφοίτησή του από τη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, υπηρέτησε στη Σχολή Εφέδρων Αξιωματικών στη Σύρο. Το 1940 πολέμησε στο αλβανικό μέτωπο και στην Κατοχή πρωτοστάτησε στη δημιουργία αντάρτικων ομάδων στα χωριά της περιοχής του, όπου αναδείχθηκε σε διοικητή τάγματος του ΕΛΑΣ. Μετά τη Συμφωνία της Βάρκιζας κατέφυγε στο Μπούλκες, όπου δούλεψε ως διευθυντής της εφημερίδας «Φωνή του Μπούλκες». Τον Ιούλη του 1946 ανέλαβε τη διοίκηση της πρώτης Ομάδας Δημοκρατικών Ενοπλων Καταδιωκόμενων (ΟΔΕΚ) στον Γράμμο, ενώ τελειώνοντας το καλοκαίρι ανέλαβε διοικητής του πρώτου Συγκροτήματος Ανταρτών Γράμμου. Διακρίθηκε για τις στρατιωτικές του ικανότητες και αναδείχθηκε σε διοικητή της 102 Ταξιαρχίας του ΔΣΕ.

Μετά από τη μεγάλη μάχη του Γράμμου, κοινοποιήθηκε διαταγή με ημερομηνία 4 Σεπτέμβρη 1948 και με την υπογραφή του Μάρκου Βαφειάδη, όπου γνωστοποιούνταν η εκτέλεση του Γιώργου Γιαννούλη. Η διαταγή ανέφερε ανάμεσα σε άλλα:

«(...) Στις 20 του Αυγούστου 1948, δικάστηκε από το Στρατοδικείο της 670 Μονάδας σε θάνατο και εκτελέστηκε ο πρώην Αντι/ρχης Πεζικού του Δ.Σ.Ε. Γεώργιος Γιαννούλης. Ο Γιαννούλης Γεώργιος είναι ο άμεσος Υπεύθυνος για τον αιφνιδιασμό και την απώλεια του Κάμενικ, για την απώλεια του Γκόλιο, επίσης και για την απώλεια της Μπάτρας (...) Ο ΔΣΕ πολλές φορές βοήθησε το Γιαννούλη για να διορθώσει τις αδυναμίες του, αυτός όμως συνέχισε τα λάθη του και έφτασε μέχρι τις παραπάνω πράξεις που αποτελούν πραγματική προδοσία. (...)».

Στον Γιαννούλη είχε γίνει αυστηρή κριτική, όταν ο κυβερνητικός στρατός πήρε το Κάμενικ, που υπερασπιζόταν η Ταξιαρχία του, ενώ υπήρχαν και υποψίες σε βάρος του για συνεργασία με τον εχθρό. Οι υπόνοιες αυτές, που έγιναν στην πράξη άτυπη κατηγορία, ήταν αβάσιμες και επομένως άδικες. Αδικη ήταν και η εκτέλεσή του, με δεδομένο και το αγωνιστικό του παρελθόν.

Στις 6 Νοέμβρη 1957, δόθηκε στο ΠΓ το «Πόρισμα για τον σ. Γιαννούλη Γιώργη του Κώστα», το οποίο απέρριπτε όλες τις κατηγορίες εναντίον του, ενώ ακύρωνε και την απόφαση της καθαίρεσής του από το βαθμό του αντισυνταγματάρχη του ΔΣΕ.

Το Πόρισμα υπογράμμιζε ότι «ο σ. Γιαννούλης στην πολύχρονη πάλη του συνειδητά και με συνέπεια εκτέλεσε το καθήκον του μπροστά στο Κόμμα και το λαό».

Το 1958, ετοιμάστηκε Σχέδιο Απόφασης προς την 8η Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ, στο οποίο περιλαμβανόταν η πρόταση για την αποκατάσταση του Γιαννούλη κ.ά.

Στο Αρχείο του ΚΚΕ δεν έχει βρεθεί τέτοια Απόφαση της ΚΕ.

Ο Γιώργος Γιαννούλης έχει αποκατασταθεί στην πράξη και στην κομματική συνείδηση εδώ και πολλά χρόνια, ως άξιο μέλος του ΚΚΕ. Η Πανελλαδική Συνδιάσκεψη του ΚΚΕ αποφασίζει και την επίσημη αποκατάσταση του Γιώργου Γιαννούλη.

23/06/2018

Στην Απόφαση της Πανελλαδικής Συνδιάσκεψης (16 Ιούλη 2011) «Για την Πολιτική Αποκατάσταση του Αρη Βελουχιώτη», αναφερόταν μεταξύ άλλων:

«Η Πανελλαδική Συνδιάσκεψη αποφασίζει την επίσημη πολιτική αποκατάσταση του Αρη Βελουχιώτη. Θεωρεί ότι είχε δίκιο ως προς την εκτίμηση που έκανε για τη Συμφωνία της Βάρκιζας.

Παράλληλα, η Πανελλαδική Συνδιάσκεψη σημειώνει ότι η διαφωνία του Αρη με τη Συμφωνία της Βάρκιζας δεν δικαιώνει τη στάση του απέναντι στη συλλογική θέση του Κόμματος και την παραβίαση από αυτόν της κομματικής πειθαρχίας, καθώς και την αξιοποίηση από τον Αρη της φήμης και του σεβασμού που είχε κατακτήσει την προηγούμενη περίοδο ως καπετάνιος του ΕΛΑΣ και στέλεχος του ΚΚΕ. Η στάση αυτή, που αποτέλεσε ρήξη με τη θεμελιώδη αρχή του δημοκρατικού συγκεντρωτισμού, δεν καθιστά δυνατή τη μετά θάνατο αποκατάσταση της κομματικής του ιδιότητας.

Η Πανελλαδική Συνδιάσκεψη καταγγέλλει την απόπειρα της αστικής και οπορτουνιστικής προπαγάνδας και ιστοριογραφίας, που παίρνουν δήθεν υπό την προστασία τους τον Αρη, για να επιτεθούν στο ΚΚΕ. Στη λαϊκή συνείδηση ο Αρης Βελουχιώτης είναι ταυτισμένος με την ηρωική πορεία του ΚΚΕ, τον αγώνα για την ανατροπή της ιμπεριαλιστικής βαρβαρότητας. Ο Αρης Βελουχιώτης τάχθηκε υπέρ της ένοπλης πάλης, που την απορρίπτουν όσοι επιχειρούν να τον οικειοποιηθούν».

Στο διάστημα που πέρασε από την Πανελλαδική Συνδιάσκεψη του 2011, η όλη διαδικασία για τη συγγραφή του Α' τόμου του Δοκιμίου Ιστορίας, ιδιαίτερα της περιόδου 1939 - 1949, έδωσαν τη δυνατότητα μεγαλύτερης εμβάθυνσης στη δράση και την κατάσταση του ΚΚΕ στα χρόνια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Μελετήθηκαν παραπέρα η λειτουργία του Κόμματος και η σχέση του με το ΕΑΜ και τον ΕΛΑΣ σε συνθήκες επαναστατικής κατάστασης.

Τεκμηριώνεται το συμπέρασμα ότι η συλλογική λειτουργία των καθοδηγητικών οργάνων (ΠΓ και ΚΕ) ήταν ανεπαρκής, με ανάλογη επίδραση σε όλη τη δομή του ΚΚΕ. Αυτή η ανεπάρκεια εκφράστηκε ακόμα περισσότερο στο διάστημα της απελευθέρωσης και το Δεκέμβρη του 1944, έως την υπογραφή της Συμφωνίας της Βάρκιζας, περίοδο κατά την οποία παραγκωνίστηκε ταυτόχρονα το Γενικό Στρατηγείο του ΕΛΑΣ.

Η υποβάθμιση της συλλογικής λειτουργίας του ΠΓ και της ΚΕ συνεχίστηκε και μετά από την υπογραφή της Συμφωνίας της Βάρκιζας, ενώ εκφράστηκε χαρακτηριστικά και στον τρόπο αντιμετώπισης του Αρη Βελουχιώτη από το ΠΓ. Δίχως να δικαιώνεται η απειθαρχία του, συνάγεται ότι η διαρρηγμένη συλλογική λειτουργία όχι μόνο δεν προσέφερε στον Αρη, καθώς και σε χιλιάδες άλλα κομματικά μέλη, πεδίο για μια ουσιαστική συζήτηση, αλλά και τροφοδοτούσε εξ αντικειμένου φυγόκεντρες κινήσεις, που βεβαίως είχαν πολιτική βάση. Προκάλεσε τη μαζική αντίδραση των μελών του Κόμματος και ΕΛΑΣιτών στη Συμφωνία της Βάρκιζας, που γρήγορα ανατράπηκε από τη ζωή.

Τα παραπάνω ενισχύουν το σκεπτικό ότι η μη κομματική αποκατάσταση του Αρη Βελουχιώτη δεν εναρμονίζεται με την πολιτική του αποκατάσταση που έγινε το 2011.

Η Πανελλαδική Συνδιάσκεψη του ΚΚΕ αποφασίζει να αποκατασταθεί ολόπλευρα ο Αρης Βελουχιώτης.

Η Πανελλαδική Συνδιάσκεψη εκτιμά ότι το ΚΚΕ διαθέτει την απαραίτητη ωριμότητα να κρίνει τα ιστορικά γεγονότα αντικειμενικά και εξάγοντας συμπεράσματα, ένα από τα οποία είναι η ανάγκη τήρησης των αρχών της συλλογικότητας, της σταθερής προσήλωσης στις αρχές λειτουργίας του.

23/06/2018

Πώς το Μπέλφαστ θυμάται και ξεχνά - Μέρος 1ο

Εισαγωγή

Το Μπέλφαστ είναι η μεγαλύτερη πόλη της Βόρειας Ιρλανδίας και ανήκει στο Μεγάλο Βασίλειο. Διοικητικά ανήκει στο βρετανικό στέμμα. Στο Μπέλφαστ σήμερα, όπως και στο παρελθόν ζει μια μεγάλη μειονότητα Ιρλανδών προτεσταντών και μια εξίσου μεγάλη καθολικών. Μαζί οι δύο κοινότητες απαρτίζουν το 80% του πληθυσμού της πόλης.

Από ιστορικής πλευράς, το Μπέλφαστ ήταν έδρα της ιρλανδικής βιομηχανίας λινών (παίρνοντας έτσι και το παρατσούκλι "Linenopolis"), καπνοβιομηχανίας, μονάδας παραγωγής σχοινιών και ναυπηγείων: η κυριότερη ναυπηγική εταιρεία, η Harland and Wolff, η οποία κατασκεύασε το γνωστό σε όλους RMS Titanic, βοήθησε στις αρχές του 20ού αιώνα το Μπέλφαστ να κάνει την εμφάνισή του στην διεθνή σκηνή ως το μεγαλύτερο και παραγωγικότατο παγκοσμίως. Σήμερα, είναι η ταχύτερα αναπτυσσόμενη οικονομικά πόλη της Ιρλανδίας, με ιδιαίτερα ανερχόμενη τη βιομηχανία του τουρισμού. 

Παρόλα αυτά, οι πληγές του Μπέλφαστ είναι πολλές και εξακολουθούν να μένουν ανοιχτές ακόμα και μετά την ειρήνευση του 1998.

Η ιστορική περίοδος που στην Ιρλανδία είναι γνωστή ως "Οι ταραχές" ξεκίνησε το 1960 και συνεχίστηκε έως το 1998, απαρτιζόμενη κυρίως από συγκρούσεις ανάμεσα στους ρεπουμπλικανούς καθολικούς, που επιθυμούσαν την ένωση με την Ιρλανδία και την προτεσταντική μειονότητα που υποστηριζόμενη από τον βρετανικό στρατό και την τοπική αστυνομία, στήριζε την ένωση με το Ηνωμένο Βασίλειο.

Τα βασικά διακυβεύματα ήταν το συνταγματικό καθεστώς της Βόρειας Ιρλανδίας και η σχέση μεταξύ των δύο κύριων κοινοτήτων. Ασφαλώς οι βρετανικές αστικές κυβερνήσεις στήριζαν έμπρακτα αλλά από τις σκιές την προτεσταντική μειονότητα, ενώ οι καθολικοί του Μπέλφαστ οργανώθηκαν μαζικά στον ΙΡΑ. Αφορμή των πρώτων συγκρούσεων υπήρξε το ζήτημα των ψήφων, που αναδείκνυαν και αναδεικνύουν αντιπροσώπους της Βόρειας Ιρλανδίας στο Βρετανικό Κοινοβούλιο. Συγκεκριμένα, οι καθολικές οικογένειας είχαν μια ψήφο, η οποία αποδιδόταν κυρίως στον πατέρα, ενώ οι προτεσταντικές αριθμούσαν συνήθως τόσες ψήφους όσες και τα ενήλικα μέλη της οικογένειας. Το παραπάνω αποτελούσε μια σαφή προσπάθεια των βρετανικών κυβερνήσεων να αποκόψουν την καθολική μειονότητα από την ανάδειξη φιλο-ρεπομπλικανικών κομμάτων στο Βρετανικό Κοινοβούλιο. 

Οι συγκρούσεις

Σε όλη τη διάρκεια της περιόδου από το 1960 έως το 1998, οι συγκρούσεις στο Μπέλφαστ και στη Βόρεια Ιρλανδία έλαβαν το χαρακτήρα ενεδρών, δολοφονιών, βομβιστικών επιθέσεων και εκτεταμένων συγκρούσεων διαδηλωτών με την καθεστωτική αστυνομία. Ο ΙΡΑ οργάνωνε ισχυρούς παραστρατιωτικούς πυρήνες που χτυπούσαν κυρίως τις δυνάμεις του βρετανικού στρατού, την ντόπια αστυνομία και σπανίως στόχευαν πολίτες που ανήκαν στην προτεσταντική μειονότητα. 

Από την άλλη πλευρά, οι βρετανικές κυβερνήσεις ξεκίνησαν, ιδιαίτερα επί Θάτσερ να στηρίζουν αφανώς την οργάνωση προτεσταντικών παραστρατιωτικών οργανώσεων, όπως οι:

• Εθελοντική Δύναμη του Όλστερ (UVF).
• Ένωση Άμυνας του Όλστερ (UDA)

Οι οργανώσεις αυτές ξεκίνησαν κατά τη δεκαετία του 1980-1990 να στρατολογούν ευρέως από τα στρώματα του υποκόσμου, τα εξαθλιωμένα εργατικά στρώματα των προτεσταντών και τους νεοναζιστικούς πυρήνες των Σκίνχεντ. Στόχευαν κυρίως πολίτες, μέλη του ΙΡΑ ή πρόσωπα που υποπτεύονταν (πολλές φορές λανθασμένα) ως συμπαθούντες των καθολικών παραστρατιωτικών οργανώσεων και οργάνωναν βομβιστικές επιθέσεις ακόμα και στη Δημοκρατία της Ιρλανδίας. Σαφώς, οι παραστρατιωτικές οργανώσεις αυτές, συγκρούονταν ελάχιστα με τις βρετανικές στρατιωτικές δυνάμεις ή την τοπική αστυνομία, ενώ χαρακτηριστικά, κανένα από τα θύματα της βρετανικής αστυνομικής ή στρατιωτικής βίας δεν ήταν καθολικός. 

Το 1998, οι δύο πλευρές κατέληξαν σε μια κατάπαυση πυρός, με τη γνωστή  Συμφωνία της «Μεγάλης Παρασκευής» του Μπέλφαστ. Παρόλα αυτά, τόσο αποσχισθείσες ομάδες του ΙΡΑ και πυρήνες των UDA και UVF παραμένουν και σήμερα ενεργές, με τις πρώτες να τηρούν μικρή επιθετική δραστηριότητα κυρίως ενάντια σε εμπόρους ναρκωτικών και τη βρετανική αστυνομία και το στρατό και τις δεύτερες να εμπλέκονται με το τοπικό εμπόριο ναρκωτικών του Μπέλφαστ.

Στις συγκρούσεις της περιόδου 1960- 1998, έχασαν τη ζωή τους περίπου 3.500 πολίτες και 40.000 τραυματίστηκαν ή ακρωτηριάστηκαν.

H συνοικία των καθολικών

Αποβιβαστήκαμε στην πόλη του Μπέλφαστ μέσω ενός τουριστικού γραφείου οργάνωσης εκδρομών και πήραμε το τουριστικό τουρ "Black taxi political tour". Στο οποίο ένας ξεναγός με ένα μικρό ταξί σε ξεναγεί στην καθολική και την προτεσταντική συνοικία, που από το 1980 χωρίζονται ακόμα με ένα τοίχος. Πετύχαμε έναν σωματώδη καθολικό που μας συστήθηκε αμέσως ως πρώην μέλος του ΙΡΑ. Μάθαμε ότι αντίστοιχα στην προτεσταντική μεριά, οι οδηγοί ταξί που κάνουν την ίδια δουλειά είναι προτεστάντες, πολλοί πρώην μέλη των UDA και UVF. Οι οδηγοί-ξεναγοί εκατέρωθεν εργάζονται στην υπηρεσία αυτή, καθώς είναι όλοι πρώην οδηγοί ταξί, οι οποίοι έχοντας ποινικό μητρώο δεν μπορούσαν να βρουν διαφορετική δουλειά. 

Πρώτη στάση μας στην τοιχογραφία του Bobby Sands και των 11 απεργών πείνας, που βρίσκεται δίπλα στα γραφεία του Sinn Fein, του πολιτικού σκέλους του ΙΡΑ και κοινοβουλευτικού κόμματος της Βόρειας και της Νότιας Ιρλανδίας. Ο οδηγός, μας εξηγεί την ιστορία του Bobbie Sands και των υπόλοιπων απεργών πείνας, που το 1981, κρατούμενος στη Φυλακή Μέιζ της Βόρειας Ιρλανδίας, ως μαχητής του ΙΡΑ  ξεκίνησε μαζί τους συντρόφους του μια πολυήμερη απεργία πείνας εναντιωνόμενος στην αφαίρεση της ιδιότητας τους ως πολιτικών κρατουμένων. Κατά τη διάρκεια της απεργίας εκλέχθηκε ως βουλευτής στο Βρετανικό Κοινοβούλιο ως υποψήφιος του Αντί Η Μπλοκ, δηλαδή τον συνδυασμό των υποστηρικτών των απεργών πείνας Ο θάνατος του Bobby Sands και αυτός άλλων εννέα απεργών πείνας προκάλεσε ένα νέο κύμα στρατολόγησης και δραστηριότητας του ΙΡΑ. 

Η τοιχογραφία του Bobby Sands

H τοιχογραφία του πρώτου απεργού πείνας Sean McCaughey. Ως υποστράτηγος του ΙΡΑ το 1941, συνέλαβε τον στρατηγό του ΙΡΑ Stephen Hayes και τον ανέκρινε υποπτευόμενος ότι ο Hayes ήταν έμμισθος πράκτορας των Βρετανών. Καταδικάστηκε από στρατοδικείο του Δουβλίνου την ίδια χρονιά σε θάνατο, αλλά η ποινή του μετατράπηκε σε ισόβια. Αρνήθηκε επί πέντε χρόνια να φορά τη στολή της φυλακής υποστηρίζοντας ότι είναι πολιτικός κρατούμενος. Ξεκίνησε την απεργία πείνας το 1946, για να του αναγνωριστεί το δικαίωμα στην ιδιότητα του πολιτικού κρατουμένου. Πέθανε μετά από 23 μέρες. Δικαιώθηκε μετά το θάνατό του για τις υποψίες του για τον Hayes.

Στα γραφεία του Sinn Fein λίγο πιο πέρα δεσπόζουν αρκετές αφιερωματικές πλάκες. H μεγαλύτερη από αυτές αφιερώνεται στους Paddy Loughran, Pat Mcbride και Michael O'Dwyer, που δολοφονήθηκαν από παρακρατικούς του UDA στις 4 Φεβρουαρίου του 1992. Εκείνη την ημέρα, οι  Loughran και Mcbride βρίσκονταν στο γραφείο του ισογείου, ενώ ο Michael O'Dwyer έμπαινε στα γραφεία του Sinn Fein για κάποια προσωπική του δουλειά, ενώ ο ίδιος δεν ήταν μέλος του κόμματος. Εκείνη τη στιγμή ένα αυτοκίνητο επιβράδυνε στο δρόμο πίσω του και ένας μασκοφόρος με πολιτικά άνοιξε πυρ σκοτώνοντας και τους τρεις. 

Πιο δίπλα βρίσκεται η τιμητική πλακέτα της Máire Drumm, αντιπροέδρου του τοπικού τμήματος του Sinn Fein και επικεφαλής της γυναικείας παραστρατιωτικής οργάνωσης γυναικών Cumann na mBan, η οποία πρόσκεινταν στον ΙΡΑ. Η  Drumm δολοφονήθηκε στις 28 Οκτωβρίου του 1976 από μέλη της ακροδεξιάς προτεσταντικής παραστρατιωτικής Red Hand Commando, όταν ανάρρωνε μετά από εγχείρηση καταρράκτη, στο τοπικό νοσοκομείο του Μπέλφαστ. Οι παρακρατικοί γνώριζαν μέσω γιατρού το δωμάτιό της και την ημερομηνία που θα εισαγόταν στο νοσοκομείο για την επέμβαση. 

Η επόμενη στάση μας είναι στον καθεδρικό ναό του αγίου Μαλάχι. Η εκκλησία βρίσκεται στην καρδία της καθολικής συνοικίας του Μπέλφαστ και αποτελεί κέντρο πίστης των καθολικών της περιοχής. Ο οδηγός μας προτείνει να δούμε τα βιτρό και τον διάκοσμο που όντως είναι εντυπωσιακά. 

Το ταξί ακολουθεί την ανηφορική πορεία στον κεντρικό κορμό της καθολικής συνοικίας. Τα σπίτια της είναι μικρά και φτωχικά, πολλά από αυτά χτισμένα ακριβώς δίπλα στο τοίχος που χωρίζει τη συνοικία από αυτή των προτεσταντών. "Βλέπετε πόσο κοντά στη δικά μας μεριά έχτισαν το τοίχος;", λέει ο οδηγός. "Όταν θα πάμε μετά από τη μεριά των πορτοκαλί ανθρώπων (έτσι αποκαλεί τους προτεστάντες) θα δείτε πως τα σπίτια τους είναι πιο μακριά από το τοίχος." Πολλά από τα σπίτια της καθολικής συνοικίας έχουν σιδερένια κάγκελα στις πίσω αυλές τους για να προστατευθούν από τις πέτρες και τις μολότοφ που πετούν οι προτεστάντες σε πορείες και γιορτές τους. 

Η συνοικία αυτή κάηκε σχεδόν ολοσχερώς το 1969. Mετά τις οδομαχίες στην πόλη Ντέρι, ένα μεγάλο πλήθος προτεσταντών έφθασε στο δρόμο Σάνκιλ που διασχίζει την καθολική συνοικία του Μπέλφαστ και ξεκίνησε να βανδαλίζει τα σπίτια. Σύντομα, μεγάλο μέρος της καθολικής συνοικίας παραδόθηκε στις φλόγες και δεκάδες οικογένειες έχασαν τα σπίτια τους. Πολλοί ήταν επίσης οι νεκροί και οι τραυματίες. Με τον τρόπο αυτό, οι προτεστάντες επιχείρησαν να διώξουν μια για πάντα τους καθολικούς από τη συνοικία, όμως οι κάτοικοι επέστρεψαν στα ερείπια των σπιτιών τους και χωρίς καμιά βοήθεια από το βρετανικό κράτος τα έχτισαν ξανά.

Μετά την πυρκαγιά, όλοι σχεδόν στο δρόμο Σάνκιλ οργανώθηκαν στον ΙΡΑ.

Tα σπίτια δίπλα στο τοίχος με τις καγκελόφρακτες αυλές.

Tα σπίτια δίπλα στο τοίχος με τις καγκελόφρακτες αυλές

Λίγο πιο πάνω, στο δρόμο Σάνκιλ και στην κεντρική πλατεία της καθολικής συνοικίας δεσπόζει το μνημείο των νεκρών της καθολικής κοινότητας. Ανάμεσα στα σύμβολα του ΙΡΑ και τη σημαία της Ιρλανδίας, τα λουλούδια και τους τουρίστες, δεσπόζουν τα ονόματα 63 πολιτών που δολοφνήθηκαν στο διάστημα 1960-1980 είτε από την αστυνομία, είτε από το βρετανικό στρατό, είτε από τις παρακρατικές ομάδες των προτεσταντών. Ο μικρότερος νεκρός είναι 4 ετών και σκοτώθηκε ενώ διέσχιζε το δρόμο Σάνκιλ από εξοστρακισμένες σφαίρες Βρετανών στρατιωτών. Το πιο πρόσφατο θύμα, σκοτώθηκε το 2004 από πλαστική σφαίρα αστυνομικού, ο οποίος κατά τη διάρκεια διαδήλωσης τον στόχευσε απευθείας στο κεφάλι (οι πλαστικές σφαίρες απαγορεύονται σχεδόν σε όλα τα κράτη του κόσμου, πλην της Μεγάλης Βρετανίας. Έχουν το μήκος και το πάχος ενός χερουλιού μηχανής και αν δεν στοχευθούν στα πόδια είναι θανάσιμες). 

"Κανένας μπάτσος και κανένας Βρετανός στρατιώτης δεν δικάστηκε ποτέ για αυτούς τους νεκρούς, παρότι γνωρίζουμε πολλά από τα ονόματα των δολοφόνων", αναφέρει ο οδηγός. "Πολλές φορές οι αστυνομικοί και οι στρατιώτες αντί για πλαστικές σφαίρες έβαζαν στους εκτοξευτές μεγάλες μπαταρίες για να είναι σίγουροι ότι θα σκοτώσουν". Βγάζει από την τσέπη δύο πλαστικές σφαίρες. "Αυτές τις μάζεψα στις διαδηλώσεις του 2004." Ζητάμε να τις φωτογραφίσουμε αλλά αρνείται ευγενικά. 

Ρωτάμε: 

- Τώρα πώς είναι τα πράγματα εδώ;

- Οι καθολικοί είμαστε φτωχοί, ενώ οι δίπλα πληρώνονται από το βρετανικό κράτος μόνο και μόνο γιατί μένουν κοντά μας. Έχουν πάντα τις καλύτερες δουλειές.

- Συγκρούσεις έχετε;

- Το 2017 ήταν η πιο ήσυχη χρονιά, αλλά τώρα με το Brexit περιμένουμε ταραχές.

- Γιατί;

- Γιατί, όταν η Μεγάλη Βρετανία φύγει από την Ευρωπαϊκή Ένωση δεν θα έχει πια λόγο να τηρεί τα προσχήματα.

- Δίπλα πως θα περάσουμε;

- Από μια από τις τρεις πύλες. Το βράδυ τις κλειδώνουν οι σεκιουριτάδες που τις φυλάνε, αλλά τώρα είναι ανοιχτές.

- Εσύ κινδυνεύεις εκεί;

- Όχι. Από το 1998 και μετά ο ΙΡΑ και οι καθολικές οργανώσεις συμφώνησαν ότι ο τουρισμός είναι 50-50 και όλοι θα έχουν πρόσβαση με ασφάλεια σε αυτόν.

- Συμφέρει αυτό τους βιομηχάνους του τουρισμού σωστά;

- Σωστά, όταν υπάρχει πόλεμος δεν βγαίνει χρήμα από τον τουρισμό.

- Σκέφτηκες ποτέ το ενδεχόμενο να συμφέρει τους εργοδότες σας ο διχασμός σας;

- Το ζήτημα είναι θρησκευτικό και πολιτικό, όχι οικονομικό.

Κάπου εκεί η συζήτηση τελείωσε. Ο οδηγός δεν φαίνεται να συνειδητοποιεί το μεγάλο συμφέρον που υπάρχει από την αμοιβαία εκμετάλλευση καθολικών και προτεσταντών εργαζομένων για το τουριστικό κεφάλαιο που αναπτύσσεται στο Μπέλφαστ. Και οι δύο ομάδες εργάζονται στις διάφορες ατραξιόν, στα κινηματογραφικά στούντιο "Titanic" που λειτουργούν στην πόλη και στο λιμάνι, και αφού η θρησκευτική και πολιτική σύρραξη έχει τελειώσει διχάζοντας τον εργατόκοσμο του Μπέλφαστ, κανείς δεν μιλά ή δεν σκέφτεται, εδώ το ένα και μεγαλύτερο ενοποιητικό στοιχείο μεταξύ τους: Την κοινή ταξική τους καταβολή και ταυτότητα. 

Προχωράμε ξανά στο ταξί και από εκεί στην πύλη του τοίχους. Πίσω από μια "ουδέτερη ζώνη" μερικών μέτρων απλώνεται η προτεσταντική συνοικία.

Συνεχίζεται