"Οταν ο λαός βρίσκεται μπροστά στον κίνδυνο της τυραννίας διαλέγει ή τις αλυσίδες ή τα όπλα"

"Οταν ο λαός βρίσκεται μπροστά στον κίνδυνο της τυραννίας διαλέγει ή τις αλυσίδες ή τα όπλα"

Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου

Πέμπτη, 25 Μαΐου 2017

Στο ΤΑΙΠΕΔ το ιστορικό κτίριο του ΕΑΤ/ΕΣΑ;





Στο ΤΑΙΠΕΔ «περνά» σύμφωνα με δημοσιεύματα το ιστορικό κτίριο του ΕΑΤ/ΕΣΑ στο πάρκο Ελευθερίας προς «αξιοποίηση» μέσω παραχώρησης σε επιχειρηματίες. Μάλιστα, όπως αναφέρεται στα σχετικά ρεπορτάζ, επιδίωξή τους είναι στο χώρο να φτιάξουν εμπορικά κέντρα και κέντρα αναψυχής. Το συγκεκριμένο γεγονός, εάν ισχύει, γεννά πολλά ερωτήματα για τη στάση της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ και τις επιδιώξεις της για το συγκεκριμένο χώρο, αφού ήταν και παραμένει ιστορικός τόπος μαρτυρίων, όπου βασανίστηκαν σκληρά κομμουνιστές, κομμουνίστριες, αγωνιστές.

Τρίτη, 23 Μαΐου 2017

Προβολή του ντοκιμαντέρ ΦΙΛΙΑ ΕΙΣ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ


Προβολή του ντοκιμαντέρ ΦΙΛΙΑ ΕΙΣ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ 
στο ΑΓΡΙΝΙΟ, Δευτέρα 22 Μαΐου, ώρα 8μμ.

Την εισαγωγή θα κάνει η Έλλη Λεμονίδου, Επ. Καθηγήτρια Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας στο "Τμήμα Διαχείρισης Πολιτισμικού Περιβάλλοντος και Νέων Τεχνολογιών στο Πανεπιστήμιο Πατρών". 

Η προβολή της ταινίας γίνεται με αφορμή διήμερο KINHMATOΓΡΑΦΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ που θα γίνει στο Αγρίνιο για φοιτητές του Πανεπιστημίου Πατρών και μεταπτυχιακούς.



Δευτέρα, 22 Μαΐου 2017

Σαν σήμερα- Η δολοφονία του Γρηγόρη Λαμπράκη


Σαν σήμερα στις 22/5/1963, κράτος και παρακράτος προχωρούν σε δολοφονική επίθεση κατά του βουλευτή της ΕΔΑ Γρηγόρη Λαμπράκη, στη Θεσσαλονίκη.

Ο Λαμπράκης χτυπήθηκε με λοστό στο κεφάλι από τον Μανώλη Εμμανουηλίδη, που επενέβαινε σε τρίκυκλο το οποίο οδηγούσε ο Σπύρος Γκοτζαμάνης. Και οι δύο ήταν άνθρωποι του υποκόσμου, μέλη της αντικομμουνιστικής οργάνωσης Καρφίτσα, την οποία καθοδηγούσε η χωροφυλακή και η Ασφάλεια Θεσσαλονίκης. Η επίθεση με το τρίκυκλο έγινε αμέσως μετά από τη συγκέντρωση που είχε οργανώσει στην πόλη η τοπική οργάνωση της ΕΕΔΥΕ, στα γραφεία του Δημοκρατικού Συνδικαλιστικού Κινήματος.

Λίγα μέτρα μακρύτερα, στη διάρκεια αντισυγκέντρωσης, χτυπήθηκε επίσης από τραμπούκους ο βουλευτής Καβάλας της ΕΔΑ και στέλεχος του ΚΚΕ Γιώργης Τσαρουχάς, που στη διάρκεια της Χούντας δολοφονήθηκε στην Ασφάλεια μετά από βασανιστήρια. Ο ίδιος ο Λαμπράκης θα χάσει τη μάχη με τη ζωή στις 27/5 στο νοσοκομείο «ΑΧΕΠΑ» όπου είχε μεταφερθεί σε κωματώδη κατάσταση μετά την επίθεση.

Σαν ελάχιστη προσθήκη στα όσα ως σήμερα έχουν ειπωθεί για τη δολοφονία Λαμπράκη, παραθέτουμε και θυμίζουμε τον ορισμό του παρακράτους που δόθηκε στη δίκη των δολοφόνων του Λαμπράκη από τον αείμνηστο εισαγγελέα Παύλο Δελαπόρτα:

«Οι μηχανισμοί που δολοφόνησαν τον Λαμπράκη, αποτελούνται από κατάλοιπα υποπροϊόντων του Χίτλερ, από γιγαντοκύτταρα δοσιλογικής λευχαιμίας... από κακοποιούς διαφόρων βαθμών και ειδών, από ιδεολογικούς σκηνίτες και από άλλους φτωχούς διαβόλους...

Από τέτοια κοινωνικά βυθοκορήματα αναμενόταν βοήθεια και σ’ αυτά θα ανατιθόταν σε ώρα κρίσης, η ενίσχυση των Σωμάτων Ασφαλείας και η μεγάλη και άγια υπόθεση «της υπερασπίσεως της Πατρίδος και του Ελληνοχριστιανικού Πολιτισμού παντού, πάντοτε και δι’ όλων των μέσων», κατά τους σκοπούς της οργάνωσης του Γιοσμά που αναγράφονται πίσω από την ταυτότητα του Γκοτζαμάνη...

Σήμερα, εδώ, ένα σύμφυρμα κλεφτών, βιαστών, δοσίλογων και κάθε είδους κακοποιών, εμφανίζεται (προς εθνοκαπηλεία και ανομολόγητους ιδιοτελείς σκοπούς) ως προστάτης κοινωνικών καθεστώτων, ως φύλακας ιερών και οσίων και ως Κέρβερος του νόμου και της τάξης. Τι άλλο έπρεπε να περιμένει κανείς απ’ αυτό πλην του ότι θα εξελισσόταν σε κακοήθη νεοπλασία της κοινωνίας;»


Μουσική

Η ετήσια επίσκεψη της ΠΕΚΑΜ στη Μακρόνησο



Πρόσκληση

Η Πανελλήνια Ένωση Κρατουμένων Αγωνιστών Μακρονήσου ( ΠΕΚΑΜ) διοργανώνει επίσκεψη- προσκύνημα  στη Μακρόνησο την Κυριακή 11/6/2017.

Η αναχώρηση θα γίνει στις 7πμ από την πλατεία  Κάνιγγος



Τηλ. Επικοινωνίας 210 3247820 και

6977513165- 6974278797

Το ΔΣ της ΠΕΚΑΜ



Η ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΚΡΑΤΟΥΜΕΝΩΝ ΑΓΩΝΙΣΤΩΝ ΜΑΚΡΟΝΗΣΟΥ (ΠΕΚΑΜ) ιδρύθηκε το Φθινόπωρο του 1987. Τα ιδρυτικά μέλη της ΠΕΚΑΜ ήταν αγωνιστές και αγωνίστριες (στρατιώτες η πολιτικοί κρατούμενοι), που βασανίστηκαν στα τρομερά στρατόπεδα της Μακρονήσου την περίοδο του εμφυλίου πολέμου.

Σκοποί της ΠΕΚΑΜ

Οι σκοποί της ΠΕΚΑΜ (σύμφωνα με το καταστατικό της) μεταξύ άλλων είναι:

Η κατοχύρωση του ιστορικού - μνημειακού χαρακτήρα του στρατοπέδου της Μακρονήσου, η ανάδειξη και προστασία του με έργα και συμβατές με το χαρακτήρα του δραστηριότητες και η διατήρηση των χώρων εκείνων ώστε να αναδείχνεται ο τρόπος διαβίωσης και βασανισμού των κρατουμένων σ’ αυτό αγωνιστών.

Η διάδοση, η προβολή και εκλαΐκευση με όλα τα μέσα των δοκιμασιών και των θυσιών των αγωνιστών των στρατοπέδων της Μακρονήσου, για να γνωρίσουν οι νεότερες γενιές σε πόσες θυσίες πρέπει να υποβληθεί ο λαός για να κατακτήσει τη λευτεριά, τη δημοκρατία και την εθνική ανεξαρτησία.

Η επαφή, η καλλιέργεια και η ανάπτυξη του πνεύματος της αντίστασης κατά της βίας, υπό κάθε μορφή, για την ειρήνη, την προκοπή του τόπου, τη δημοκρατία και τη λευτεριά σε πανελλήνια πανευρωπαϊκή και παγκόσμια κλίμακα.

Η λειτουργία, συντήρηση, διαχείριση και διοίκηση του παραχωρηθέντος από το Υπουργείο Πολιτισμού μουσειακού χώρου στο κτίσμα της οδού Αγίων Ασωμάτων 31 το οποίο αφορά την ιστορία των στρατοπέδων της Μακρονήσου. Στο μουσείο αυτό, θα συγκεντρωθούν όσα αντικείμενα υπάρχουν, που έχουν σχέση με τη ζωή των αγωνιστών της Μακρονήσου από ιστορικά βιβλία και φωτογραφίες μέχρι παντός είδους αντικείμενα, που θα κρατούν ζωντανά τα δεινά των πατριωτών και των ηρώων που θυσίασαν τη ζωή τους για τη λευτεριά της πατρίδας, τη δημοκρατία και την εθνική ανεξαρτησία του λαού.

Διεύθυνση: Αγίων Ασωμάτων 31, 10553, Θησείο - Αθήνα

H μάχη στα Μαύρα Λιθάρια και η διάλυση της "διλοχίας Λειβάδη"


Το έτος 1947, ο Δημοκρατικός Στρατός Πελοποννήσου βρίσκεται ήδη σε υπερέχουσα θέση σε σχέση με τις κυβερνητικές δυνάμεις του χώρου και τις παρακρατικές συμμορίες. Έτσι στις 10/08/1947, το συγκρότημα Ταϋγέτου, με παρατακτή δύναμη 180 άνδρες σχεδιάζει επιχείρηση στην περιοχή "Μαύρα Λιθάρια". Στην επιχείρηση θα συμμετέχουν και ο λόχος Σαρρήγιαννη, του 3ου Συγκροτήματος του ΔΣΕ, με δύναμη 70 ανδρών, αλλά και μια ομάδα ανταρτών που συνόδευε τη διοίκηση του Αρχηγείου Πελοποννήσου (Βαγγέλης Ρογκάκος και Κώστας Μπασακίδης). Το σύνολο των μαχητών του ΔΣΕ είναι 260. 

Οι αντάρτες θα καταλάβουν αρχικά θέσεις στην κορυφοργραμμή του βόρειου Ταϋγέτου, όντας σε απόκρυψη, στις τοποθεσίες "Σουστιανίτικος Ποτισώνας" και "Γραμμένη Πέτρα". Εκεί ο ΔΣΕ αναμένει το πέρασμα δυνάμεων της Χωροφυλακής δύναμης 200 ανδρών που είχαν στρατοπεδεύσει στον περίγυρο του μοναστηρίου "Μαρδάκι" στην περιοχή Νέδουσα-Αλαγονίας. 

Το τμήμα της Χωροφυλακής ήταν ένα από τα ελάχιστα που τολμούσε εκείνη την εποχή να διενεργεί μικροεπιχειρήσεις και είχε φθάσει στο "Μαρδάκι"  ως εμπροσθοφυλακή του 17ου και του 18ου Τάγματος Χωροφυλακής, επικεφαλής των οποίων ήταν οι αντισυνταγματάρχες Μπεσμπέρας και Γεωργίου. Τα δύο αυτά τάγματα θα επιχειρούσαν να επανεγκαταστήσουν δυνάμεις στα στρατηγικά σημεία του Ταϋγέτου και να τα διατηρήσουν μόνιμα. Θυμίζουμε ότι εκείνη την εποχή ο Ταΰγετος ήταν απάτητος από κυβερνητικές δυνάμεις, ενώ το σχέδιο του στρατηγού Στανωτά, για επανακατάληψη των θέσεων στο βουνό, είχε παταγωδώς αποτύχει μερικούς μήνες πριν. 

Η διοίκηση του ΔΣΕ είχε αποφασίσει να δώσει ισχυρό συγκεντρωτικό χτύπημα σε έναν αδύνατο κρίκο της διάταξης των κυβερνητικών δυνάμεων, αμέσως μόλις αυτές θα εμφανίζονταν στον Ταΰγετο. 

Στις 13/08/1947, ώρα 08:00, η διλοχία του 17ου Τάγματος Χωρουλακής αρχίζει να κινείται προς τον Άγιο Παντελεήμονας, σε υψόμετρο 1.600 μέτρων. Μερικές ώρες μετά, η διλοχία θα φθάσει στα "Μαύρα Λιθάρια", ακριβώς στο "στόμα του λύκου", όπου ο ΔΣΕ τους περιμένει υπομονετικά επί δύο μερόνυχτα. Αμέσως δίνεται το σύνθημα της επίθεσης. Η διλοχία δέχεται ομαδικά πυρά οπλοπολυβόλων απ' όλες τις κατευθύνσεις, ακόμα και από τα νώτα της, όπου από τη νύχτα είχε εγκατασταθεί μια διμοιρία του συγκροτήματος Ταϋγέτου, με επικεφαλής της τον ανθυπολοχαγό Δημήτρη Καστάνη. 

Στα πρώτα 3-4 λεπτά της επίθεσης, οι χωροφύλακες επιχείρησαν να αγκιστρωθούν σε θέσεις, πράγμα αδύνατο λόγω της προνομιακής θέσης των ανταρτών. Αμέσως μετά ακολούθησε πανικός. Πολλοί έτρεχαν πετώντας τα όπλα τους για να σωθούν προς την Καλαμάτα, ενώ ο κλοιός των ανταρτών έσφιγγε. Εν τω μέσω της μάχης, ο διοικητής της διλοχίας Λειβάδης εγκατέλειψε τους άνδρες του, μαζί με τους επιτελείς του, προκαλώντας ακόμα μεγαλύτερο χάος στις κυβερνητικές δυνάμεις. Μοναδική προσπάθεια αντίδρασης στο ΔΣΕ υπήρξε από έναν λόχο του Τάγματος "Γεωργίου" που κατέλαβε τις θέσεις "Αγία Παρασκευή", σε έναν μικρό αυχένα του βουνού και ξεκίνησε να χτυπά τις θέσεις των ανταρτών με βαριά πολυβόλα, γεγονός που δεν ανησύχησε τους αντάρτες καθώς, η θέσεις τους βρίσκονταν πάνω από 3 χιλιόμετρα μακριά από τη μάχη, ενώ ο ΔΣΕ μάχονταν και σε δασωμένη περιοχή. 

Στη μάχη αυτή σκοτώθηκαν 23 χωροφύλακες και καταλήφθηκαν ως λάφυρα: 6 πολυβόλα, 30 ατομικά όπλα, πολλά πυρομαχικά, το προσωπικό άλογο του Λειβάδη και το πολύτιμο για το ΔΣΕ αρχείο του, με πλήρεις τοπογραφικούς χάρτες της περιοχής και άλλα σημαντικά έγγραφα, καθώς και ένας μεγάλος ασύρματος. 

Μετά τη μάχη στα "Μαύρα Λιθάρια", οι κυβερνητικές δυνάμεις αποσύρθηκαν από τον Ταΰγετο και δεν επιχείρησαν την κατάληψή του για μεγάλο διάστημα. 


Η Νέδουσα Αλαγονίας. Στα υψώματα βόρειά της δόθηκε η παραπάνω μάχη.

Δημοσίευμα της εφημερίδας "Ελευθερία" κινούμενο στον κόσμο του φανταστικού.


Τετάρτη, 17 Μαΐου 2017

Iστορικά - πολιτιστικά στοιχεία της Ικαρίας


Το παρακάτω αρθράκι μας είναι προφανώς λίγο εκτός των γνωστών ζητημάτων που διαπραγματευόμαστε, όμως περιέχει ενδιαφέροντα ιστορικά και πολιτιστικά στοιχεία του πολυαγαπημένου μας νησιού, της Ικαρίας.


Το καφενεδάκι της Αργυρώς Καστανιά




Το παραπάνω κτίσμα, φτιαγμένο με βράχια και γρανίτη για σκεπή, ήταν το πρώτο καφενεδάκι στο χωριό Γιαλισκάρι, δίπλα στον Αρμενιστή. Το καφενεδάκι το άνοιξε η κα Αργυρώ Καστανιά, σύζυγος του Κώστα Κιουλάνη, ο οποίος το έχτισε. Μάλιστα ο Κιουλάνης ήταν γνωστό με το ψευδώνυμο "Παναγή" γιατί έχτιζε τις πέτρες με την τεχνική της "Παναγίτσας", δηλαδή στήνοντάς τις όρθιες, μια τεχνική που απαιτούσε μεγάλη μαστοριά. Το καφενεδάκι πρέπει να άνοιξε περίπου 230 χρόνια πριν, κοντά στο 1787. Στο καφενεδάκι σύχναζαν κι έπιναν τον καφέ τους άνδρες και γυναίκες μαζί, πράγμα που δεν συνέβαινε επ' ουδενί στις περισσότερες αστικές και επαρχιακές περιοχές της χώρας, που η γυναίκα απαγορευόταν από τους κανόνες της ηθικής της εποχής να πηγαίνει στα καφενεία. 

Το καφενεδάκι, έχει ψηλό μαντρότοιχο και φαίνεται να προστατεύει αρκετά τους θαμώνες, για αυτό το χρησιμοποιούσαν και πειρατές σαν χαγιάτι τους όταν έβγαιναν στο νησί.


Εργοστάσιο ... βυρσοδεψίας



Το παραπάνω κτίσμα που μοιάζει με πηγάδι, είναι στην πραγματικότητα ένα ... εργοστάσιο βυρσοδεψίας. Βρίσκεται και αυτό στο χωριό Γιαλισκάρι Ικαρίας και χρησιμοποιούταν για την κατεργασία, το "μαλάκωμα" των δερμάτων. Τα δέρματα τοποθετούνταν πάνω στο "καπάκι" και ο κύλινδρος κινούταν χειροκίνητα κυκλικά ώστε να τα πατά και να μαλακώνουν και να τεντώνονται. 


Φωτογραφίες και επεξηγήσεις από την κα Αριέττα Καστανιά 

Δευτέρα, 15 Μαΐου 2017

Αλληλεγγύη στον Γιώργο Κόκκινο


Για δεύτερη φορά, ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Αιγαίου Γιώργος Κόκκινος βρέθηκε στο στόχαστρο της εφημερίδας "Πρώτο Θέμα", της εφημερίδας εκείνης που έφερε στο φως της δημοσιότητας γνωστά "διαμάντια" της ειδησεογραφίας όπως το αμοντάριστο πλάνο του Παύλου Φύσσα να ψυχορραγεί στα χέρια της κοπέλας του και τα μυθικά αφιερώματα του "εθελοντικού έργου" των ταγμάτων εφόδου της ναζιστικής συμμορίας που λέγεται Χρυσή Αυγή. 





Μετά το άρθρο- λίβελο του 2009 με τίτλο "Γιώργος Κόκκινος - Η Ρεπούση του Αιγαίου" (καταλαβαίνετε από τον τίτλο για ποιο επίπεδο αυριανιστικής δημοσιογραφίας μιλάμε), το "Πρώτο Θέμα" "ξαναχτυπά" με άρθρο που στοχοποιεί τον Γιώργο Κόκκινο και άλλους ιστορικούς (Κωνσταντίνα Ανδριανοπούλου, Πολυµέρης Βόγλης, Κώστας Κασβίκης, Χριστίνα Κουλούρη, Άγγελος Παληκίδης, Ζέτα Παπανδρέου, Τριαντάφυλλος Πετρίδης, Παναγιώτης Πυρπυρής, Βασιλική Σακκά) με τίτλους όπως «παραχαράκτες», «αγράμματοι», «τουρκολάγνοι», «ιδεολογικά εθελόδουλοι» και άλλους χαρακτηρισμούς βγαλμένους απευθείας από το σκοταδιστικό ντουλάπι της εθνικιστικής ναφθαλίνης.

Πρόκειται για τη "διαπίστωση" ότι τα νέα βιβλία σχολικής ιστορίας, στην επιτροπή αξιολόγησης των οποίων συμμετέχουν οι ανωτέρω ακαδημαϊκοί,  "βαφτίζουν τα Σκόπια Μακεδονία" και άλλα τέτοια ευτράπελα. Η παραπάνω άποψη στοιχειοθετείται από πλευράς "Πρώτου Θέματος" με κόψε-ράψε δηλώσεων και απόψεων και με την προσφιλή στον κιτρινισμό τακτική της αποσπασματικής αφαίρεσης μιας φράσης από το πλαίσιο στο οποίο διατυπώνεται.

Ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Αιγαίου Γιώργος Κόκκινος ασχολείται με θέματα τραυματικής μνήμης, Ιστορίας της Ιστοριογραφίας και Παιδαγωγικής της Ιστορίας, έχοντας γράψει δεκάδες βιβλία με θέμα τις Πολιτικές της Μνήμης των Ευρωπαϊκών Χωρών, τη διαχείριση του τραύματος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου και του Ολοκαυτώματος και την απονομή Ιστορικής Δικαιοσύνης. 

Πρόκειται για έναν πολυγραφότατο καθηγητή, που δεν δίστασε ποτέ να εμπλακεί και να θίξει ακανθώδη ζητήματα της Ιστορίας και Ιστοριογραφίας, εκεί που εύκολα και ανώδυνα θα μπορούσε να μην "ενοχλεί" κανέναν περιοριζόμενος σε ιστορικά ζητήματα ευρείας κατανάλωσης, κάτι δηλαδή σαν τα ιστορικά αφιερώματα του "Πρώτου Θέματος". 

Εκτός των παραπάνω, οι χιλιάδες μαθητές και φοιτητές του, διαφωνούσαν ή συμφωνούσαν μαζί του, σίγουρα θυμόνται το επίπεδο των μαθημάτων του, το προσωπικό του ενδιαφέρον και τη μεθοδικότητά του. Πράγματα που πήραν μαζί τους ως εφόδια στις τάξεις στις οποίες μετέπειτα δίδαξαν και συνέχισαν με τον τρόπο αυτό τον κύκλο της επιστημονικής αναμέτρησης με την Ιστορία. 

Αλήθεια τι είδους προδοσία προς το έθνος διέπραξε ο Γιώργος Κόκκινος; 

Απολύτως καμία.

Το θέμα εδώ είναι πολύ απλούστερο: Το "Πρώτο Θέμα" επιλέγει να πετάξει λάσπη, εκφράζοντας απόψεις της εθνικιστικής δεξιάς και ασκώντας μια χαμηλοτάτου επιπέδου "αντιπολίτευση" στο ζήτημα των νέων ιστορικών σχολικών βιβλίων. 

Πέραν όμως αυτού, συμφωνούμε ή διαφωνούμε με τις απόψεις οποιουδήποτε ακαδημαϊκού, καθηγητή ή επιστήμονα, το διακύβευμα είναι σοβαρότερο: Έχει το δικαίωμα έκφρασης γνώμης, ή πρέπει να υφίσταται προσωπικούς προπηλακισμούς και κάθε είδους βοθρολογία; 

Κι αν η επιστήμη δεν αποτελεί πεδίο γόνιμου διαλόγου, διεπαφής και ελεύθερης έκφρασης, τότε τι άραγε είναι η επιστήμη;

Η αλήθεια είναι ότι ο Γιώργος Κόκκινος δεν χρειάζεται προσωπική υπεράσπιση από κανέναν. Το έργο του, μέσα κι έξω από τα αμφιθέατρα "συνηγορεί" για το ποιόν του. Αυτό όμως που χρήζει υπεράσπισης είναι η ελευθερία της έκφρασης και της συμφωνίας ή διαφωνίας, βασική αρχή κάθε επιστήμης και επιστήμονα. 


Διαμάντης Θεόφιλος






Πέμπτη, 11 Μαΐου 2017

O "αράπης" των Φυλακών Τρικάλων


Οι παλιές Φυλακές Τρικάλων χρησιμοποιήθηκαν από το 1946- 1955 για τον εγκλεισμό πολιτικών κρατουμένων προερχόμενων από τον χώρο του ΕΑΜ/ΕΛΑΣ και την ΕΠΟΝ, το ΚΚΕ και γενικότερα την Αριστερά. Οι πολιτικοί κρατούμενοι των Φυλακών Τρικάλων τοποθετούνταν στον 4ο θάλαμο της φυλακής, στοιβαγμένοι κυριολεκτικά ο ένας πάνω στον άλλο, χωρίς τουαλέτες και πόσιμο νερό. Η ομάδα συμβίωσης των κρατουμένων Τρικάλων ήταν ιδιαίτερα ολιγομελής (οι πολιτικοί κρατούμενοι αποτελούσαν το 20% - 25% των κρατουμένων της φυλακής), για αυτό η οργάνωσή της ήταν δύσκολη και οι μέθοδοι αντίστασης όπως οι απεργίες πείνας και η αποχή συσσιτίου αναποτελεσματικές. Παράλληλα, ο 4ος θάλαμος των φυλακών βρίσκονταν σε σημείο που παρακολουθούταν εύκολα και διαρκώς από τους φύλακες. 

Πριν από κάποια χρόνια εργασίες στο παλιό κτίριο των Φυλακών Τρικάλων αποκάλυψαν ένα οθωμανικό λουτρό στο υπόγειό του, με μια μόνο μικρή είσοδο από το ισόγειο του κτιρίου. Πρόκειται για ένα χαμάμ του 16ου αιώνα, που πιθανότατα ήταν γνωστό ως το λουτρό του Οσμάν Σαχ. 

Ενδιαφέρον προκαλεί το ενδεχόμενο, ο χώρος του λουτρού να ήταν γνωστός πολύ νωρίτερα στους πολιτικούς κρατούμενους και το προσωπικό της φυλακής. 

Οι πολιτικοί κρατούμενοι αναφέρουν σε βιογραφίες και μαρτυρίες τους την ύπαρξη ενός απομονωτηρίου στις Φυλακές Τρικάλων με το προσωνύμιο  "Αράπης", που παραπέμπει ευθέως στην Οθωμανική καταγωγή του λουτρού. Ο "Αράπης" αναφέρεται από τον Νίκο Γουριώτη ως ένα "σπήλαιο ανήλιαγο και υγρό, χωρίς κανέναν παράθυρο για εξαερισμό. Ένα μπουντρούμι που δοκίμασαν στην πλάτη τους πολλοί πολιτικοί κρατούμενοι."

Προφανώς, η ύπαρξη απομονωτηρίου στη Φυλακή Τρικάλων σήμαινε ότι ο χώρος απομόνωσης έπρεπε να βρίσκεται κάπου μέσα στις φυλακές. Η περιγραφή του "Αράπη" ταιριάζει απόλυτα με ένα θαμμένο λουτρό, που λόγω της Οθωμανικής αρχιτεκτονικής, με τους τοξωτούς τοίχους θα θύμιζε σπήλαιο, σε όσους κλείνονταν εκεί. Επίσης, δεν υπάρχει άλλο γνωστό σπήλαιο τόσο κοντά στις παλιές Φυλακές Τρικάλων, που να μπορεί να παραπέμπει στον "Αράπη" των πολιτικών κρατουμένων. 



Τα Οθωμανικά λουτρά

Τα Οθωμανικά λουτρά

Τρίτη, 9 Μαΐου 2017

Η συντριβή του Douglas DC-3 και ο ΔΣΕ


Κατά τις βραδυνές ώρες της 22ας προς 23ης Δεκεμβρίου του 1948, ένα τσεχοσλοβάκικο αεροπλάνο τύπου Douglas DC-3 των αερογραμμών Ceskoslovenske Aerolinie αντιμετωπίζει προβλήματα κατά την πτήση και επιχειρεί αναγκαστική προσγείωση στο αεροδρόμιο της Καλαμάτας. 

Το αεροπλάνο δεν θα καταφέρει να προσγειωθεί και θα προσκρούσει στον ορεινό όγκο του υψώματος Μπουρδίκα του δυτικού Ταϋγέτου, σε μικρή απόσταση βορειοδυτικά της Καλαμάτας. Στο αεροσκάφος επιβαίνουν συνολικά 23 άνθρωποι, κανείς από τους οποίους δεν γλίτωσε της συντριβής. 

Στην περιοχή κινείται κλιμάκιο της Επιμελητείας του ΔΣΕ που ασχολούνταν με την απόκρυψη τροφίμων και εφοδίων, αφού αναμένονταν εκκαθαριστικές επιχειρήσεις του κυβερνητικού στρατού. Οι αντάρτες έσπευσαν αμέσως στο σημείο της συντριβής για να βοηθήσουν τραυματίες και να διασώσουν επιζώντες, διαπιστώνοντας σύντομα πως κανείς δεν είχε επιβιώσει. Αναφέρει ο αντάρτης Μήτσος Πράττης:

"Βρεθήκαμε μπροστά σε ένα απερίγραπτο και συγκλονιστικό θέαμα. Πτώματα ανδρών και γυναικών κρέμονταν από τα κλαδιά των δέντρων ακρωτηριασμένα, ενώ σε ένα μεγάλο σχετικά χώρο βρίσκονταν σκορπισμένες και στραπατσαρισμένες οι βαλίτσες και οι τσάντες των επιβατών του αεροπλάνου, που είχε αναφλεγεί και έκαιγε στο σκοτάδι. Εδώ κι εκεί ήταν σκόρπια χαρτονομίσματα - δολάρια Αμερικής, χρυσές λίρες, κοσμήματα και ρούχα."

Ήταν περίπου μεσάνυχτα όταν συνέβη το περιστατικό, ο καιρός ήταν βροχερός και το σκοτάδι ήταν βαθύ. Οι αντάρτες έψαξαν ώρα να βρουν κάποιο επιζώντα, χωρίς αποτέλεσμα. Έτσι με τη χρήση ενός μικρού φακού αποφάσισαν να περισυλλέξουν ότι χρήματα μπορούσαν, πολύτιμο υλικό για το Δημοκρατικό Στρατό, που δρούσε σε συνθήκες μεγάλων δυσκολιών και στερήσεων. Μάζεψαν περί τις 1.500 λίρες και μερικές χιλιάδες δολάρια και βιαστικά εγκατέλειψαν το χώρο, στον οποίο πλησίαζαν βιαστικά τμήματα του κυβερνητικού στρατού. 

Οι αντάρτες κατευθύνθηκαν στην περιοχή Σουστιανικός Ποτισώνας- Καμινάρι του βορείου Ταϋγέτου, που τότε ήταν έδρα του Αρχηγείου Ταϋγέτου. Οι Κώστας Ξυδέας και Γιώργος Παπαδόπουλος σύστησαν τριμελή επιτροπή για την καταγραφή του υλικού και αργότερα το έστειλαν στο Αρχηγείο Πελοποννήσου. 

Αργότερα, την περίοδο που η διοίκηση της 3ης Μεραρχίας προσπαθούσε να διολισθήσει στο Νότο της Πελοποννήσου, οι Γκιουζέλης και Ρογκάκος μοίρασαν τις λίρες και τα χρήματα στους αξιωματικούς των τμημάτων, δίνοντας για φύλαξη 25 λίρες στον κάθε αξιωματικό και ένα ποσό δολαρίων. 

Στις 23/12/1948 το ξημέρωμα τμήμα του κυβερνητικού στρατού έφθασε στο σημείο και περισυνέλεξαν θησαυρό χρυσών λιρών και χρημάτων, οι οποίες δεν δηλώθηκαν στο επιτελείο τους, αλλά μάλλον μοιράστηκαν μεταξύ των ανδρών και των αξιωματικών του λόχου.


Αεροσκάφος τύπου Douglas DC-3.


Εφημερίδα Εμπρός

Εφημερίδα Ελευθερία

Εφημερίδα Ελευθερία

9 Mαΐου 1945


Η ημέρα της μεγάλης αντιφασιστικής νίκης των λαών


Ώρα 0:43 π.μ. Στην αίθουσα της στρατιωτικής σχολής μηχανικού, στο προάστιο Κάρλσχορστ του Βερολίνου, οι πληρεξούσιοι της ανώτατης γερμανικής στρατιωτικής διοίκησης στρατάρχης Κάιτελ, ναύαρχος Φρίντεμπουργκ και στρατηγός της αεροπορίας Στουμπφ υπογράφουν την Πράξη για τη χωρίς όρους συνθηκολόγηση της Γερμανίας ενώπιον των αντιπροσώπων των Ενόπλων Δυνάμεων των Συμμάχων: Από μέρους της ΕΣΣΔ ο στρατάρχης Γ. Κ. Ζούκοφ, της Αγγλίας ο στρατάρχης της Αεροπορίας Α. Τέντερ, των ΗΠΑ ο στρατηγός Κ. Σπάατς και της Γαλλίας ο στρατηγός Ντε Λατρ ντε Τασινί.

Η κόκκινη σημαία με το σφυροδρέπανο κυματίζει καρφωμένη στην καρδιά του ναζιστικού κτήνους στο Ράιχσταγκ.

Η 9 του Μάη καταγράφεται στην Ιστορία ως η μέρα της «Αντιφασιστικής Νίκης των Λαών».
Ο ελληνικός λαός μαζί με όλη την ανθρωπότητα γιόρτασε τη μέρα της Νίκης κατά του φασισμού. 

Στη Θεσσαλονίκη, τη μέρα του παλλαϊκού γιορτασμού, «παρακρατικοί» δολοφονούν 4 πολίτες.


Ο Βίλχελμ Καϊτελ υπογράφει την άνευ όρων συνθηκολόγηση της Γερμανίας


Η κόκκινη σημαία των λαών στο Ράιχσταγκ.

Μουσική







Δευτέρα, 8 Μαΐου 2017

Μια άγνωστη φωτογραφία


Στον διαδικτυακό τόπο "Υπάτη- Σχόλια- Ιστορία- Αναφορές" έκανε την εμφάνισή της η παρακάτω φωτογραφία, αναρτημένη προφανώς από κάποιο τοπικό ή οικογενειακό αρχείο:




Η φωτογραφία έχει ληφθεί το 1948, σύμφωνα με το διαχειριστή του ιστοτόπου και απεικονίζει άνδρα σε φορείο τοποθετημένο μπροστά από ψηφιδωτό με τα αρχικά ΕΒΧ, ενώ τέσσερις άνδρες τον κοιτούν όρθιοι. Ο διαχειριστής του μπλογκ δεν γνωρίζει άλλες σχετικές πληροφορίες. Θα επιχειρήσουμε μια απόπειρα ερμηνείας της φωτογραφίας.

Τα αρχικά ΕΒΧ αντιστοιχούν στο "Ελληνική Βασιλική Χωροφυλακή" και πιθανότατα η φωτογραφία έχει ληφθεί κάπου κοντά στο κτίριο που στέγαζε τον σταθμό της στην Υπάτη. Οι τέσσερις άνδρες δεν φέρουν ενιαία στολή που να παραπέμπει σε κάποιο στρατιωτικό σώμα. Δύο εξ αυτών φορούν δίκοχο, ενώ ο πρώτος από τα δεξιά πηλίκιο, πιθανότατα της Χωροφυλακής. Αν και δεν φαίνεται οπλισμός στη φωτογραφία και οι τέσσερις άνδρες φορούν τελαμώνα που πιθανόν αποτελεί μέρος πολεμικής εξάρτισης. Από τον ρουχισμό τους αποκλείουμε την περίπτωση να είναι αντάρτες του ΔΣΕ. Υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να πρόκειται για ΜΑΥ-ΜΑΔ, παρακρατικούς ή Εθνοφύλακες. 

Το σώμα στο φορείο φαίνεται να έχει τα μάτια του κλειστά και μάλλον είναι νεκρός ή τραυματίας. Φαίνεται πως φορά στρατιωτικό χιτώνιο, παντελόνι και άρβυλα, ενώ το χιτώνιο στο στήθος του είναι ανοιχτό. 

Υπόθεση πρώτη: Πιθανολογούμε πως πρόκειται για φωτογραφία έκθεσης νεκρού διωκόμενου αντάρτη, από ΜΑΥ-ΜΑΔ, Εθνοφύλακες ή μέλη κάποιας παρακρατικής συμμορίας της περιοχής. Η πόζα της φωτογραφίας δεν δικαιολογεί την περίπτωση να πρόκειται για κάποιο τραυματία σύντροφο των εικονιζομένων, αφού το λογικό θα ήταν να του παρέχουν πρώτες βοήθειες. Η επιλογή του να εικονίζεται στη φωτογραφία και το ακρώνυμο ΕΒΧ, οδηγεί τη σκέψη στο ότι  ο νεκρός εκτίθεται δίπλα του για να υπονοηθεί η πολιτική ταυτότητα των διωκτών του. 

Υπόθεση δεύτερη: Ενδέχεται η φωτογραφία να απεικονίζει νεκρό μέλος της ομάδας των τεσσάρων ανδρών που λήφθηκε ως τελευταία αναμνηστική φωτογραφία, κάτι που συνηθίζονταν εκείνη την εποχή, σε ορισμένες περιοχές της χώρας. Σε αυτή την περίπτωση, ο νεκρός τοποθετήθηκε δίπλα στο ακρώνυμο της Χωροφυλακής είτε επειδή ανήκε σε αυτή, είτε ως ένδειξη της θυσίας του. 

Εάν γνωρίζετε κάτι για τη φωτογραφία παρακαλώ επικοινωνήστε αφήνοντας σχόλιο.



Κυριακή, 7 Μαΐου 2017

Στα βήματα της ιστορίας και της σύγχρονης πραγματικότητας


Ο Κόκκινος Φάκελος επισκεύθηκε το Λαύριο, την πόλη της εργατιάς, των μεταλλωρύχων, των απεργιών, των δεκάδων νεκρών εργατών, σκοτωμένων είτε από τις άθλιες συνθήκες στις στοές, τις αναθυμιάσεις και την κατάρρευση των σηράγγων, είτε από τις σφαίρες των αστυνομικών και των λακέδων των εταιρειών στις μεγάλες απεργίες του προηγούμενου αιώνα. Σήμερα, ένα σεμνό μνημείο θυμίζει την ύπαρξη δεκάδων τάφων στο νεκροταφείο στις στοές, το αίμα, τη στέρηση, τον αγώνα και τον πόνο της εργατικής τάξης. 

Πιο δίπλα, η Ιστορία επαναλαμβάνεται σαν κακόγουστο αστείο, 100 περίπου χρόνια μετά. Δεκάδες οικογένειες προσφύγων Κούρδων της Συρίας στεγάζονται σε άθλιες πολυκατοικίες, μέσα στη φτώχεια, την στέρηση και τις ασθένειες. Στο προαύλιο κυματίζει η σημαία του PKK και του Αμπντουλάχ Οτζαλάν.







Τρίτη, 25 Απριλίου 2017

Η περίεργη περίπτωση του ΔΣΕ Χίου


Για τις μάχιμες μονάδες του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας, έχουμε σήμερα στη διάθεσή μας αφθονία υλικού, μέσα από έγγραφα, ντοκουμέντα, βιογραφίες και μαρτυρίες. Ωστόσο, ξεχωριστή περίπτωση, κυρίως λόγω των απειροελάχιστων αναφορών αποτελεί αυτή του Δημοκρατικού Στρατού Χίου.

Πρόκειται για κάποιο τμήμα του ΔΣΕ που αμφισβητείται στην ύπαρξη ή τη δράση του. 

Σύμφωνα με το αφιέρωμα του Οδηγητή για τα 70 χρόνια από την ίδρυση του ΔΣΕ, το τμήμα του ΔΣΕ Χίου δεν υπήρχε, αφού δεν αναφέρεται στον χάρτη δράσεως των μάχιμων τμημάτων του ΔΣΕ, στον οποίο αναφέρεται ακόμα και το μικρό τμήμα του ΔΣΕ Κεφαλονιάς, που δεν ανέπτυξε ιδιαίτερα αξιόλογη δράση:




Παρόλα αυτά, από το βιογραφικό του Χιώτη ποιητή Φώτη Αγγουλέ (Φώτης Χονδρουλάκης) γνωρίζουμε ότι ο Αγγουλές υπήρξε μέλος του Δημοκρατικού Στρατού Χίου, έως τη σύλληψή του το 1948. Η σύλληψη του Αγγουλέ έγινε σε κρύπτη μέσα σε μια δεξαμενή, μαζί με τον αγωνιστή και φίλο του Μιχάλη Βατάκη. Η κρύπτη τους βρίσκονταν στο χωριό Βροντάδο και στέγαζε κάποιο μικρό πολύγραφο με τον οποίο εκδίδονταν μια παράνομη εφημερίδα. Δεν γνωρίζουμε αν η εφημερίδα αυτή ήταν όργανο του ΔΣΕ Χίου ή των παράνομων κομματικών οργανώσεων του ΚΚΕ στο νησί.

Στο βιβλίο του Αρίστου Καμαρινού, Ο Εμφύλιος Πόλεμος στην Πελοπόννησο (σελίδα 322) αναφέρεται ότι στις 08/03/1948, ο Δημοκρατικός Στρατός Χίου χτύπησε το Αστυνομικό Τμήμα του χωριού Κουρούνιο. Οι χωροφύλακες διέφυγαν και όλος ο οπλισμός του τμήματος και τα εφόδια της αποθήκης του πάρθηκαν από τους αντάρτες. Επίσης αναφέρεται ότι ένα άλλο τμήμα του ΔΣΕ Χίου κατέστρεψε σε σαμποτάζ το τηλεφωνικό δίκτυο μεταξύ Πόλης Χίου και Βαλασίου. Τα παραπάνω γεγονότα που αναφέρονται και στο βιβλίο Η Τρίχρονη Εποποιία του ΔΣΕ- 1946-1949, στις σελίδες 483-517, τα παραπάνω επιβεβαιώνονται από τα έγγραφα του δελτίου ειδήσεων του ΔΣΕ, το οποίο στις 11/3/48 αναφέρει το περιστατικό:



Από τα παραπάνω φαίνεται ότι κάποια ολιγομελή τμήματα ενόπλων πρέπει να υπήρχαν στη Χίο του Εμφυλίου, και μάλιστα ανέπτυσσαν κάποια πολεμική δραστηριότητα. Δεν γνωρίζουμε αν πρόκειται όντως για οργανωμένο στρατιωτικό σώμα, ή εάν πρόκειται για κάποιες ένοπλες μικροομάδες που προσδιορίζονταν μεν ως "Δημοκρατικός Στρατός Χίου", δεν δρούσαν δε με τη μορφή στρατιωτικού σώματος, αλλά με τακτική που ομοίαζε με τον "Δημοκρατικό Στρατό Θεσσαλονίκης", σαν παράνομη ένοπλη οργάνωση, χωρίς στολές και με ελαφρύ οπλισμό μόνο. Πέραν του Φώτη Αγγουλέ μας είναι άγνωστα άλλα ονόματα μελών και στελεχών του ΔΣΕ Χίου, καθώς και άλλα περιστατικά της δράσης τους και ο τρόπος με τον οποίο το τμήμα του ΔΣΕ στο νησί διαλύθηκε.

Το παράρτημα της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ Χίου πραγματοποιεί τακτικές εκδηλώσεις μνήμης του ΔΣΕ στο εγκαταλειμμένο χωριό Κυδιάντα της Λαγκάδας Χίου, από όπου προήλθαν πολλοί συνδικαλιστές της ΟΕΝΟ, αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης και μαχητές του ΔΣΕ. Ωστόσο, δεν γνωρίζουμε αν οι Χιώτες αγωνιστές του ΔΣΕ πολέμησαν στα μάχιμα τμήματα του νησιού ή σε άλλες περιοχές δράσης του ΔΣΕ. Με μεγαλύτερη πιθανότητα αποδίδουμε στο δεύτερο. 



Η δολοφονία του Γιώργη Πουλίδη



Ο Γιώργης Πουλίδης δεν ήταν κομμουνιστής. Υπήρξε ένας από τους επιφανέστερους δικηγόρους της εποχής του Εμφυλίου στην Αθήνα και σε πολλές περιπτώσεις αναλάμβανε δωρεάν την υπεράσπιση κομμουνιστών και διωκόμενων αγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης.

Η περίπτωση της δολοφονίας του αποδεικνύει έμπρακτα την ισχύ και τον φανατισμό του εμφυλιακού παρακράτους γνωστού για τις δολοφονίες χιλιάδων πολιτών.

Στις 25/01/1948 ο Γιώργης Πουλίδης έφθασε στην Τρίπολη από την Αθήνα για να αναλάβει την υπεράσπιση 12 στρατιωτών του κυβερνητικού στρατού που είχαν παραπεμφθεί στο Στρατοδικείο Τριπόλεως για "σοβαρές υποψίες συνεργασίας με τους αντάρτες". Ο Πουλίδης διέμενε στο ξενοδοχείο "Μαίναλο". Μιλώντας με τους κατηγορούμενους και διαβάζοντας τη δικογραφία, ο Πουλίδης διαπίστωσε ότι δεν υπήρχε κανένα σοβαρό ή συγκεκριμένο στοιχείο για τις κατηγορίες που τους απεύθυναν. 

Σύμφωνα με το βιβλίο "Η νεκρή Μεραρχία", ο Πουλίδης καθ' όλη τη διάρκεια παραμονής του στην Τρίπολη δέχονταν σοβαρές πιέσεις να μην αναλάβει την υπόθεση από πολιτικούς και στρατιωτικούς παράγοντες της πόλης, αλλά δεν ενέδιδε. Η δίκη ξεκίνησε στις 29/01/1948 και το αστήρικτο της υπόθεσης φαίνονταν από την αρχή αφού οι ψευδομάρτυρες που κλήθηκαν να καταθέσουν στο Στρατοδικείο ανέφεραν αντιφατικά στοιχεία, ενώ ένας εξ αυτών είπε: "Εσείς οι κομμουνιστές και από μακριά, με ματιές, μπορείτε να σκαρώσετε συνωμοσίες".

Σε αυτό ο Πουλίδης του απάντησε: "Ντροπή σας κύριε μάρτυς, να θέλετε να στηθεί στο εκτελεστικό απόσπασμα ένας στρατιώτης με υπόνοιες ότι συνωμοτούσε με τις ματιές τους!

Μετά από την τοποθέτηση αυτή του Πουλίδη το Στρατοδικείο διέκοψε για την επόμενη. Αργότερα, ο Πουλίδης ξεκίνησε να επιστρέφει στο ξενοδοχείο του περνώντας από την κεντρική πλατεία της Τρίπολης. Εκεί πυροβολήθηκε από αγνώστους μπροστά στα μάτια πολλών περαστικών και εξέπνευσε επί τόπου. 

Την άλλη ημέρα η δίκη συνεχίστηκε η δίκη των οπλιτών, χωρίς να τους δοθεί δικηγόρος, αφού ο συνάδελφος του Πουλίδη που τον συνόδευε αρνήθηκε να αναλάβει την υπεράσπιση μετά τη δολοφονία Πουλίδη και αποχώρησε για την Αθήνα. Το Στρατοδικείο εκείνη τη μέρα καταδίκασε σε θάνατο τους στρατιώτες Ηλία Μονέδα, Γιάννη Μονέδα, Γιάννη Αναστασάκο, Γιδάκο και Καραμούζη, οι οποίοι εκτελέστηκαν στις 05/02/1948. Ακόμα 7 στρατιώτες καταδικάστηκαν σε ισόβια. 

Η υπόθεση της δολοφονίας του Γιώργη Πουλίδη δεν διερευνήθηκε ποτέ, δεν απαγγέλθηκαν ποτέ κατηγορίες και δεν βρέθηκαν ποτέ ένοχοι, παρά το γεγονός ότι έγινε μέρα μεσημέρι, σε κεντρικότατο σημείο της Τρίπολης και μπροστά σε δεκάδες μάρτυρες. 


Παρασκευή, 21 Απριλίου 2017

Eκτελέσεις στο ΔΣΕ


Ο Κόκκινος Φάκελος δημοσιεύει το προϊόν μιας σύντομης έρευνας σχετικά με τις εκτελέσεις που διενεργήθηκαν από το ΔΣΕ κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου Πολέμου 1946-1949. Το υλικό που δημοσιεύουμε δεν είναι σε καμιά περίπτωση πλήρες καθώς η έρευνα εξελίσσεται, αναδεικνύει όμως τον πραγματικά ελάχιστο αριθμό εκτελέσεων που διενεργήθηκαν από τα ανταρτοδικεία του Εμφυλίου, σε σχέση με την πραγματική βιομηχανία εκτελέσεων που στήθηκε από το αστικό κράτος της εποχής και οι οποίες ανέρχονται χονδρικά σε 1.500- 2.000 προσμετρώντας και τους αντάρτες που δολοφονήθηκαν χωρίς την έγκριση στρατοδικείων αλλά χωρίς να υπολογίζουμε τις δολοφονίες του αστικού παρακράτους της εποχής. 

Στις περισσότερες περιπτώσεις τα αίτια των εκτελέσεων είναι γνωστά, ενώ σε άλλες η πηγή δεν διευκρινίζει. Σημαντικό είναι να συνδυάσει ο αναγνώστης μας τις πληροφορίες αυτές με τον τεράστιο αριθμό των απελευθερωμένων οπλιτών και χωροφυλάκων που δίνεται ενδεικτικά παρακάτω, καθώς η έρευνά μας σε αυτό το ζήτημα δεν έχει ακόμα ολοκληρωθεί. 

Ειδικά λόγω του ότι το προϊόν της έρευνάς μας είναι δουλειά συναδέλφων ερευνητών, οφείλουμε να μην επιτρέψουμε την αναδημοσίευση του άρθρου, λόγω πνευματικών δικαιωμάτων που οφείλουμε να προασπίσουμε. 


3η Μεραρχία του ΔΣΕ Πελοποννήσου





Ο ΔΣΕ Πελοποννήσου διενέργησε συνολικά 26 εκτελέσεις από τις οποίες καμιά δεν αφορούσε πολίτες. Από ατές 14 είναι εκτελέσεις στελεχών και οπλιτών του ίδιου του ΔΣΕ και 12 εκτελέσεις οπλιτών του Εθνικού Στρατού που θα παρουσιαστούν ξεχωριστά. Στις παραπάνω περιπτώσει μόνο 2 παρουσιάζονται ως εκτελέσεις χωρίς να γνωρίζουμε τους λόγους της διενέργειάς τους. Ο αριθμός των εκτελεσθέντων είναι εξαιρετικά χαμηλός δεδομένου ότι ο ΔΣΕ Πελοποννήσου αριθμούσε έως και 3000-3500 οπλίτες και άρα ενδεικτικός του υψηλού τους φρονήματος και της πειθαρχίας τους.



9η Μεραρχία ΔΣΕ Δυτ. Μακεδονίας




Ελάχιστα περισσότερα στοιχεία διατίθενται για τη δράση της 9ης Μεραρχίας και ειδικά για το ζήτημα των εκτελέσεων σε αυτή. Ιστορικά έχει καταγραφεί ενδεχομένως η γνωστότερη περίπτωσή τους που αφορά την εκτέλεση του Γιώργου Γεωργιάδη, διοικητή της 14ης Ταξιαρχίας, του οποίου η αδράνεια και ο πανικός κατά την πολιορκία της Έδεσσας θεωρήθηκε ως προδοτική.



7η Μεραρχία του ΔΣΕ Ανατολική Μακεδονίας - Θράκης






Οι εκτελέσεις στην 7η Μεραρχία ανέρχονται σε 9 και όλες έλαβαν χώρα κατά το Νοέμβριο του 1949, όταν ο ΔΣΕ είχε πιά ηττηθεί στο Γράμμο. Αξιοσημείωτο είναι ότι ανάμεσα στους εκτελεσθέντες προσμετρόνται και δύο πολίτες. Η περίπτωση της 7ης Μεραρχίας δεν έχει πλήρως ιστορικά διευκρινιστεί. Από ότι φαίνεται οι 6 στους 9 εκτελεσθέντες εκτελέστηκαν με την κατηγορία της προδοσίας. Σύμφωνα με την πηγή, υπήρχε όντως σοβαρό περιστατικό διείσδυσης πρακτόρων στη Μεραρχία, σε ένα κύκλωμα που ξεκινούσε από τον σύνδεσμο της Μεραρχίας Δημήτριο Χλιδή ή "Φλέρη", ο οποίος βρισκόταν σε τακτική επαφή με τα κυβερνητικά τμήματα. 




Γενικό Αρχηγείο ΔΣΕ






Για τις εκτελέσεις που διενεργήθηκαν από το Γενικό Αρχηγείο του ΔΣΕ θα αναφερθούμε και παρακάτω παρουσιάζοντας τις περιπτώσεις αξιωματικών του Εθνικού Στρατού που εκτελέστηκαν στην έδρα του. Ωστόσο, η πιο γνωστή περίπτωση εκτέλεσης υπήρξε αυτή του Γιώργου Γιαννούλη του γενναίου διοικητή της 102ης Ταξιαρχίας. Ο Γιαννούλης κατηγορήθηκε για ανικανότητα διοίκησης αφού απέτυχε το 1948 στην κατάληψη του υψώματος "Μπάτρα" στην Πίνδο. Κατηγορήθηκε επίσης για προδοσία, χωρίς να αποδειχτεί ποτέ κάτι τέτοιο. Η αλήθεια είναι ότι ο Γιαννούλης δεν διέθετε τα μέσα για την κατάληψη του υψώματος "Μπάτρα" και ότι η εκτέλεσή του κατά πάσα πιθανότητα υπήρξε άδικη και βασισμένη σε υπερβολικές κρίσεις των ανωτέρων του.




Εκτελέσεις ανδρών του Εθνικού Στρατού





Στο σημείο αυτό παρουσιάζονται οι περιπτώσεις εκτελέσεις ανδρών του κυβερνητικού στρατού από τα στρατοδικεία του ΔΣΕ. Οι εκτελέσεις των αιχμαλώτων αξιωματικών του Εθνικού Στρατού, εμπίπτουν στον Ν. 9/948 "περί παροχή στρατιωτικής βοήθειας στο μοναρχοφασιστικό καθεστώς". Σε όλες τις περιπτώσεις αιχμαλώτων αξιωματικών, δίνονταν στους καταδικασθέντες η δυνατότητα να αιτηθούν χάρης. Η χάρη εγκρίνονταν με τον όρο να γίνει δεκτή ανταλλαγή τους με πολιτικούς κρατούμενους ή στρατιωτικά στελέχη του ΔΣΕ που κρατούνταν σε κυβερνητικές φυλακές και στρατόπεδα αιχμαλώτων. Από όσο φαίνεται από τις πηγές μας, η ΠΔΚ αιτούνταν την ανταλλαγή αιχμαλώτων, η οποία όμως σε καμιά περίπτωση δεν έγινε δεκτή. Μετά το πέρας 5 ημερών, λάμβανε χώρα και η εκτέλεση των αξιωματικών. Αυτή η διαδικασία τηρούνταν για αξιωματικούς που δεν δέχονταν να υπηρετήσουν στο ΔΣΕ.

Για την περίπτωση των 12 εκτελεσθέντων οπλιτών μετά τη μάχη στα "Κοκορέικα" Πελοποννήσου, γνωρίζουμε ότι υπήρξε στρατοδικείο που τους δίκασε, δεν γνωρίζουμε όμως με ποιες κατηγορίες. Οι 12 δεν ήταν οι μόνοι αιχμάλωτοι της μάχης. Στη μάχη συνελήφθησαν 125 οπλίτες της διλοχίας Γαλανόπουλου, εκ των οποίων 45 προσχώρησαν στο ΔΣΕ, ενώ 76 αφέθηκαν ελεύθεροι.



Συμπεράσματα


Από τα ως τώρα δεδομένα μας έχουν καταγραφεί 44 εκτελέσεις που διενεργήθηκαν από το ΔΣΕ τόσο σε δικά του μέλη και στελέχη, όσο και σε οπλίτες του κυβερνητικού στρατού και πολίτες. Από αυτούς: 23 ήταν μέλη και στελέχη του ΔΣΕ που εκτελέστηκαν για πειθαρχικούς λόγους ή για παράβαση των νόμων της ΠΔΚ, 2 πολίτες τα αίτια της εκτέλεσης των οποίων δεν μας είναι γνωστά και 19 ήταν μέλη και στελέχη του κυβερνητικού στρατού που εκτελέστηκαν για παραβάσεις νόμου της ΠΔΚ και άλλους άγνωστους λόγους, αν και πιθανολογείται κάποιο περιστατικό βιαιοπραγίας ενάντια στον ντόπιο πληθυσμό ή αιχμαλώτους αντάρτες. 

Οι αριθμοί είναι εξαιρετικά χαμηλοί για έναν τριετή πόλεμο, αν ειδικά αναλογιστεί κανείς:

Πρώτον: Ότι ο κυβερνητικός στρατός εκτέλεσε 200 περίπου οπλίτες του μετά από μόνο μια μάχη (Η μάχη στο Μάλι-Μάδι). 

Δεύτερον: Τα χιλιάδες περιστατικά εκτελέσεων και δολοφονιών αιχμαλώτων ανταρτών και πολιτικών στελεχών του ΔΣΕ και του ΚΚΕ. 

Τρίτον: Τα περιστατικά απελευθέρωσης οπλιτών των κυβερνητικών δυνάμεων που ως τώρα έχουμε καταγράψει και θα παρουσιάσουμε σε επόμενο άρθρο μας, ανέρχονται σε 2.444. 

Θεωρούμε ότι ο μύθος περί μαζικών εκτελέσεων από τον ΔΣΕ τόσο σε δικά του μέλη και στελέχη, όσο και σε οπλίτες και αξιωματικούς των κυβερνητικών δυνάμεων, αλλά και πολίτες ξεκινά να καταρρίπτεται μέσα από τα ίδια τα ντοκουμέντα, τις μαρτυρίες και το αρχειακό υλικό.

Το άρθρο αυτό θα εμπλουτιστεί και με πρόσθετα στοιχεία στο μέλλον.






Τετάρτη, 19 Απριλίου 2017

H Σύγκρουση στο Σάλεσι


Μια από τις πιο άγνωστες συγκρούσεις του ΔΣΕ Πελοποννήσου, υπήρξε στις 21/2/1947, η συμπλοκή στο Σάλεσι. 

Πρόκειται για μια περίοδο που ο ΔΣΕ ανδρώνεται και οργανώνεται, καθώς και μια στιγμή της δράσης του κατά την οποία πολλοί διωκόμενοι αγωνιστές του ΚΚΕ, του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ που είχαν καταφύγει στα μεγάλα αστικά κέντρα (κυρίως στην Αθήνα), επιχειρούν άοπλοι να περάσουν στα μάχιμα τμήματα του ΔΣΕ. 

Στις 21/02/1947, είκοσι διωκόμενοι ανάμεσά τους και ο Αριστείδης Καμαρινός βρίσκονται στην τοποθεσία Σάλεσι κοντά στη Μεγαλόπολη, περιοχή που είχε λάβει χώρα το 1823 και μια ακόμα συμπλοκή ανάμεσα σε κλέφτες και Οθωμανούς. Οι αντάρτες διέθεταν μόνο μερικά ατομικά περίστροφα, ένα οπλοπολυβόλο με μερικές δεσμίδες και ελάχιστα πυρομαχικά. 

Τη νύχτα οι αντάρτες έβαλαν 5 σκοπούς στο ύψωμα πάνω από την περιοχή ανάπαυσή τους κοντά σε ένα καλύβι με θέα στην πλαγιά. Οι υπόλοιποι 15 διέμειναν σε ένα μικρότερο καλυβάκι που τους παρείχε ένας βοσκός λίγα μέτρα χαμηλότερα. Ο αντάρτης Ντίνος Παναγόπουλος καθώς σουρούπωσε επέτρεψε στον τσοπάνη να επιστρέψει στα ζώα του για να τα φροντίσει. 

Ο κτηνοτρόφος πρέπει να ειδοποίησε τις αρχές της Χωροφυλακής και αργότερα μια ισχυρή δύναμη χωροφυλάκων περικύκλωσε την περιοχή. Οι σκοποί αντιλήφθηκαν την επίθεση όταν ήδη οι πρώτες ριπές είχαν πέσει και καθώς δεν διέθεταν οπλισμό για να ανταπαντήσουν επιχείρησαν απλώς να πυροβολούν αραιά για να επιτρέψουν στους συντρόφους τους να υποχωρήσουν. Αργότερα έγινε γνωστό ότι το απόσπασμα Χωροφυλακής που του έτυχε αυτό το "λαχείο" των αόπλων σχεδόν ανταρτών ήταν το διαβόητο "απόσπασμα Ζάρα". Από τους 20 αντάρτες σκοτώθηκαν οι εξής 10:

Μπομπούλος Χρήστος από την Καλαμάτα
Αναστόπουλος Νίκος
Τζωρτζίνης Γιώργος
Ντρες Θανάσης
Κώστας Παντελής
Σκαρβέλας Σωτήρης
Ασημακόπουλος Κώστας
Σταμάτης Αναστάσιος
Κουζινόπουλος Παναγιώτης
Μακρής Παναγιώτης

Οι περισσότεροι από τους νεκρούς κατάγονταν από τους Γαργαλιάνους Μεσσηνίας εκτός από τους Μπομπούλο, Τζωρτζίνη και Ασημακόπουλο.

Την επόμενη ημέρα, οι χωροφύλακες περιέφεραν τα κομμένα τους κεφάλια στα στους δρόμους της Μεγαλόπολης. Ο Σωτήρης Σκαρβέλας μάλιστα, που δεν σκοτώθηκε επί τόπου, αλλά τραυματίστηκε βαριά στην κοιλιά, εκτελέστηκε με μια ριπή επί τόπου από τους χωροφύλακες. 

Από τους εναπομείναντες αντάρτες τρεις (Βασίλης Σαγανάς, Γιάννης Παπανικολάου και ο Θεόδωρος Ρουσσόπουλος) επέστρεψαν στην Αθήνα. Άλλοι τρεις (Ντίνος Παναγόπουλος, Ανδρέας Γιαλαμάς και Μήτσος Κόλλιας) ενώθηκαν μερικές μέρες μετά με την ομάδα του Πέρδικα στο Μάιναλο. Τέλος, οι Κ Φέστας, Γ Βασιλάκης. Μήτσος Γιορμπές, Γιάννης Πετρόπουλος και ο Αριστείδης Καμαρινός έφθασαν στον Ταΰγετο ξεφεύγοντας από ακόμα δύο ενέδρες της Χωροφυλακής.

Αργότερα, όταν ο Αριστείδης Καμαρινός θα συναντήσει τον Γιώργη Κονταλώνη και θα του αναφέρει σχετικά με τη μάχη στο  Σάλεσι, ο Καμαρινός θα απαντήσει:

"Μη βάζεις τη λέξη μάχη σε εισαγωγικά Αρίστο (ο Καμαρινός την είχε γράψει έτσι), γιατί στο Σάλεσι χάσαμε μια μεγάλη μάχη. Τώρα δεν θα έρθουν πολλοί αντάρτες στην Πελοπόννησο από την Αθήνα."

Κι ήταν όντως έτσι, αφού για μήνες μετά τη μάχη στο Σάλεσι ελάχιστοι αντάρτες εμφανίστηκαν στο ΔΣΕ Πελοποννήσου από την Αθήνα. Τελικά, η στρατολογία από την Αθήνα αποκαταστάθηκε στις αρχές του καλοκαιριού μετά τις πρώτες επιτυχίες του ΔΣΕ.



Πέμπτη, 13 Απριλίου 2017

Σπάνια φωτογραφία από τη ζωή των πολιτικών κρατουμένων του Εμφυλίου



Φυλακές Λευκάδας




Η παραπάνω φωτογραφία είναι η μοναδική γνωστή μας που έχει τραβηχτεί στις Φυλακές Λευκάδας
και απεικονίζει πολιτικούς κρατούμενους της εποχής 1945-1963. Η φωτογραφία έχει τραβηχτεί το 1952. Ο τρίτος από δεξιά στη σειρά των όρθιων πρέπει να είναι ο  Νίκος Γουριώτης, στέλεχος του ΚΚΕ και του ΕΑΜ Θεσσαλίας.

Τετάρτη, 12 Απριλίου 2017

14 Απριλίου 1942 - Η Μεγάλη Απεργία


Λίγες εβδομάδες μετά την εγκατάσταση των κατοχικών αρχών στην Ελλάδα, σημειώθηκαν και οι πρώτες εργατικές και φοιτητικές κινητοποιήσεις. Στάσεις εργασίας, μικροαπεργίες, αποχή από τα μαθήματα παρατηρήθηκαν στα πανεπιστήμια, στους δημοσιοϋπαλληλικούς χώρους, στα σχολεία.

Η πρώτη όμως μεγάλη δημοσιοϋπαλληλική απεργία, με όλη τη σημασία της λέξης και οπωσδήποτε μια από τις μεγαλύτερες ώρες της εργατικής τάξης της πατρίδας μας σε όλη της την ηρωική ιστορία, πραγματοποιήθηκε στις 14 του Απρίλη του 1942. Λίγο μετά το τέλος του τρομερού χειμώνα του 41, όταν έμπαινε επιτακτικά το ζήτημα της επιβίωσης για τον εργαζόμενο λαό μας.

Η απεργία ξεκίνησε από τους Τριατατικούς (τηλεφωνία, τηλεγραφία, ταχυδρομείο), των οποίων το άλλοτε πανίσχυρο συνδικάτο που πρωτοστάτησε στους κοινωνικούς αγώνες του Μεσοπολέμου, παρά τα πλήγματα που δέχθηκε από τους κατασταλτικούς μηχανισμούς της μεταξικής δικτατορίας, τους πρώτους μήνες της Κατοχής, άρχισε να ανασυγκροτείται. Στο Μέγαρο Μελά, που βρισκόταν το Κεντρικό Ταχυδρομείο (στην άλλοτε πλατεία Κοτζιά), με κύριο και βασικό αίτημα την επιβίωση, ξεκίνησε στις 14 του Απρίλη ένας πρωτόγνωρος απεργιακός αγώνας, που με την διαδικασία του ντόμινο επεκτάθηκε στις άλλες τριατατικές υπηρεσίες, στους άλλους δημοσιοϋπαλληλικούς χώρους και στη συνέχεια σε όλους τους εργαζόμενους τόσο στην Αθήνα, όσο και στις άλλες μεγάλες ελληνικές πόλεις.

Η δωσιλογική κυβέρνηση Τσολάκογλου, απάντησε με την τρομοκρατία και τις απειλές. Παρ' όλα αυτά, οι εργαζόμενοι άντεξαν μέχρι τις 22 Απριλίου, όπου και σταμάτησαν τον απεργιακό αγώνα, αφού υλοποιήθηκαν πολλά από τα αιτήματά τους. Η συγκεκριμένη απεργία, η πρώτη δημοσιοϋπαλληλική απεργία στην κατεχόμενη Ευρώπη, προκάλεσε μεγάλη αίσθηση και ανέβασε την επιρροή του Εργατικού ΕΑΜ και της Πανυπαλληλικής σε πολύ υψηλά επίπεδα.

Γράφει ο Χαρίλαος Φλωράκης, ένα από τα βασικά στελέχη του τριατατικού συνδικαλισμού τα πρώτα χρόνια της Κατοχής για την συγκεκριμένη απεργία:

«Ήταν απόγευμα γύρω στις 4 η ώρα, όταν λιποθύμησε από την πείνα ένας διανομέας στη μεγάλη σάλα του Κεντρικού. Γύρω από το λιπόθυμο συγκεντρώθηκε πλήθος κόσμου, όπως και όλοι οι υπάλληλοι. Ήταν όλοι τους αγανακτισμένοι, αναστατωμένοι και στο στόμα τους προφέρονταν συνεχώς η λέξη απεργία — με απόφαση και οργή. Το ίδιο εκείνο βράδυ, αφού γίνανε και οι σχετικές συνεννοήσεις με την επαρχία αποφασίστηκε να κατεβούμε σε Παντριατατική απεργία.

Οι καιροί ήταν ώριμοι. Γι' αυτό και από την πρώτη μέρα η απεργία μας σημείωσε καταπληκτική επιτυχία, παρά το γεγονός ότι οι τριατατικοί ήμασταν επιστρατευμένοι από τους Γερμανούς και κάθε απεργιακή κίνηση πρόβλεπε την ποινή του θανάτου. Όμως η απεργία μας παρουσιάστηκε τόσο καθολική, που οι κατακτητές δεν τολμήσανε να προβούνε σε εκτελέσεις, αλλά μονάχα στη σύλληψη καμιά τριανταριά συναδέλφων τριατατικών, που τους κλείσανε στο Σταθμό Λαρίσης.

Στο μεταξύ οργανωθήκανε ομάδες επαγρύπνησης και συμπαράστασης και η απεργία τράβηξε τον δρόμο της μπροστά. Την πρώτη προκήρυξη, θυμάμαι, και μέχρι να οργανωθεί ο παράνομος μηχανισμός των τριατατικών, τη δακτυλογραφήσαμε στο σπίτι ενός γιατρού μικροβιολόγου στην οδό Βερανζέρου, που διέθετε κάποια γραφομηχανή...».

Ο καθοδηγητικός νους και τελικά απ' ότι φαίνεται η ψυχή της μεγάλης αυτής κινητοποίησης του δημοσιοϋπαλληλικού κόσμου ήταν ο Κώστας Νικολακόπουλος, γραμματέας της Κεντρικής Πανυπαλληλικής Επιτροπής στην περίοδο της κατοχής, μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΕΑΜ και ανώτερο στέλεχος της Κομματικής Οργάνωσης Αθήνας του ΚΚΕ.


Για τον Κώστα Ηλία Νικολακόπουλο γράφει ο Βασίλης Μπαρτζίωτας:

Γεννήθηκε στη Ζαχάρω το 1907. Σπούδασε φυσικομαθηματικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Διορίστηκε καθηγητής στην Πάνιτσα της Λακωνίας (1934), απ’ όπου μετατέθηκε στην Αθήνα (1935-1947). Ήταν ο οργανωτής και καθοδηγητής και των τριών Γενικών Πανελλαδικών απεργιών της κατοχής. Για τη δράση αυτή καταδιωκόταν από τις αρχές κατοχής. Κατά τον εμφύλιο
πόλεμο παρέμεινε εξόριστος (Ιούλης 1947 - Απρίλης 1950). Το Δεκέμβρη 1950 καταδικάστηκε από έκτακτο Στρατοδικείο για παράβαση του Α.Ν. 509 σε ισόβια δεσμά, ποινή που μετριάστηκε αργότερα.

Μιλώντας ο Νικολακόπουλος στο Στρατοδικείο, αφού δήλωσε ότι είναι μέλος του ΚΚΕ, είπε ανάμεσα στα άλλα:

«Κατορθώσαμε να επιτύχουμε για τους δημ. υπάλληλους σιτηρέσιο. Το 1944, οι αποδοχές των δημόσιων υπάλληλων με τα πενθήμερα έφτασαν τη μια χρυσή λίρα το πενθήμερο. Αυτή η κατάκτηση όμως ήταν αποτέλεσμα σκληρών αγώνων. Επιζήσαμε. Έτσι έζησε ο λαός και φτάσαμε στην απελευθέρωση...»

Ο Κώστας Νικολακόπουλος πέθανε στις 13 Ιούνη 1972 σε ηλικία μόλις 65 χρονών. Ήταν μια φυσιογνωμία από τις πιο σπουδαίες του ΕAM και του ΚΚΕ. Αληθινό παλικάρι και γερό μυαλό με μεγάλο οργανωτικό ταλέντο. Τον διέκρινε μια απίστευτη ευστροφία. Ανήκε στη σειρά των ανώτερων στελεχών της ΚΟΑ του ΚΚΕ, στο ίδιο πολιτικό ανάστημα με το Μήτσο Παπαρήγα, Σπύρο Καλοδίκη, Βασίλη Μαρκεζίνη, Ηλέκτρα Αποστόλου και άλλους.


Πηγή: εδώ

Τρίτη, 11 Απριλίου 2017

Βιβλιοπρόταση: Δικτατορία 1967-1974 - Έγγραφα και Ντοκουμέντα


Ένα νέο εξαιρετικό βιβλίο εκδόθηκε από τη Σύγχρονη Εποχή και φέρει τον τίτλο: Δικτατορία 1967-1974 - Έγγραφα και Ντοκουμέντα.

Στο βιβλίο γίνεται μια πλήρης παρουσίαση της περιόδου της επταετούς Δικτατορίας των Συνταγματαρχών, μέσα από έγγραφα και κείμενα ιστορικών και ανθρώπων που γνώρισαν στο πετσί τους τις διώξεις της Χούντας. 

Σας το προτείνουμε ανεπιφύλακτα



Δευτέρα, 10 Απριλίου 2017

Οταν τα Αρχεία εκδικούνται...


Ένα άρθρο γροθιά σε όσους επιθυμούν και επιθυμούσαν την αμαύρωση του ονόματος "Μπελογιάννης"

του Μάκη Μαΐλη



Νίκος Μπελογιάννης δεν είναι μόνο ένας από τους ήρωες του ΚΚΕ που οι κατά καιρούς αποστάτες του Κόμματος επέλεξαν ανάμεσα στους χιλιάδες Μπελογιάννηδες, προκειμένου να χτυπήσουν το ΚΚΕ μέσω αυτού του προσώπου. Είναι και ο κομμουνιστής, τον οποίο οι παραπάνω έχουν επιπλέον επιχειρήσει να οικειοποιηθούν, διαχωρίζοντάς τον από το ΚΚΕ και φέρνοντάς τον στα μέτρα τους. Κι ενώ ο Μπελογιάννης υπήρξε γέννημα και θρέμμα του ΚΚΕ, ενώ η σύντομη ζωή του γέμισε εξολοκλήρου και αδιάλειπτα με την κομματική δράση του, ενώ μέχρι το τέλος υπεράσπισε το ΚΚΕ με όλες τις δυνάμεις του και με το αίμα του, ωστόσο γράφονται πολλά και απίθανα, με τρόπο αυθαίρετο, παρά κι ενάντια στην ιστορική αλήθεια.

Τελευταίο παράδειγμα αποτελεί ο ΣΥΡΙΖΑ, του οποίου ο πρόεδρος και πρωθυπουργός, Αλ. Τσίπρας, «εγκωμίασε» τον Μπελογιάννη ως πρωτοπόρο για τη δημοκρατία! «Ξέχασαν», θρασύτατα, ότι ο Μπελογιάννης εφάρμοζε την πολιτική του ΚΚΕ - όχι κάποια δική του - και ότι το ΚΚΕ - συνεπώς και ο Μπελογιάννης - ναι μεν αγωνιζόταν για δικαιώματα και ελευθερίες, όμως στο Πρόγραμμά του είχε το στόχο της εγκαθίδρυσης της δικτατορίας του προλεταριάτου, το σοσιαλισμό. «Ξέχασαν» ότι το ΚΚΕ - άρα και ο Μπελογιάννης - στεκόταν στο πλευρό της Σοβιετικής Ενωσης και δρούσε στη βάση της αρχής του δημοκρατικού συγκεντρωτισμού και του προλεταριακού διεθνισμού. Βέβαια, η παραποίηση της πραγματικότητας και η καπηλεία έχουν την ιστορία τους. Ορισμένα παραδείγματα:
Ο Πότης Παρασκευόπουλος έγραψε στο σχετικό βιβλίο του ότι «η διάσταση του Μπελογιάννη είναι απόλυτη και προς τη μεθοδολογία του Ζαχαριάδη».

Κι όμως, ο Μπελογιάννης είχε πει στην απολογία του κατά την πρώτη δίκη, υπερασπίζοντας τον αγώνα του ΔΣΕ:

«Αντιτάξαμε βία στη βία. Δεν ήταν δυνατό να καθίσουμε και να λέμε "σφάξε με αγά μου, ν' αγιάσω". Η πολιτική μας αυτή στηριζόταν στο λαό, γι' αυτό και τρία χρόνια αντιμετωπίσαμε τόσες δυσκολίες».

Ο Λεωνίδας Κύρκος μετέτρεψε τον Μπελογιάννη σε «ευρωκομμουνιστή» και έγραψε ότι ο Μπελογιάννης είχε μια έκφραση σαν τον Μπερλίνγκουερ και ότι «και οι δυο κινούνταν στο ίδιο μήκος κύματος...». Και ο συγγραφέας Βασ. Βασιλικός δήλωσε πριν από χρόνια ότι ο Μπελογιάννης ήταν ο Ελληνας Γκράμσι!

Η Ελλη Παππά υπογράμμισε ότι ακούει το ερώτημα: «Αν ζούσε ο Μπελογιάννης, πού θα ανήκε;»(!)5
Η αναπαραγωγή των παραπάνω συνεχίστηκε επί χρόνια και τέρμα δεν έχει. Η ιστορική πραγματικότητα αναποδογυρίζεται από τον Στ. Κούλογλου έως την «Αυγή», από τον Τάσο Βουρνά έως την κρατικοκυβερνητική ΕΡΤ και από το συγκρότημα Λαμπράκη μέχρι τον ΣΥΡΙΖΑ και κάθε είδους άλλους, δίχως βέβαια να νιώσουν κάποια στιγμή την ανάγκη να ομολογήσουν την πραγματικότητα.

Ετσι, λοιπόν, εμφανίζουν τον Μπελογιάννη ως «ανανεωτικό», δηλαδή ως οπορτουνιστή, μετανοημένο (!) για την πολιτική του ΚΚΕ και για τον αγώνα του ΔΣΕ (1946 - 1949), ως στέλεχος που άνοιξαν τα μάτια του από τότε που ήρθε παράνομος στην Ελλάδα και άλλα παρόμοια. Θέλουν έναν Μπελογιάννη προσαρμοσμένο στις επιδιώξεις τους, να θωρακίζεται η αστική εξουσία, έναν Μπελογιάννη «αντισεχταριστή», σε αντιπαράθεση με το ...σεχταριστικό (τότε και σήμερα) ΚΚΕ. Κι έτσι «τιμούν» ένα πρόσωπο που δεν είναι ο Μπελογιάννης, αλλά το πρόσωπο που οι ίδιοι θέλουν να είναι, ως πραμάτεια τους στην επίθεση κατά του ΚΚΕ.

Το 1952, η Ελλη Παππά έστειλε από τη φυλακή με μυστικό τρόπο επιστολές στον Νίκο Ζαχαριάδη. Σ' αυτές τις επιστολές έκανε λόγο για την «εκδίκηση», που, όπως έλεγε, ήταν τα τελευταία λόγια του Μπελογιάννη όταν τον πήραν για το εκτελεστικό απόσπασμα. Στην πρώτη επιστολή της, που μεταδόθηκε από το Παρίσι, η Ελλη Παππά προσδιόριζε το νόημα της λέξης «εκδίκηση» σωστά, γράφοντας στον Ζαχαριάδη:

«Πρέπει να ζήσεις για την εκδίκηση. Αυτά ήταν τα τελευταία λόγια του Μπελογιάννη όταν έφευγε για το εκτελεστικό απόσπασμα. Είμαι βέβαιη πως εσείς λεύτεροι άνθρωποι στην Ελλάδα και σ' όλο τον κόσμο, τον ακούσατε μαζί μου, μα και πως σας εμπνέουν την ίδια αγανάκτηση, την ίδια φλόγα, για να εκδικηθείτε τους δολοφόνους του Μπελογιάννη, τους δολοφόνους χιλιάδων και χιλιάδων αγωνιστών, εκείνους που αλυσσοδένουν τους λαούς και δολοφονούν τα καλύτερα παιδιά του»

Και στη δεύτερη επιστολή:

«Αγαπητέ μου σ., αυτά είναι λίγα μπροστά στα όσα έχω να σου πω (...) το θεωρώ σαν υπέρτατη υποχρέωσή μου και σε σας και στο Κόμμα και στην εκδίκηση που ζήτησε ο Νίκος. Σκέφτεσαι σ. πως όλη αυτή η πλεκτάνη δεν θα μπορούσε να γίνει αν ζούσε; Γι' αυτό τον φάγανε (...). Σύντροφε, σου στέλνουμε όλη μας τη σκέψη, την αγάπη και την ελπίδα πως θα γιατρέψετε γρήγορα την κατάσταση, όπως πρέπει και όπως περιμένουμε». (Υπογράμμιζε με αυτά ότι κατά την άποψή της υπήρχε χαφιές στα ανώτατα κλιμάκια του Κόμματος, που κατέδωσε τον Μπελογιάννη και ζητούσε από τον Ζαχαριάδη να ξεκαθαρίσει την κατάσταση).

Ομως, πολλά χρόνια αργότερα, η Ελλη Παππά άρχισε να αναφέρεται με άλλο περιεχόμενο στη λέξη «εκδίκηση». Εδωσε το περιεχόμενο ότι με τη λέξη «εκδίκηση» ο Μπελογιάννης αναφερόταν στην αποχή του ΚΚΕ από τις εκλογές του 1946, υπογραμμίζοντας: «... πηγαίνουμε να πεθάνουμε για ένα λάθος;». Εγραψε η Ελλη Παππά:

«Με βοήθησε να δω την υπόθεση της αποχής από τις εκλογές του '46 όχι σαν ένα μεμονωμένο λάθος, αλλά σαν απαρχή της σειράς των γεγονότων που οδήγησαν στην ήττα του '49, ως και το δικό του θάνατο. Μ' έκανε να καταλάβω πως, όταν τόσο επίμονα μου ζητούσε να ζήσω "για την εκδίκηση", δεν γύρευε κάποια θεαματική πράξη, μα κάτι που εκείνος δεν μπορούσε πια να κάνει: βοήθεια στην κάθαρση από όλα εκείνα που έκαναν τους αγωνιστές να σκέπτονται, την παραμονή της εκτέλεσής τους, πως "πέθαιναν για ένα λάθος" - όπως εκείνος»

Το ΚΚΕ και ο «Ριζοσπάστης» υπερασπίστηκαν την αλήθεια όλα αυτά τα χρόνια, αποκαλύπτοντας το στόχο του οπορτουνισμού. Η ζωή απέδειξε ότι η τεκμηριωμένη κριτική που άσκησε το Κόμμα μας ήταν δίκαιη. Ηρθαν να το επιβεβαιώσουν και τα τεκμήρια που βρέθηκαν το τελευταίο διάστημα στο υπό αποκατάσταση Αρχείο του ΚΚΕ, μέρος των οποίων δημοσίευσε ο «Ριζοσπάστης» (19 Μαρτίου 2017). Πρόκειται για τις χειρόγραφες σημειώσεις του Νίκου Μπελογιάννη, που γράφτηκαν πριν τη δεύτερη δίκη του και μετά απ' αυτήν στο κελί των μελλοθανάτων. Ετσι, στην ιστορική τεκμηρίωση προστίθεται άλλο ένα ντοκουμέντο γραμμένο με την πένα του ίδιου του Μπελογιάννη. Εξήντα πέντε χρόνια μετά το θάνατό του, ο Μπελογιάννης «απαντά» από τον τάφο του. Γράφει:

«Ολα δείχνουν ότι ο Αμερ.[ικανικός] ιμπερ.[ιαλισμός] την Ελλ.[άδα] και τα Βαλκ.[άνια] διαλέγει σαν πεδία για την επόμενη πολεμική του πρόκληση. Πρέπει οι αμερ.[ικανοί] οι πλουτοκρ.[άτες] κλπ. κλπ. που τρέφονται από τον πόλεμο, να καταλάβουν πως τα πολεμικά τους σχέδια δεν θα περάσουν. Ο λαός της Ελλ.[άδας] αδούλωτος και περήφανος ξαναλέει όχι. Και αν τον κάνουνε τον πόλεμο θα πιάσει πάλι τα ταμπούρια, θ' ανεβεί με τους αντάρτες στα βουνά, θα τους κάνει τον πόλεμο τάφο τους. Αν οι εκμεταλ.[λευτές] τολμήσουν, θα τους τσακίσουμε κλπ. Θα τους χτυπήσουμε και από πίσω μαζί με τους στρατούς των λαϊκών δημ.[οκρατιών] Δεν θα πολεμήσουμε τη Σοβ.[ιετική] Ενωση. Δεν θα ξαναγίνει 2η Ουκρανία».

Αυτός είναι ο διεθνισμός, με τον οποίο συνδέεται άρρηκτα ο γνήσιος πατριωτισμός του ΚΚΕ.
Είναι εξόφθαλμο ότι λίγες μέρες πριν την εκτέλεσή του ο Νίκος Μπελογιάννης επαναλαμβάνει στην ουσία τα λόγια του Νίκου Ζαχαριάδη, ο οποίος είχε διατυπώσει το γνωστό σύνθημα «Τα όπλα ανάστροφα». Επαναλαμβάνει την απόφαση της 3ης Συνδιάσκεψης του ΚΚΕ (10 - 14 Οκτώβρη 1950) που ανέφερε:

«Ο λαός μας είναι απόλυτα και αποφασιστικά ενάντιος σε κάθε επίθεση και πολεμικό τυχοδιωκτισμό ενάντια στην Αλβανία και τη Βουλγαρία, ενάντια στις χώρες της Λαϊκής Δημοκρατίας και τη Μεγάλη πατρίδα, τη Σοβ. Ενωση (...) Και τον πόλεμο αυτόν που ετοιμάζουν οι Αμερικάνοι και οι μοναρχοφασίστες θα πιάσουμε βουνά και ταμπούρια και με το όπλο και το δικό μας πόλεμο θα τόνε κάνουμε τάφο του μοναρχοφασισμού, της πλουτοκρατίας και της αμερικανοκρατίας στην Ελλάδα».

Οι σημειώσεις του Μπελογιάννη, λοιπόν, αποτελούν την πιο αποστομωτική μαρτυρία, σχετικά με το πώς σκεφτόταν και τις τελευταίες ώρες της ζωής του.

Η Ελλη Παππά έγραψε ακόμα ότι ο Μπελογιάννης τής είχε πει:

«Παράγγειλε, μόλις πας στη φυλακή στον Σ. και στον Π. να κάνουνε ό,τι μπορούνε για να βγάλουνε μια εφημερίδα φιλολογική-πολιτική, στο είδος της Λιτερατούρναγια Γκαζέτα. Πολύ θα βοηθήσει αυτή τη στιγμή. Μόνο να προσπαθήσουνε να τη βγάλουνε μόνοι τους, και προπαντός μακριά από ... σήματα και οργανώσεις».

Η Ελλη Παππά ήθελε να πει με αυτό ότι ο Μπελογιάννης τασσόταν κατά της παράνομης δράσης του Κόμματος. Ετσι ερμήνευσε το «μακριά από ... σήματα και οργανώσεις», δηλαδή μακριά από τους ασύρματους του ΚΚΕ και από την παράνομη κομματική Οργάνωση. Δεν το ερμήνευσε με το νόημα που είχε πραγματικά, ότι δηλαδή η έκδοση αυτής της νόμιμης εφημερίδας δεν έπρεπε να ανακατεύεται με τους συντρόφους που δούλευαν σε παράνομους μηχανισμούς. Η αποκέντρωση του παράνομου μηχανισμού είναι βασικός όρος για τον επιτυχημένο συνδυασμό της νόμιμης με την παράνομη δράση.

Στην ίδια βάση, ο Π. Παρασκευόπουλος έγραψε για τον μεγάλο «πονοκέφαλο» του Μπελογιάννη, «του συνδυασμού της παράνομης επαναστατικής πάλης με την νόμιμη».11 Αυτός ο «πονοκέφαλος» ήταν κατά τον Παρασκευόπουλο η αιτία που υποχρέωσε τον Μπελογιάννη να παραγγείλει στην Παππά σχετικά με την έκδοση νόμιμης εφημερίδας. Μάλιστα ο Παρασκευόπουλος, επιτιθέμενος στην ύπαρξη και λειτουργία των παράνομων Οργανώσεων του Κόμματος, έκανε λόγο για τις «ασυρματοφόρες κομματικές οργανώσεις».

Πολύ σωστά ενεργούσε ο Μπελογιάννης: Συνδυασμός της παράνομης με τη νόμιμη δράση. Δίχως πονοκέφαλο για το συνδυασμό τους εφάρμοζε τις αποφάσεις της 6ης και της 7ης Ολομέλειας της ΚΕ (1949 και 1950, αντίστοιχα). Η 6η Ολομέλεια καθόριζε ανάμεσα στα καθήκοντα του ΚΚΕ:

«... Το Κόμμα στηριζόμενο σ' ένα γερό παράνομο κομματικό μηχανισμό, πρέπει να χρησιμοποιήσει όλες τις τωρινές νόμιμες δυνατότητες (...) για τη συγκέντρωση των μαζών, για την οργάνωσή τους, για την καθοδήγηση των καθημερινών οικονομικών και πολιτικών τους αγώνων, για τη δημιουργία γερών βάσεων μέσα στο στρατό...».

Επίσης, η 6η Ολομέλεια τόνιζε:

«Το Κόμμα πρέπει, χρησιμοποιώντας τις δυνατότητες που υπάρχουν, να βγάλει στην Αθήνα νόμιμη, περιοδική, μαζική πολιτική εφημερίδα».

Με βάση αυτές τις κατευθύνσεις ο Μπελογιάννης έγραψε:

«Δεν αρνιέμαι ότι ήρθα στην Ελλάδα για να συντελέσω στη σωστή εφαρμογή της πολιτικής γραμμής».

Εξάλλου στις σημειώσεις του αναφέρει σχετικά με τις παράνομες ΚΟ:

«Τίποτα το καινούργιο δεν προστίθεται τώρα. Λένε: 1. Παράνομος μηχανισμός. Από το 1903 ο Λένιν, συνδυασμός νόμιμης και παράνομης δουλειάς. Γλαύκα στην Αθήνα; Νόμιμη άμυνα. Το ΚΚΕ από το 1925 στην παρανομία. Σκοπός: το μεγάλωμα της επιρροής μας για να καταχτήσουμε την πλειοψηφία. Πώς θα το πετύχουμε; Δίνοντας εξετάσεις και αποδείχνοντας ότι είμαστε κόμμα του λαού και της Ελλάδας. Αυτό γίνεται με τις νόμιμες οργανώσεις. Και το πετυχαίνεις μόνον όταν διατηρείς και φυλάς την παράνομη οργάνωση. Γι' αυτό και η μάχη κατά των παράνομων οργανώσεων. Γι' αυτό και η δίκη, ένας σκοπός της είναι να τρομοκρατήσει όσους βοηθάνε την παράνομη οργάνωση».


Τα χειρόγραφα του Μπελογιάννη