"Οταν ο λαός βρίσκεται μπροστά στον κίνδυνο της τυραννίας διαλέγει ή τις αλυσίδες ή τα όπλα"

"Οταν ο λαός βρίσκεται μπροστά στον κίνδυνο της τυραννίας διαλέγει ή τις αλυσίδες ή τα όπλα"

Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου

Τρίτη, 18 Σεπτεμβρίου 2018

Η "Ελένη" του Νίκου Γκατζογιάννη και ο βόρβορος της ιστορικής ανακρίβειας - Μέρος 1ο


Η παρακάτω σειρά άρθρων αποτελεί αποτέλεσμα μιας ερευνητικής προσπάθειας του αγωνιστή, κομμουνιστή και μετανάστη στο Σίδνευ Αναστάση Τάκα, όπως αποτυπώνεται στο βιβλίο του "Αντι-Ελένη". Πέραν των προσωπικών του σχολίων, μέρος του βιβλίου του δημοσιεύθηκε στην προοδευτική εφημερίδα "Νέα Πορεία" που εξέδιδε το Σωματείο "Άτλας" του Σίδνευ στην Αυστραλία. Όμως ας ξεκινήσουμε από την αρχή. 

Ο Νίκος Γκατζογιάννης ή Νικ Γκαίηζ, είναι ένας ελληνοαμερικάνος συγγραφέας και δημοσιογράφος, που κατάγεται από το χωριό Λια της Μακεδονίας. Μεγάλωσε εκεί, με τον πατέρα του μετανάστη και μεγαλέμπορο στις ΗΠΑ, έως το 1948, όπου φυγαδεύτηκε από τη μητέρα του, στο κυβερνητικά κατεχόμενο κορμό της χώρας κι έπειτα στις ΗΠΑ, όπου σπούδασε δημοσιογραφία. 

Ο Νίκος Γκατζογιάννης εργάστηκε για τους New York Times, των οποίων μάλιστα υπήρξε και πολεμικός ανταποκριτής στη Μέση Ανατολή. Επέστρεψε στην Ελλάδα μεσούσης της Χούντας για να πραγματοποιήσει, μνημόσυνο στη μνήμη της μητέρας του και μετά τη Μεταπολίτευση εξέδωσε ένα βιογραφικό βιβλίο για την περίπτωση της εκτέλεσης της μητέρας του από το ΔΣΕ. 

Ο τίτλος του βιβλίου ήταν "Ελένη" και σύντομα μεταφράστηκε σε πολλές χώρες του κόσμου, έγινε ταινία και γνώρισε αρκετά μεγάλη επιτυχία. 

Ωστόσο, το βιβλίο του Γκατζογιάννη, πέρα από τον εμφανή αντικομμουνιστικό του χαρακτήρα, βρίθει ανακριβειών, ψεμμάτων και μπόλικων ερωτηματικών, για τη διαδικασία της συγγραφής του, το επιστημονικό της αποτύπωσης των μαρτυριών και τα ιστορικά γεγονότα που αυτό περιγράφει. Στο βιβλίο του "Αντι-Ελένη", ο Αναστάσης Τάκας, γνώστης της περιοχής και της ιστορίας του Λια, χαρακτηρίζει λίγο πολύ, τον Γκατζογιάννη, ως έμμεσο συνεργάτη της CIA και αμερικανόδουλο υπερασπιστή του καπιταλισμού. Εμείς θα αποφύγουμε συνειδητά τέτοιους χαρακτηρισμούς και θα εξετάσουμε μόνο την ιστορική αλήθεια του βιβλίου του.





Ερευνητικά ερωτηματικά


Βρισκόμαστε στο έτος 1977, τρία μόλις χρόνια μετά τη Μεταπολίτευση, περίοδος οξυμένων πολιτικών τάσεων, όπου μόλις το ΚΚΕ έχει νομιμοποιηθεί και οι φάκελοι της Ασφάλειας δεν έχουν ακόμα καταστραφεί ή "καταστραφεί", όπως θέλετε. Ένας ουσιαστικά ξένος στην Ελλάδα, ο Γκατζογιάννης έχει, όπως δηλώνει ο ίδιος, έρθει στη χώρα για να εκδικηθεί το θάνατο της μητέρας του, σκοτώνοντας τους δικαστές του ΔΣΕ που την καταδίκασαν. Έτσι ξεκινά να ερευνά. Τελικά δεν θα σκοτώσει κανέναν, απλώς θα γράψει ένα βιβλίο.

Πρώτο ερωτηματικό που προκύπτει εδώ, είναι πως το 1977, ο Γκατζογιάννης αποκτά ξαφνικά μια τεράστια, απεριόριστη πρόσβαση σε φακέλους της Ασφάλειας και του Υπουργείου Εσωτερικών του Ελληνικού Κράτους και μάλιστα απόρρητα. Πρόκειται για έγγραφα υψηλά διαβαθμισμένα, τα οποία παρέμεναν απολύτως κλειστά για οποιονδήποτε ενδιαφερόμενο, φορολογούμενο πολίτη. Από τα έγγραφα αυτά, ο Γκατζογιάννης μαθαίνει τα ονόματα και τις διευθύνσεις των ανταρτοδικών της υπόθεσης της μητέρας του, όπως τον Αχιλλέα Λύκα, που έμενε τότε στην Κόνιτσα. Οι πληροφορίες αυτές, προφανώς και ευθέως παραπέμπουν σε φακέλους της Ασφάλειας και άρα απροσπέλαστους, από οποιονδήποτε "κανονικό" δημοσιογράφο ή ερευνητή. Το ερωτηματικό αυτό παραμένει αναπάντητο και ερμηνεύεται από τον Τάκα, ως κάποια παρέμβαση της CIA ή της Αμερικανικής Πρεσβείας, που επέτρεψε στον Γκατζογιάννη μια τέτοια πρόσβαση. Εμείς δεν θα προβούμε σε εκτιμήσεις χωρίς απόδειξη, όμως αναγνωρίζουμε αυτό το μεγάλο ερώτημα: Πώς ο Γκατζογιάννης είχε πρόσβαση και μάλιστα σε επικαιροποιημένα στοιχεία διαβαθμισμένων εγγράφων του Ελληνικού Κράτους;

Δεύτερο ερωτηματικό προκύπτει από τον τρόπο με τον οποίο ο Γκατζογιάννης αποτυπώνει τις συνεντεύξεις και τις μαρτυρίες, των ανθρώπων με τους οποίους μίλησε, για την υπόθεση της μητέρας του. Χαρακτηριστικό της απουσίας οποιασδήποτε επιστημονικής μεθόδου συλλογής μαρτυριών, αποτελεί, η διάνθιση των μαρτυριών με προσωπικές εντυπώσεις, οι οποίες πάντα είναι αρνητικές για τους πρώην αγωνιστές του ΔΣΕ. Για παράδειγμα, ο Γκατζογιάννης αναφέρει για το στρατηγό του ΔΣΕ Καλιανέση: "Μου θύμιζε ηλικιωμένο μπράβο συμμορίας"ή για τον αντάρτη Τάκη Κωτή, που αρνήθηκε ότι η μητέρα του Γκατζογιάννη βασανίστηκε αναφέρει: "Ήταν μικρόσωμος, καχεκτικός, ίδιο καρκατσέλι, ένα αποκρουστικό ανθρωπάκι".

Επίσης, και πάλι στο ζήτημα της συλλογής μαρτυριών, ο Γκατζογιάννης, που ισχυρίζεται ότι η μητέρα του βασανίστηκε πριν την εκτέλεσή της, από το ΔΣΕ, αποκαλύπτει ότι η μαρτυρία της συγκρατούμενης της μητέρας του, Ντίνας Βενέτη δεν επιβεβαίωσε κάποιο βασανισμό. Παρά του ότι δύο μαρτυρίες λοιπόν οδηγούν στο ότι ο ΔΣΕ δεν βασάνισε τη μητέρα του, ο Γκατζογιάννης επιλέγει συνειδητά, να εξάγει τα δικά του αυθαίρετα συμπεράσματα. 



Το σπίτι που μορφοποιήθηκε για τις ανάγκες του συγγραφέα



Ένα άλλο χωροταξικό ζήτημα προέρχεται από τον τρόπο που ο Γκατζογιάννης περιγράφει το πατρικό του σπίτι. Ο Γκατζογιάννης ισχυρίζεται ότι το πατρικό του σπίτι χρησιμοποιήθηκε από τον ΔΣΕ ως έδρα της Λαϊκής Πολιτοφυλακής, τόπος εκτελέσεων, νεκροταφείο και προσέξτε το αυτό, κρατητήρια. Γράφει ο Γκατζογιάννης στην "Καθημερινή":"Όταν το ξαναφτιάχναμε, βρήκαμε θαμμένες βόμβες, χειροβομβίδες κι ένα πολυβόλο. Ίσως είναι αυτό με το οποίο έγιναν οι εκτελέσεις. Στον μικρό κήπο υπήρχε ομαδικός τάφος εκτελεσμένων." Παρόλα αυτά, στο διαδίκτυο υπάρχουν σήμερα φωτογραφίες του εν λόγω σπιτιού:




Με το εξωτερικό μπαλκόνι να έχει προφανώς προστεθεί μεταγενέστερα στο σπίτι, άποψή μας είναι ότι ένα τέτοιο επαρχιακό, αγροτικό σπίτι είναι αδύνατο να χώραγε: οπλοστάσιο της Λαϊκής Πολιτοφυλακής, κοιτώνες των ανδρών της, τουαλέτες και λουτρά, γραφεία για τις υπηρεσίες της και όχι κρατητήριο, αλλά κρατητήρια αιχμαλώτων, καθώς παράλληλα να αποτελεί και νεκροταφείο και τόπο εκτελέσεων, που απαιτεί τουλάχιστον μήκος έξι μέτρων για τη βολή. Πρόκειται λοιπόν για μια κατάφορη παραβίαση του φυσικού νόμου του αδιαχώρητου. Επίσης, πιστεύουμε ότι ο κύριος Γκατζογιάννης, όταν θα διαμόρφωνε το σπίτι του ξανά, καθώς όπως λέει το βρήκε ερείπιο, θα κάλεσε ιατροδικαστή και τις σχετικές υπηρεσίες του κράτους, για την εκσκαφή των πτωμάτων του νεκροταφείου. Κάτι τέτοιο, το δίχως άλλο θα έβρισκε τη θέση του στον Τύπο, έστω και τον τοπικό. Κανένα σχετικό δημοσίευμα δεν υπάρχει σήμερα...



Η αμαύρωση της μνήμης και των αγώνων, των αδελφών Σκεύη



Στο βιβλίο του, ο Γκατζογιάννης αναφέρεται με τα μελανότερα των χρωμάτων στους αγωνιστές του ΕΛΑΣ και μέλη του ΚΚΕ, Σπύρο και Προκόπη Σκεύη, δασκάλους του χωριού Λια. Για τα αδέλφια, έναν εκ των οποίων χαρακτηρίζει αυθαίρετα παντελώς ως "τον πιο επικίνδυνο άνθρωπο που γνώρισε στη ζωή του", ο Γκατζογιάννης γράφει ότι με το "γλύψιμο" του πατέρα τους στον μητροπολίτη της περιοχής πέρασαν στη Σχολή Βελλάς. Στο ζήτημα αυτό να κάνουμε μερικές διορθώσεις: Ο Σπύρος Σκεύης υπήρξε αριστούχος μαθητής και με τους βαθμούς του εισήχθη στη Σχολή Βελλάς, στην οποία μάλιστα, η εισαγωγή μαθητών περνούσε μέσα από το Διοικητικό Συμβούλιο της σχολής. 

Επίσης, ο Προκόπης Σκεύης ουδέποτε υπήρξε φοιτητής της Σχολής Βελλάς. Ενδεχομένως δεν είχε περάσει ποτέ απ' έξω. Συγκεκριμένα, ο Προκόπης Σκεύης φοίτησε στο Εθνικό Οικοτροφείο Αρρένων Φιλιάτων, από όπου εισήχθη το 1929, στο πεντατάξιο Διδασκαλείο Ιωαννίνων. Άποψη δε, του Αναστάση Τάκα, που προσωπικά γνώριζε τα δύο αδέλφια είναι ότι ουδέποτε, ο πατέρας τους Σόλης Σκεύης "φιλούσε κατουρημένες ποδιές", όχι για τα παιδιά του, αλλά για τον οποιονδήποτε.

Περαιτέρω, ο Γκατζογιάννης αναφέρει ότι σε κάποια στιγμή, εντός του 1943, ο Προκόπης Σκεύης "είχε πέσει σε δυσμένεια στο ΚΚΕ" και τη θέση του στον τοπικό ΕΛΑΣ είχε αναλάβει, κάποιος Σλαβομακεδόνας με το ψευδώνυμο "Ινόης". Παρακάμπτοντας το γεγονός ότι ο τοπικός ΕΛΑΣ στη Μουργκάνα ουδέποτε είχε αξιωματικό με τέτοιο ψευδώνυμο, η αλήθεια είναι ότι ο Προκόπης Σκεύης, όχι μόνο δεν είχε πέσει το 1943 σε δυσμένεια, αλλά είχε αναλάβει την θέση τεράστιας ευθύνης, του νομαρχιακού γραμματέα του ΕΑΜ της περιοχής.

Ο Σπύρος Σκεύης, συνταγματάρχης του 15ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ και ταξίαρχος του ΔΣΕ, σκοτώθηκε το Δεκέμβρη του 1948.

Ο Προκόπης Σκεύης, στέλεχος του ΚΚΕ και της Εθνικής Αντίστασης και μαχητής του ΔΣΕ, σκοτώθηκε το 1948.


Ο Σπύρος Σκεύης


Ο άγνωστος ΕΔΕΣ Βόρειας- Δυτικής Μακεδονίας



Σε άλλο σημείο του βιβλίου του Γκατζογιάννη γίνεται αναφορά σε μια μάλλον φανταστική μάχη ανάμεσα στον ΕΛΑΣ και τον ΕΔΕΣ της περιοχής των Φιλιάτων. Ως γνωστόν, η παρουσία του ΕΔΕΣ στη Μακεδονία υπήρξε αμελητέα, ενώ ιδιαίτερα στη Βόρεια και Δυτική Μακεδονία ανύπαρκτη. Ωστόσο, εν έτη 1943 και πάντα κατά τον Γκατζογιάννη, ο τοπικός ΕΛΑΣ αποτραβιέται από την περιοχή του Λια, για περίπου έναν μήνα, καθώς ο ΕΔΕΣ, με επικεφαλής τον ταγματάρχη Σαράντη νικά κατά κράτος τον ΕΛΑΣ. 

Το περίεργο στην υπόθεση αυτή είναι καταρχήν το γεγονός ότι η παραπάνω σύγκρουση δεν έχει καταγραφεί ποτέ και πουθενά, παρά μόνο στο βιβλίο του Γκατζογιάννη. Η μάχη δεν τοποθετείται στρατιωτικά ή χρονικά σε καμιά γνωστή σύγκρουση ή επιχείρηση των δύο αντάρτικων στρατών, ενώ ούτε ο ίδιος ο Θεόδωρος Σαράντης αναφέρει κάτι σχετικό στα βιβλία του. 



Η προσπάθεια αμαύρωσης του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ



Στο βιβλίο του Γκατζογιάννη γίνεται μια εκτενέστατη απόπειρα αμαύρωσης της ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης, που αγγίζει τα όρια του ακραίου, ενώ ο ίδιος ο συγγραφέας εμπίπτει, άθελά του, σε πολλές και διάφορες αντιφάσεις, τις οποίες θα δούμε αναλυτικά. Πάντως, η αντίληψη του συγγραφέα για το έργο και τις ημέρες του Εθνικοαπελευθερωτικού Μετώπου εξαντλείται περίπου στο τρίπτυχο: Εκτελέσεις- Κλοπές- Τρομοκρατία.

Ας ξεκινήσουμε από τα όπλα του ΕΛΑΣ. Σε κάποιο σημείο του βιβλίου (σελ 111), ο Γκατζογιάννης αναφέρει ότι το ΕΑΜ "μάζευε το τυρί των χωρικών και το πουλούσε στη μαύρη αγορά, από την οποία αγόραζε όπλα" (και το γνωρίζει αυτό αν και τότε ήταν μόλις τεσσάρων ετών). Πρόκειται για κατάφωρο ψέμα, καθώς ο ΕΛΑΣ είναι γνωστό πως αποκτούσε τον οπλισμό του, από τα όπλα που καταλάμβανε στις μάχες, αλλά όπως το ψέμα έχει κοντά ποδάρια, έτσι και ο Γκατζογιάννης παραδέχεται στη ίδια σελίδα, ότι όταν ο ΕΛΑΣ θα κυρίευε κι άλλα όπλα, θα καλούσε και άλλους άνδρες από το χωριό, που ήθελαν να πολεμήσουν. 

Πιο πριν, ο Γκατζογιάννης αναφέρει ότι το ΕΑΜ και ο ΕΛΑΣ είχαν ως πρώτη τους δουλειά "να ξεκαθαρίσουν τους συνεργάτες των κατακτητών και τους προδότες, γοργά και αδυσώπητα". Αν και ο Γκατζογιάννης δεν θα έπρεπε να έχει αντίρρηση με την εκκαθάριση των συνεργατών του κατακτητή, ο οποίος δεν μνημονεύεται καν στο βιβλίο του, λες και η χώρα δεν πέρασε τρία χρόνια κάτω από τη μπότα του κατακτητή, ωστόσο, ο παππούς του, που αναφέρεται ως "φιλοβασιλικός" δεξιός και εκδήλωνε τα φιλικά του αισθήματα, κατά την υποτιθέμενη περίοδο που ο Λιας βρισκόταν υπό την κατάληψη του ΕΔΕΣ, έμεινε απείραχτος όταν το ΕΑΜ και ο ΕΛΑΣ θεωρητικά επανακατέλαβαν το χωρίο.

Σε άλλο σημείο, ο Γκατζογιάννης αναφέρει ότι λόγω του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ, "οι χαράδρες είχαν γεμίσει με πτώματα, κόσκινο από τις σφαίρες", τα οποία μάλιστα τα γνώριζε και ως τετράχρονο αγόρι. Θυμίζουμε ότι ο ΕΛΑΣ είχε το 1943 σοβαρό πρόβλημα πυρομαχικών και μέτραγε, ακόμα και στις μάχες, την κάθε σφαίρα που χρησιμοποιούσε. Όμως ακόμα κι αν για κάποιο λόγο, ο "τρομοκράτης ΕΛΑΣ του Λια" διέθετε άφθονα πυρομαχικά ώστε να τα χρησιμοποιεί για μαζικές εκτελέσεις, μένει ανεξήγητο το πώς η τρομοκρατία που επέβαλε στην περιοχή οδηγούσε σύσσωμο σχεδόν το χωριό του Γκαζογιάννη το πλευρό του. Μάλιστα ο ίδιος ο συγγραφέας αναφέρει ότι κατά την απελευθέρωση του χωριού: "οι φαμίλιες, με την ξεγνοιασιά του ελεύθερου ανθρώπου, ετοίμαζαν τις σούβλες και καθάριζαν τα εντόσθια για το κοκορέτσι" προκειμένου να γιορτάσουν την είσοδο του ΕΛΑΣ. Επίσης, πιο κάτω, ο ίδιος ο συγγραφέας αναφέρει ότι σύσσωμο πάλι το χωριό παρακολουθούσε τις ομιλίες του ΕΑΜ, στο αλώνι, εν έτη μάλιστα 1944. 

Άλλο σημαντικό υπολογιστικό λάθος στα "εγκλήματα του ΕΛΑΣ" στο χωριό που στήριξε το ΔΣΕ έως το 1949 εντοπίζεται σε κάποιο αληθινό ή φανταστικό περιστατικό ανάκρισης ορισμένων χωριανών από τον ΕΛΑΣ. Ο συγγραφέας αναφέρει ότι ο ΕΛΑΣ είχε το 1943 συλλάβει τους χωρικούς:

  • Βασίλη Στρατή.
  • Κίτσο Χαϊδή (παππού του συγγραφέα)
  • Γιώργο Μουκουβάλα.
  • Βαγενά.
Οι συλληφθέντες μεταφέρθηκαν, όπως αναφέρει στο σχολείο του χωριού για ανάκριση. Μετέπειτα, ανάμεσα στους ανακρινόμενους εμφανίζονται ακόμη 25 κρατούμενοι, αγνώστων στοιχείων, οι οποίοι ήταν μάλιστα "από άλλο χωριό". Τα βασανιστήρια είναι δε τόσο φρικτά, που ο ΕΛΑΣ διατάζει τους κατοίκους να τραγουδούν δυνατά τον ύμνο του για να καλύψει τις φωνές τους (με τη γνωστή τεχνική του Μανιαδάκη, παραδόξως). Ωστόσο, τέτοια είναι η έκταση των βασανιστηρίων, που όπως αναφέρει ο συγγραφέας, μόνο οι Βασίλης Στρατής και Γιώργος Μουκουβάλας αφήνονται από το κρατητήριο, με μερικούς μώλωπες, ενώ οι Χαϊδής και Βαγενάς αφήνονται απείραχτοι... Τελικώς οι άλλοι 25 κρατούμενοι είναι άγνωστο στο συγγραφέα τι απέγιναν; Είναι άγνωστο και στους χωρικούς και πιθανότατα, γιατί ποτέ δεν υπήρξαν, αλλά εμφανίστηκαν στη φαντασία του συγγραφέα, που τότε θυμίζουμε ήταν μόλις τεσσάρων. 


Συνεχίζεται




Δευτέρα, 17 Σεπτεμβρίου 2018

Ο ιστορικός πατριωτισμός της Χρυσής Αυγής


Πόσο πατριώτες είναι οι φασίστες; 


Το παραπάνω ερώτημα δεν χρειάζεται μεγάλη ιστορική ανάλυση αλλά αρκεί μια ματιά στην πρόσφατη ιστορία της χώρας, αλλά και ολόκληρου του εργατικού και λαϊκού κινήματος. Ωστόσο, εκεί εξώ υπάρχουν ακόμα φωνές που διατείνονται για το αντίθετο. Το παρακάτω κείμενο προέρχεται από τα ντοκουμέντα της Δίκης της Χρυσής Αυγής και αποτελεί πνευματικό παιδί, του Ν. Μιχαλολιάκου. Πρόκειται για μια ιστορική ανάλυση, βγαλμένη ακριβώς μέσα από το σκοτάδι της καρδιάς του ναζιστικού φιδιού, που αφορά στη Μάχη της Κρήτης ενάντια στο ναζί κατακτητή. Ας δούμε λοιπόν πως αναλύεται ο τιτάνιος αγώνας του Κρητικού λαού.

«1987 1941: Σαρανταέξι Χρόνια από τις φονικότατες μάχες στο νησί που δίκαια χαροκτηρίστηκε σαν το "κλειστό σταυροδρόμι" της Μεσογείου, τον τόπο δηλαδή, που πολλά "εισέρχονται" και τίποτα δεν "βγαίνει", ή τουλάχιστον "βγαίνει" όταν δεν είναι η ώρα του.

Φαίνεται πως ο "μύθος" του Μίνωα και του Μινώταυρου έχει οριοθετήσει την μοίρα του νησιού, τόσο στον τύπο, όσο και στην ουσία, τόσο στο "ένδυμα" όσο και στην "ψυχή" του. Μονάδες του Ελληνικού στρατού, βρέθηκαν στο πλευρό των Αγγλων της ιντέλλιτζενς και του Ουίνστον Τσόρτσιλ. Πολεμούσαν, πιστεύοντας πως, κατά βάθος, έρχονταν πίσω τους η ατέλειωτη Βρετανική αυτοκρατορία. Πόσο ενάντιοι ήσαν οι Ελληνες τότε στο Γ Ράιχ;

Αντιπαρερχόμενοι τις πρόσφατες τότε ιστορικές συγκυρίες, παρατηρούμε τα εξής: Πρώτον, τον παρέλκυσμα τμημάτων των Ελληνικών ενόπλων δυνάμεων από τις Βρετανικές μυστικές υπηρεσίες. Στο σημείο αυτό, πρωτεύοντα ρόλο έπαιξαν οι άνθρωποι ταυ παλατιού, οι οποίοι, χειροπάδαρα δεμένοι στο Βρετανικό άρμα εξετέλεσαν κατά γράμμα τις εντολές των πατρόνων τους. Η άσκοπη θυσία πολλών νεαρών Ελλήνων, που από αφέλεια τους ακολούθησαν, φυσικά δεν τους ενδιέφερε. Εκείνο που προείχε, ήταν να ικανοποιηθούν οι ισχυροί προστάτες, οι οποίοι, κάποτε θα τους αντάμειβαν.

Δεύτερον, την μακρόχρονη και σαφή δράση των πρακτόρων και πρακτορίσκων των δυτικών συμμάχων στο "κλειστό αυτό σταυροδρόμι". Εκμεταλλευόμεναι την de φάκτο αγγλόφιλη και συνάμα αντιγερμανική τοποθέτηση και παράδοση του νησιού αυτού κυρίως λόγω Βενιζέλου, είχαν προετοιμάσει τέλεια τα έδαφος για ολόπλευρη και συνεχή αντίδραση κατά των Γερμανών. Οι αφελείς Κρήτες, εύκολα έπεσαν θύματα στον Δούρειο ίππο του αντιγερμανισμού. 'Ηδη, από τις πρώτες ώρες των επιχειρήσεων, αναφέρονται περιστατικά εκτελέσεως αιχμαλώτων Γερμανών αλεξιπτωτιστών από τους "οπλαρχηγούς" και τους εκ του ασφαλούς πάντοτε, πολέμαρχους μαχαιροβγάλτες.

Πόσο εύκολη επιχείρηση ήταν η κατάληψη της Κρήτης; Είναι γεγονός αναμφισβήτητο, πως οι αμυνόμενοι, ήσαν πολλαπλάσιοι, πλέον του ότι ευνοούνταν από τον περιβάλλοντα χώρο. Είναι εξ ίσου αναμφισβήτητο, το ότι με τα δεδομένα τεχνικής υποστηρίξεως των πρώτων ημερών του πολέμου, η από του αέρος κατάληψις ενός τέτοιου στόχου, άγγιζε τα όρια του εξωπραγματικού. Οι επιτιθέμενοι όμως, τα κατάφεραν. Εις πείσμα των περιστάσεων, των μακρόχρονα στημένων σκηνικών, και των σάπιων συμφερόντων της Βρετανικής τότε υπερδυνάμεως, ο αγκυλωτός σταυρός, υψώθηκε εκεί που δεν τον ήθελαν... Και ο Βρετανικός στόλος και ο Βρετανικός στρατός, που από τον Αύγουστο του 1940 παραθέριζαν στα Κρητικά παράλια, πήραν το δρόμο του γυρισμού, για πάντα. Τίμημά τους ο αργός θάνατος, ο θάνατος εκείνου που ακολουθεί χωρίς να βλέπει τον "Αγνωστο αφέντη".

Εκεί κοντά στο Μάλεμε, υπάρχει η τελευταία κατοικία, εκείνων που αψήφισαν τις εξωτερικές πραγματικότητες και νίκησαν. Αναγνωρίζοντας την πραγματική εικόνα και σημασία των γεγονότων της εποχής εκείνης, τους απευθύνουμε έναν ακόμη Χαιρετισμό.

Ο εθνικοσοσιαλισμός είναι ο "εξτρεμισμός" της Χρυσής τομής».



Αυτή, όσο καλά και αν επιχειρείται να κρυφτεί, είναι η σχέση  των νεοναζί συμμοριών με τον πατριωτισμό και αυτή είναι η ιστορική τους ανάλυση. Ακριβώς, όπως ο αρχιγός τους είπε, είναι στην ουσία τους, η σπορά των ηττημένων του 1945. Και τούτες οι θέσεις, δεν απέχουν πολύ από τις θέσεις γνωστών ακαδημαϊκών που μιλούν σήμερα για "γερμανικό ιπποτισμό" που φθάρηκε λόγω της βίας των Κρητικών. 

Πέμπτη, 13 Σεπτεμβρίου 2018

Aνακοίνωση: Ιτζεδιν απόγονοι πολιτικών κρατούμενων των Φυλακών Καλαμίου


Πριν λίγο καιρό διαπιστώσαμε με χαρά τη σύσταση συλλόγου απογόνων των πολιτικών κρατουμένων των Φυλακών Ιτζεδίν στο Καλάμι της Κρήτης. Θα θέλαμε λοιπόν ως blog να ενθαρρύνουμε την κίνησή τους για την αποτύπωση, καταγραφή και μελέτη της ιστορίας των εν λόγω φυλακών, καθώς και της ανάδειξής τους ως τόπου μνήμης του Εμφυλίου Πολέμου. 

Ο σύλλογος απευθύνει έκκληση σε όσους ενδιαφέρονται να γίνουν μέλη του, να καταθέσουν αρχειακό υλικό, γράμματα, καρτ ποστάλ και φωτογραφίες (αντίγραφα ή αυθεντικά), ώστε να εμπλουτισθεί το αρχείο του συλλόγου. Ο σύλλογος πρόσφατα κέρδισε την πρόσβαση στο ως σήμερα κλειστό αρχείο των Φυλακών Ιτζεδίν, βοηθά ενεργά την ακαδημαϊκή έρευνα και βρίσκεται στη φάση καταγραφής και αποτύπωσης των κομμουνιστών και των αγωνιστών που βρέθηκαν στο κάτεργο της Κρήτης, καθώς και των εκτελεσθέντων αγωνιστών εκεί.

Στοιχεία επικοινωνίας:

Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο: newstarcine@gmail.com

Τηλέφωνο:  693 247 9731





Σάββατο, 8 Σεπτεμβρίου 2018

Η εκτέλεση του Τουρκο-Xρήστου




Ο Τουρκο-Χρήστος (Χρήστος Δημητρακόπουλος 66 ετών, από το Παλαιοχώρι Φθιώτιδος επάγγελμα απόφοιτος φυλακών, σύμφωνα με το βιβλίο αποβιωσάντων της εκκλησίας της Φτέρης), ήταν ένας Ιταλοπροσκυνημένος που κυκλοφορούσε με ταυτότητα Ιταλική, ο oποίος πότε μόνος του και πότε μαζί με τον Πατακιά από τα Καμπιά, αλώνιζαν τα χωριά της περιοχής μας, κλέβοντας, δέρνοντας και τρομοκρατώντας όσους είχαν την ατυχία να πέσουν στα χέρια τους.

Στις αρχές του 1943 αφού έχει περάσει από τη Φτέρη και πλιατσικολόγησε ότι βρήκε μπροστά του, έφυγε για το επόμενο χωριό τη Λευκάδα. Μετά από μερικές ώρες μπήκε στη Φτέρη, ο Άρης Βελουχιώτης με τους ΕΛΑΣίτες του και στρατοπέδευσαν στο Σχολείο.

Μόλις τον πληροφόρησαν για τον Τουρκο-Χρήστο και τη δράση του στη περιοχή, έδωσε εντολή στον Καπετάν Θάνο –Φώτης Μαστροκώστας από τη Σπερχειάδα – να πάρει μια ομάδα μαζί του και να φύγει γρήγορα για τη Λευκάδα και να τον συλλάβει.

Μετά από 2-3 ώρες είδαν τον Θάνο, να τον φέρνει στο Σχολείο της Φτέρης, δεμένο πισθάγκωνα με μια μακριά τριχιά, πίσω από μια φοράδα.

Οι Φτεριώτες άρχισαν να τον αποδοκιμάζουν, να τον βρίζουν, μερικοί να τον φτύνουν και να τον φωνάζουν προδότη.

Αμέσως συστήθηκε Στρατοδικείο στο οποίο οι καταθέσεις των Φτεριωτών για το τι είχαν τραβήξει από τον Τουρκο-Χρήστο, ήταν καταλυτικές για την απόφαση.

Εκτέλεση...

Σύμφωνα με μαρτυρίες των Βασ. Δ. Σταμοκώστα και Ευαγγέλου Κ. Τσίφτη που ήταν παρόντες, οδήγησαν τον Τουρκο-Χρήστο σε ένα γούπατο – λακκούβα – στο Δυτικό μέρος της αυλής του Σχολείου, τον τουφέκισαν και τον έθαψαν στο ίδιο σημείο.

Τα επόμενα χρόνια δεν εμφανίστηκε κανένας δικός του να κάνει εκταφή, οπότε λογικά είναι θαμμένος ακόμα στο ίδιο σημείο.

Στη φωτογραφία που συνοδεύει το κείμενο, φαίνεται το γούπατο όπου έγινε η εκτέλεση του Τουρκο-Χρήστου.

Επιμέλεια κειμένου Σπύρος Βασ. Παπακώστας




Πηγή: εδώ

Υπενθύμιση


Για ορισμένους αναγνώστες που επικαλούνται το δαίμονα του τυπογραφείου για τη μη ανάρτηση σχολίων τους, τα οποία αφορούν θανάτους παιδιών, θα θέλαμε να υπενθυμίσουμε ότι δεν πρόκειται να δημοσιεύσουμε προσωπικούς χαρακτηρισμούς και προσβλητικές αφαιρέσεις του στυλ: "Τον υιό Μαραθέα τον δολοφονήσατε για να μην τον βρείτε μπροστά σας". 

Η συζήτηση έχει τα όριά της, το ίδιο και η υπομονή μας. Διαβάζουμε που διαβάζουμε καθημερινά σχόλια νεοναζί συμμοριτών της Χ.Α. και άλλων σταγονιδίων, ας μην χρειάζεται να επαναφέρουμε σε τάξη, παλιούς και ευυπόληπτους αναγνώστες μας. Αν θέλετε να ανοίξουμε συζήτηση για τον υιό Μαραθέα, με χαρά να το κάνουμε, σε κόσμιο και ευγενικό ύφος όμως.

Δεν συζητάμε σε όρους "κονσερβοκουτιών" και "τσιρακιών του Τρούμαν".



Παρασκευή, 7 Σεπτεμβρίου 2018

Στην Κεφαλλονιά της Λευκής Τρομοκρατίας


Η Κεφαλλονιά της Κατοχής έμεινε ιστορικά γνωστή για τη μεγάλη σφαγή της ιταλικής μεραρχίας Άκουι, αλλά και για το "άνδρωμα" του ΕΛΑΣ κατά το 1943, με την ιδιαίτερα μεγάλη συμμετοχή των λαϊκών στρωμάτων αλλά και Ιταλών αντιφασιστών. Ήταν μάλιστα ο ΕΛΑΣ που απελευθέρωσε το νησί, μπαίνοντας στο Αργοστόλι, στις 16/09/1944.

Πέραν όμως αυτών των φωτεινών σελίδων του κινήματος, στο νησί, την περίοδο 1946-1949, δρούσε τμήμα του ΔΣΕ, αποτελούμενο από περίπου 70 μαχητές. Πρόκειται για όσους πρώην ΕΛΑΣίτες και μέλη του ΕΑΜ και του ΚΚΕ γλίτωσαν των δικαστηρίων σκοπιμότητας, των εν ψυχρώ δολοφονιών του παρακράτους και κατάφεραν να σχηματίσουν ένοπλα τμήματα με αξιόλογη, για τα δεδομένα του νησιού δράση. Το ιδιαίτερα ενδιαφέρον στοιχείο που αφορά στο ΔΣΕ Κεφαλλονιάς, είναι πως δρώντας σε περιορισμένο χώρο, όπως και ο ΔΣΕ Σάμου, Ικαρίας, Κρήτης και Πελοποννήσου, δεν μπορούσε σαφώς να ελπίζει στην κατάκτηση του νησιού, ούτε στην επικράτηση ενάντια στον ταξικό αντίπαλο. Ωστόσο, ο ΔΣΕ Κεφαλλονιάς έπραττε το συντροφικό του καθήκον, σε αυτή την περίοδο όξυνσης ταξικής πάλης, προσπαθώντας να αποσπάσει με τη δράση του στρατιωτικές δυνάμεις του αντιπάλου και να ελαφρύνει την πίεση στο Γράμμο.

Στο άρθρο αυτό παρουσιάζουμε ένα σπανιότατο ντοκουμέντο της Λευκής Τρομοκρατίας στο νησί, που συνέχιζε να οργιάζει έως το 1949. Πρόκειται για μια φωτογραφία των κομμένων κεφαλών δύο εκ των γνωστότερων μαχητών του ΔΣΕ στο νησί. Όμως πρώτα από όλα μερικά στοιχεία για το ιστορικό πλαίσιο. 

Ο Παύλος Δελαπόρτας, γράφει στο βιβλίο του Το σημειωματάριο ενός Πιλάτου, ότι στο νησί, κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου, όπως και στη Ζάκυνθο όπου υπηρετούσε δεν υπήρχαν σημαντικές στρατιωτικές δυνάμεις, αλλά ΜΑΥ-ΜΑΔ, Εθνοφύλακες και οι άνδρες της Χωροφυλακής. 

Αμέσως μετά τη Συμφωνία της Βάρκιζας κατέφθασε στην Κεφαλονιά ένας ενισχυμένος λόχος εθνοφυλακής, που διοικητής του ήταν ο κατοπινός χουντικός συνταγματάρχης και τότε λοχαγός Δημήτρης Πατίλης. Ο λόχος αυτός έσπευσε απαρχής να συνεργαστεί με τις τοπικές παρακρατικές συμμορίες, για τις οποίες λίγο αργότερα έγραφε τα εξής σε ειδική ανταπόκρισή του ο «Ριζοσπάστης»:

«Ξετρύπωσαν ήδη από τις κρύπτες, που είχαν χωθεί, φοβισμένοι μπροστά στη λαϊκή οργή, οι δεξιοί συμμορίτες, οπλίστηκαν με τα όπλα του νέου αφεντικού και ξεχύθηκαν με περισσότερη λύσσα κατά του λαού. Ο περιβόητος λήσταρχος Γάκιας έγινε πάλι ο τύραννος του νησιού».

Μέσα στους πρώτους μήνες της μεταδεκεμβριανής κρατικής και παρακρατικής φασιστικής δράσης, η Κεφαλονιά βυθίστηκε στον τρόμο και στο αίμα. Λαϊκοί αγωνιστές δολοφονήθηκαν, όπως οι οκτώ κάτοικοι των Δαυγάτων, που σφάχτηκαν από τον ίδιο τον Γάκια, ο οποίος, ωστόσο, αθωώθηκε τότε γι' αυτή την αποτρόπαια πράξη του από δικαστήριο της Λευκάδας. Πολλά χωριά ρημάχτηκαν από τους εθνοφύλακες και τους χωροφύλακες, αμέτρητες περιουσίες ληστεύτηκαν από τους παρακρατικούς, εξακόσιοι και πλέον κομμουνιστές και αγωνιστές της ΕΑΜικής Αντίστασης εκτοπίστηκαν με συνοπτικές διαδικασίες και πάρα πολλοί άλλοι γέμισαν τις τοπικές φυλακές. Την ίδια εποχή άρχισαν και οι εκτελέσεις σημαντικών κομμουνιστικών στελεχών του νησιού, όπως του υπεύθυνου σύνταξης της τοπικής ΕΑΜικής εφημερίδας «Ελεύθερη Κεφαλονιά», Βενιζέλου Κληρονόμου, που ντουφεκίστηκε ύστερα από απόφαση του έκτακτου στρατοδικείου της Αλεξανδρούπολης, στηριγμένη σε χαλκευμένες κατηγορίες.

Ηταν, ωστόσο, πολύ φυσικό όλη αυτή η κατάσταση να οδηγήσει, τελικά, ορισμένους δραστήριους κομμουνιστές και ΕΑΜίτες της Κεφαλονιάς στην παρανομία και στη συνέχεια στο βουνό, όπου αμέσως μετά το δημοψήφισμα του 1946 προχώρησαν στη δημιουργία ενός μικρού παρτιζάνικου συγκροτήματος. Επρόκειτο για μια πολύ δυναμική αντάρτικη ομάδα, που το αρχηγείο της αποτελούσαν ο Φώτης Σγούρος, ως αρχηγός, ο Γεράσιμος Ματιάτος ή Ρήγας, ως υπαρχηγός, και οι Γεράσιμος Γρηγοράτος ή Αστραπόγιαννος, Ματθαίος Κουλουμπής και Λεωνίδας Ζαχαράτος, ως μέλη, και η οποία συμπλήρωνε τη δύναμή της με τους Διονύση Μαρκουλάτο, Γεράσιμο Μήλα ή Λοχαγίδη, Θεοδόση Μπατιστάτο, Φειδία Μερκούρη, Γεράσιμο Μαραβέλια, Γεράσιμο Κάγκα και Ντίνο Ευθυμιάτο.

Μέχρι το δεύτερο εξάμηνο του 1947 πέρασαν στο Δημοκρατικό Στρατό της Κεφαλονιάς και άλλοι αγωνιστές και μεταξύ τους ο γραμματέας της περιφερειακής επιτροπής της Κεφαλονιάς και της Ιθάκης, του ΚΚΕ, Διονύσιος Κοζάτσας και το μέλος της εν λόγω επιτροπής Φώτης Πτολεμαίος, παλιός Ακροναυπλιώτης. Πέρασαν, επίσης, στις γραμμές του Δημοκρατικού Στρατού και δυο γυναίκες - η Ατζουλέτα Μερκούρη, αδελφή του Φειδία, και η Διονυσία Γρηγοράτου, αδελφή του Αστραπόγιαννου.

Ο Δημοκρατικός Στρατός της Κεφαλονιάς, με δύναμη, που ποτέ δεν ξεπέρασε τους εξήντα, ακολούθησε σε όλη τη διάρκεια της πολεμικής δράσης του παρτιζάνικη τακτική, με την οποία μπορούσε να χτυπά τον αντίπαλο πάντα σχεδόν σε σημεία δικής του επιλογής. Παράλληλα, διακρινόταν για την επαναστατική πειθαρχία του, και σε μια περίπτωση, τον Απρίλη του 1949, δε δίστασε η ηγεσία του να διατάξει την εκτέλεση 5 μελών του, τα οποία είχαν καταδικαστεί από ανταρτοδικείο στην ποινή του θανάτου για βιασμούς γυναικών, ληστείες, κλοπές και προβοκατόρικες ενέργειες σε βάρος του λαϊκού αγώνα.

Η πρώτη μάχη του Δημοκρατικού Στρατού της Κεφαλονιάς δόθηκε στις 8 του Φλεβάρη 1947 στη θέση Αγιος Ελευθέριος των Βαλσαμάτων. Εκεί ισχυρή ανταρτική δύναμη, με επικεφαλής τον Σγούρο και τον Αστραπόγιαννο, χτύπησε σε ενέδρα ομάδα 50 χωροφυλάκων, από τους οποίους οι 4 σκοτώθηκαν και οι υπόλοιποι διασκορπίστηκαν πανικόβλητοι.

Τις πρώτες μέρες του 1948, εξάλλου, ο Κουλουμπής απελευθέρωσε με την ομάδα του τα Δαυγάτα και ο Αστραπόγιαννος με μερικούς αντάρτες τα Γριζάτα και τα Καταποδάτα. Την ίδια, επίσης, εποχή μια σειρά από ενέδρες των ανταρτών στο δρόμο, που συνδέει το Αργοστόλι με τη Σάμη, τρομοκράτησαν σε τέτοιο σημείο τον αντίπαλο, ώστε αυτός να επικοινωνεί πια μόνο ατμοπλοϊκά με τη Σάμη, της οποίας η ύπαιθρος για μεγάλο χρονικό διάστημα θεωρούνταν από τον τοπικό Δημοκρατικό Στρατό ελεύθερη περιοχή της Κεφαλονιάς.

Το Φλεβάρη του 1948 όλες οι ομάδες του Δημοκρατικού Στρατού, με επικεφαλής τον Σγούρο, προχώρησαν σε καλά μελετημένη νυχτερινή επιχείρηση στην ίδια την πόλη του Αργοστολίου, η οποία διέθετε για τη φρούρησή της ισχυρότατες δυνάμεις ΜΑΥδων και χωροφυλακής. Η επίθεση εκδηλώθηκε αιφνιδιαστικά και οι δυνάμεις των ανταρτών, κάμπτοντας τις πρώτες αντιστάσεις του αντιπάλου, προωθήθηκαν μέχρι το κέντρο της πρωτεύουσας του νησιού, επιφέροντας σημαντικές απώλειες στον καταπτοημένο εχθρό.

Στη συνέχεια οι ομάδες του Δημοκρατικού Στρατού άρχισαν να αποσύρονται, χωρίς καμιά δική τους απώλεια, και τελικά εγκατέλειψαν την πόλη. Προηγούμενα, όμως, χτύπησαν το υδραγωγείο και από τους Μύλους την ηλεκτρική εταιρία, χωρίς να συναντήσουν καμιά αντίδραση των αντιπάλων, οι οποίοι, άλλωστε, δεν αποτόλμησαν μέχρι τα ξημερώματα να βγούνε έξω από το Αργοστόλι και να καταδιώξουν τους αντάρτες.

Στις 29 του ίδιου μήνα στο Αυγό της Σάμης ισχυρή ομάδα ανταρτών υπό τον Σγούρο, τον Αστραπόγιαννο και τον Κουλουμπή συναντήθηκε με μεγάλο απόσπασμα χωροφυλάκων, που ενεργούσε ανιχνεύσεις. Η σύγκρουση που ακολούθησε υπήρξε καταστροφική για τους χωροφύλακες, οι οποίοι διαλύθηκαν, αφήνοντας στο πεδίο της μάχης πολλούς νεκρούς - και μεταξύ τους τον επικεφαλής του αποσπάσματος Βασίλη Κουρέα.

Οι επιθετικές δραστηριότητες του Δημοκρατικού Στρατού συνεχίστηκαν μέχρι το τέλος της άνοιξης του 1949, κυρίως με ενέδρες και εισόδους σε χωριά. Τον Ιούνη, όμως, εκείνου του χρόνου και αφού είχαν τελειώσει οι εκκαθαριστικές επιχειρήσεις της 9ης κυβερνητικής Μεραρχίας στην Πελοπόννησο, αποβιβάστηκε στην Κεφαλονιά ένα τάγμα του κυβερνητικού στρατού, με σκοπό τη γρήγορη και ολοσχερή εξόντωση των ανταρτών του νησιού.

Οι πρώτες ενέργειες του κυβερνητικού τάγματος αναφέρονταν στη σύλληψη εκατοντάδων πολιτών, στην επιβίβασή τους σε αρματαγωγό και στην αποστολή τους για εγκλεισμό στη Μακρόνησο. Στη συνέχεια εφαρμόστηκε η μέθοδος του ξεσηκώματος όλων σχεδόν των κατοίκων της υπαίθρου, που δεν είχαν συλληφθεί, και ο περιορισμός τους στα μικρά αστικά και ημιαστικά κέντρα, καθώς και η συγκέντρωση όλων των υποζυγίων των χωρικών στην καλά φρουρούμενη πεδιάδα της Παλλικής. Στις περιοχές, εξάλλου, που δρούσε ο Δημοκρατικός Στρατός, έκλεισαν με τσιμέντο όλες τις στέρνες και έστησαν ενέδρες σε όλες τις πηγές, για να μη βρίσκουν ούτε νερό οι καταδιωκόμενοι αντάρτες.

Στη συνέχεια οι κυβερνητικές δυνάμεις άρχισαν τις εκκαθαριστικές επιχειρήσεις, που οδήγησαν, όπως ήταν φυσικό, στα προσδοκώμενα εκ μέρους τους αποτελέσματα - όχι όμως σε σύντομο χρόνο. Οι αντάρτες μοιράστηκαν σε πολύ μικρές ομάδες και άρχισαν τις συγκρούσεις με τα κυβερνητικά στρατεύματα, τα οποία είχαν στο μεταξύ ενισχυθεί αποφασιστικά με ΜΑΥδες, χωροφύλακες και παρακρατικούς.

Στις 15 του Αυγούστου 1949 σκοτώθηκε στο Ακρωτήρι της Σάμης ο Διονύσης Κοζάτσας και τις ίδιες μέρες στα Δειλινάτα ο Φώτης Πτολεμαίος, ενώ στις 22 του Σεπτέμβρη έπεσαν πολεμώντας στα Μαυριώτικα της Σάμης, ο Ηλίας Κουγιανός και ο Ματθαίος Κουλουμπής. Στις 10 του Οκτώβρη, εξάλλου, έχασε τη ζωή του στην Κλεισούρα των Βλαχάτων ο Γεράσιμος Ματιάτος και ύστερα από λίγες μέρες στην Παλαμονίδα του Αίμου ο ίδιος ο Φώτης Σγούρος. Τέλος, στις 13 του ίδιου μήνα σκοτώθηκε στην Παχιά Πούντα της Σάμης ο Αστραπόγιαννος - και μαζί του η αδελφή του Διονυσία Γρηγοράτου, η Ατζουλέτα Μερκούρη, ο Λεωνίδας Ζαχαράτος, ο Γεράσιμος Ανδρεόλας, ο Παναγάγγελος Μιχαλάτος, ο Γιάννης Καλεράντες και ο Διονύσης Μαρκουλάτος.

Συνολικά από τους μαχητές του Δημοκρατικού Στρατού της Κεφαλονιάς 48 σκοτώθηκαν σε συγκρούσεις, 4 εκτελέστηκαν αμέσως σχεδόν μετά τη σύλληψή τους, ένας, ο Σπύρος Αντωνάτος, δολοφονήθηκε από τους χωροφύλακες και μόνο 7 κατόρθωσαν, τελικά, να επιζήσουν.


Ο "Αστραπόγιαννος"


Ο Γεράσιμος Γρηγοράτος γεννήθηκε στα Μουζακάτα Κεφαλλονιάς το 1919. Η οικογένεια του ήταν αγροτική και σύμφωνα με πληροφορίες 2 από τα αδέλφια του ανήκαν στο σώμα της χωροφυλακής στην Πάτρα. Με την έναρξη του πολέμου κατατάχθηκε στο πολεμικό ναυτικό, εκπαιδεύτηκε σαν ασυρματιστής και υπηρέτησε στην Πάτρα. Με την συνθηκολόγηση πέρασε στο νησί του και άρχισε την κομματική δουλειά με δράση στην περιοχή της Σάμης και των Ομαλών. Του δόθηκε το όνομα Αστραπόγιαννος και με αυτό έγινε ευρύτερα γνωστός σε όλο το νησί. Το χωριό του έγινε έδρα του ΕΛΑΣ. Συμμετείχε στις μάχες της Ιταλογερμανικής σύρραξης στο νησί. Οι Γερμανοί σε αντίποινα λόγω της δράσης των κατοίκων των Μουζακάτων (μικρό Σούλι ονόμαζαν οι Κεφαλλονίτες το χωριό) κατέστρεψαν το χωριό στις 23/04/1944. 

Ο Αστραπόγιαννος και ο ΕΛΑΣ Κεφαλλονιάς απελευθέρωσαν το Αργοστόλι στις 16/09/1944. Μετά την συμφωνία της Βάρκιζας ο Αστραπόγιαννος καταφεύγει στον Αίνο. Δεν θα αργήσει να πάρει τα όπλα και με άλλους αγωνιστές του Νησιού ιδρύουν τον θρυλικό Δ.Σ. Κεφαλλονιάς. Σαν στρατός , ποτέ δεν ξεπέρασε τους 70 αγωνιστές και ακολούθησε κυρίως παρτιζάνικη τακτική. Όμως η δράση του ήταν αξιοσημείωτη. Απελευθερώσεις χωριών , επίθεση στο Αργοστόλι κλπ. Τα εφοπλιστικά κυρίως τζάκια αλλά και μεγάλοι κτηματίες , όντας σε απόγνωση , κάλεσαν τον Παπάγο στο νησί(!!) . Μονάδες του εθνικού στρατού κατέφθασαν από την Πελοπόννησο μαζί με τον στρατηγό και προέβησαν σε μεγάλες εκκαθαριστικές επιχειρήσεις οι οποίες περιελάμβαναν δηλητηριάσεις πηγών και πηγαδιών αλλά και το τσιμέντωμα τους. 

Παράλληλα, εκατοντάδες κάτοικοι του νησιού στάλθηκαν στην Μακρόνησο. Σε μια "απέλπιδα προσπάθεια" να σώσουν τον αδελφό τους (παρακινούμενοι από ντόπιους παράγοντες) , τα αδέλφια του που ανήκαν στην Χωροφυλακή έφτασαν στο νησί για να σώσουν τον αδελφό και την αδελφή τους (η Διονυσία Γρηγοράτου στάθηκε μέχρι το τέλος στο πλάι του αδελφού της) ζητώντας τους να παραδοθούν. Ο Αστραπόγιαννος και η Διονυσία αρνήθηκαν. Στις 13/10/1949 το τμήμα του Αστραπόγιαννου πέφτει σε ενέδρα κοντά στην Σάμη. Ο Αστραπόγιαννος και η Διονυσία σκοτώνονται. Το κεφάλι του Αστραπόγιαννου περιφέρεται στους δρόμους και την πλατεία του Αργοστολίου μαζί με το κεφάλι του Ματθαίου Κουλουμπή.


Δεξιά το κεφάλι του "Αστραπόγιαννου" και αριστερά το κεφάλι του Κουλουμπή.




Τετάρτη, 5 Σεπτεμβρίου 2018

Όταν οι αστικές εφημερίδες της Ελλάδας μάζευαν εργάτες για το Ράιχ


Τα παρακάτω άρθρα προέρχονται από αστικές Αθηναϊκές εφημερίδες της κατοχικής περιόδου και συλλέχθηκαν από τον Μανώλη Κασιμάτη, πρόκειται ουσιαστικά για προπαγανδιστικό υλικό της γερμανικής διοίκησης, στο οποίο προβάλλεται με τα φωτεινότερα χρώματα, το δήθεν κοινωνικό κράτος εργασίας του Γ΄Ράιχ και επιχειρείται η προσέλκυση Ελλήνων εργατών, για να εργαστούν στη Γερμανία. 

"Προκειμένου περί των εκ ξενων χωρων εργατων ισχυει γενικως η αρχη της πληρους ισοτητος δικαιωματων. Συνεπως εις το σημειον αυτο δεν γινεται διακρισις μεταξυ Γερμανου η ξενου εργατου, Γερμανιδας η ξενης εργατιδος. Το αυτο συμβαινει και ως προς το ημερομισθιον.Αι κοινωνικαι ασφαλισεις της Γερμανιας εδημιουργηθησαν υπο του Μπισμαρκ του Σιδηρου Καγκελαριου του ΡΑΙΧ. Το εθνικοσοσιαλιστικον καθεστως του οποιου το προγραμμα υπηρξεν ανεκαθεν σοσιαλιστικον οχι μονον δεν καταργησε καμμιαν ευεργετικη διαταξι της ισχυουσης ηδη κοινωνικης νομοθεσιας αλλα και διευρινε και επεξετεινεν την φιλεργατικην νομοθεσια του κρατους.....Κατα το αρχικον προγραμμα του Αδολφου Χιλτερ ο εργατης και εν γενει ο εργαζομενος ανθρωπος θεωρειται το πολυτιμωτερον μελος της κοινωνιας δηλ. της ολης εθνικης οικογενειας. Εφ ` οσον λοιπον δεν γινεται διακρισις μεταξυ αυτοχθονος και ξενου εργατου ειναι φυσικον ν` απολαμβανουν οι απασχολουμενοι εν Γερμανια ξενοι εργαται ολων των ευεργετηματων....Η βασικη ιδεα της εφαρμογης των γερμανικων κοινωνικων ασφαλισεων και δια τους ξενους εργατας προηλθεν εκ της ορθης αντιληψεως οτι η ασφαλισις του εργαζομενου βασιζεται προ παντος , επι των ανθρωπιστικων αρχων. Εκτος τουτου ομως η κυβερνησις του ΡΑΙΧ εσκεφθη οτι δια να ειναι ευχαριστημενος ο ξενος εργατης και ν` αποδιδη ποιοτικως και ποσοτικως καλην εργασιαν, πρεπει να γνωριζη οτι η συζυγος και τα τεκνα του εις την πατριδα αποτελουν το αντικειμενον μεριμνης και προστασιας βασει του θεσμου των γερμανικων κοινωνικων ασφαλισεων εν περιπτωσει σε ασθενειας ευρισκουν δωρεαν ιατρικη περιθαλψιν, τα απαιτουμεν φαρμακα κ.λ.π."


Οι Έλληνες πολίτες που δηλώθηκαν εργάτες, με τον τρόπο αυτό βρέθηκαν αντιμέτωποι με το ζόφο της εργασίας υπό ναζιστικό καθεστώς, που λίγα είχε να ζηλέψει από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης και εργασίας.







Σάββατο, 1 Σεπτεμβρίου 2018

Ο θάνατος του τσιφλικά Γιάννη Λιούπη


Μελετώντας την ιστορία του Εμφυλίου μέσα από το φίλτρο της πολιτικής και κυρίως της ταξικής του διάστασης, εύλογα καταλήγει κανείς στο συμπέρασμα του καθηγητή Ιστορίας Γιώργου Μαργαρίτη και του τμήματος Ιστορίας του ΚΚΕ, ότι ο ελληνικός Εμφύλιος υπήρξε στην ουσία μια κορυφαία στιγμή στην πάλη των τάξεων της Ελλάδας. Είναι λοιπόν σε περιστατικά όπως το παρακάτω που σπαράγματα αυτής της ταξικής σύγκρουσης εντοπίζονται μέσα σε μαρτυρίες και αυτοβιογραφίες των πρωταγωνιστών της. 

Ο Γιάννης Λιούπης του Κωνσταντίνου, γεννήθηκε, σύμφωνα με τα στρατιωτικά αρχεία του ΓΕΣ, στο Κοκλόμπασι Κιοπεκλή Φαρσάλων το 1930. Υπήρξε παιδί μιας παλιάς οικογένειας τσιφλικάδων της περιοχής του Αλμυρού, που είχε στην ιδιοκτησία της μεγάλες εκτάσεις γης, στις οποίες δούλευαν δεκάδες φτωχοί αγρότες. Ο Γιάννης Λιούπης εντάχθηκε στην Μονάδα Εθνοφυλακής Αμύνης, τα γνωστά ΜΕΑ, στην περιοχή των Φαρσάλων. Πρόκειται για ομάδες πολιτών, στις οποίες εντάχθηκαν αρκετοί ταγματασφαλίτες και δωσίλογοι της Κατοχής (χωρίς να υπονοούμε κάτι για τον ίδιο το Λιούμη, καθώς δεν γνωρίζουμε περισσότερα στοιχεία για την κατοχική του δράση), οι οποίες εξοπλίζονταν από το κράτος και σκοπός τους ήταν η δίωξη των ανταρτών. Ήταν λοιπόν μάλλον ταξικό το στρατόπεδο, που ο Λιούπης είχε επιλέξει.

Η μαχητική τους ικανότητα, όπως και των ΜΑΥ υπήρξε τόσο χαμηλή, που ο κυβερνητικός στρατός περιόρισε τον αριθμό τους και διέλυσε ορισμένες μονάδες, καθώς αποτελούσαν εύκολη "λεία" για το Δημοκρατικό Στρατό και πηγή εξοπλισμού του. 

Ο Γιάννης Λιούπης λοιπόν, όπως και άλλοι συχωριανοί του δεν μάχονταν σε κάποιο μέτωπο, όπως αναφέρουν στρατιωτικές πληροφορίες (Έπεσε μαχόμενος στο ύψωμα Καραμπουλάκη περιοχής Φαρσάλων), αλλά σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια καταδίωξης ομάδας ανταρτών, που τον Ιούλιο του 1949, βρίσκονταν πεινασμένοι, αποκομμένοι, χωρίς πυρομαχικά και οπλισμό, να περιφέρονται στα υψώματα του Όθρυ. Ο αντάρτης του ΔΣΕ Θανάσης Τσαμπίρας περιγράφει εκτενώς το περιστατικό:

"Το βράδυ ξεκινήσαμε προς το Τσακερλί στα αμπέλια. Συγκεκριμένα γεμίσαμε πάλι τα τροβάδια μας και κατά το πρωί φτάσαμε πάλι στη γιάφκα όπου σε εμένα και στο Βαγγέλη Ματζαβίνο, αφού σχεδόν είχε χαράξει καλά, έπεσε ο κλήρος να πάμε στο παρατηρητήριο. Πήγαμε σε ένα δέντρο δίπλα στη σπηλιά που ήταν το παρατηρητήριο και ο μπάρμπα- Βαγγέλης μου είπε: "Έλα Θανάση, ανέβα εσύ πρώτος στο δέντρο και μετά από καμιά ώρα κατέβα να ανέβω εγώ." Μετά ξάπλωσε με μια κάπα που είχε σε μια πουρνάρα επάνω. Εγώ είχα ένα μικρό αυτόματο με καμιά δεκαπενταριά σφαίρες. Το κρέμασα στο δέντρο κι άρχισα να σκαρφαλώνω. Ο Νταλακούρας, η γυναίκα του και τα παιδιά του ήταν μέσα στη σπηλιά. Μόλις πιάστηκα στα πρώτα χοντρά κλωνιά του δέντρου που ήταν 2μιση μέτρα από τη γη και με την κοιλιά μου προσπαθούσα να αναρριχηθώ σε αυτά, ακούω 3 μέτρα πίσω μου κι επάνω από ένα βράχο δύο αγριεμένες φωνές να με διατάζουν: "Μην κουνηθείς και σε φάγαμε". 

Γύρισα και είδα δύο αυτόματα σχεδόν εξ επαφής να σημαδεύουν το κεφάλι μου. Δεν μπορώ να πω ότι ενήργησα γιατί το ήθελα, αλλά από τη λαχτάρα μου τα χέρια μου λύθηκαν και βρέθηκα στη ρίζα του δέντρου, ενώ τα δύο αυτόματα που με σημάδευαν άρχισαν να ξερνάνε σχεδόν ταυτόχρονα σίδερο και φωτιά και τα κλωνάρια του δέντρου να γίνονται κόσκινο. Αυτοί προφανώς δεν περίμεναν αυτού του είδους την αντίδραση από εμένα, αφού κι εγώ, όπως σας είπα δεν ενήργησα αυτόβουλα, πάτησαν τη σκανδάλη χωρίς να μετακινήσουν την ευθεία της κάννης. Έρχιναν συνέχεια αλλά στο γάμο του καραγκιόζη. Εγώ με δύο τρία σάλτα κι αφού δεν με πήρε η πρώτη ριπή, βρέθηκα 15 μέτρα μακριά, το ίδιο κι ο Βαγγέλης ο Ματζαβίνος, τον οποίο φαίνεται δεν τον είδαν στη ρίζα του δέντρου. Για καλή μας τύχη όμως, είκοσι μέτρα πιο κάτω και μέσα σε μια πουρνάρα, κοιμόταν ένας σύντροφος, ο οποίος είχε έρθει αποβραδύς στη γιάφκα και φαίνεται ότι του είπε ο Νταλακούρας ότι ήμασταν κι εμείς εκεί, αλλά ότι είχαμε πάει για σταφύλια κι ότι το πρωί θα ερχόμασταν. Ο σύντροφος αυτός, κάπου από τα χωριά του Αλμυρού, με ένα χέρι , δεν ξέρω αν το άλλο το  είχε χάσει στον ΕΛΑΣ ή στο ΔΣΕ λεγόταν μάλλον Μαμούρας ή Βαζούρας. Με τις πρώτες ριπές πετάχτηκε, άρπαξε το όπλο του, σημάδεψε προς τους δύο που έριχναν σε εμάς και με την πρώτη σκότωσε επί τόπου τον έναν από τους δύο που ήταν ο Λιούπης από το Κουκλόμπασι, ένας μεγάλος τσιφλικάς κι ο οποίος ήταν μάης.

Αυτό έφερε μεγάλη σύγχιση μεταξύ τους κι έτσι δόθηκε ο χρόνος τόσο σε εμάς όσο και στους υπόλοιπους που βρίσκονταν εκατό μέτρα μακριά να κατηφορίσουμε προς το Παλιοχώρι, μια τοποθεσία του χωριού Φυλάκη και στη συνέχεια στο ποτάμι Ενιπέα το λεγόμενο και Τσαναρλί."

Αυτό λοιπόν υπήρξε το τέλος του τσιφλικά Γιάννη Λιούπη και συνάμα ένα περιστατικό που αποδεικνύει το ταξικό στοιχείο της εμφύλιας σύγκρουσης.