"Οταν ο λαός βρίσκεται μπροστά στον κίνδυνο της τυραννίας διαλέγει ή τις αλυσίδες ή τα όπλα"

"Οταν ο λαός βρίσκεται μπροστά στον κίνδυνο της τυραννίας διαλέγει ή τις αλυσίδες ή τα όπλα"

Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου

Δευτέρα, 16 Οκτωβρίου 2017

Στο χωριό Μπούφι της Φλώρινας


Ο Κόκκινος Φάκελος επισκέφτηκε το όμορφο ορεινό χωριό Μπούφι (Ακρίτας) της Φλώρινας, χωριό με ενδιαφέρουσα ιστορία και ζεστούς ανθρώπους. 

Το χωριό Μπούφι (στα σλαβομακεδόνικα σημαίνει μπούφος) βρίσκεται σε υψόμετρο 1.050 μέτρων στις πλαγιές του όρους Βαρνούντα. Βρίσκεται χτισμένο σε λοφώδη περιοχή βορειοδυτικά της πόλης της Φλώρινας. Δυτικά του χωριού υψώνεται η ανατολική πλευρά του όρους Βαρνούντα ή Βίγλα όπως ονομάζεται στα μέρη αυτά. Το χωριό χτίστηκε από Σλαβομακεδόνες κατά την ύστερη περίοδο της Τουρκοκρατίας και οι κάτοικοί του συμμετείχαν ενεργά στην Ελληνική Επανάσταση του 1821, έχοντας μάλιστα και δικό τους λόχο που πολέμησε στην Πελοπόννησο. 


Το Δημοτικό Σχολείο

Το 1908, το Μπούφι απέκτησε ένα πραγματικό διαμάντι: Το Δημοτικό Σχολείο, χτισμένο από τις δωρεές των κατοίκων δεσπόζει και σήμερα στον κεντρικό δρόμο του χωριού. Σπάνιο δείγμα δημόσιας αρχιτεκτονικής τόσο για τα χωριά του Βαρνούντα, όσο και για την ευρύτερη περιοχή, το Δημοτικό Σχολείο του χωριού στέγαζε 900 μαθητές και εκτός από αίθουσες διδασκαλίας, μια μεγάλη αίθουσα εκδηλώσεων, δικό του μαγειρείο και θεατρική σκηνή, η οποία την εποχή λειτουργίας του ήταν επενδυμένη με βελούδο. Η αρχιτεκτονική του σχολείου χαρακτηρίζεται από συμμετρία και έντονα νεοκλασικά στοιχεία, ενώ το κτήριο διέθετε παλαιότερα και καμπαναριό που σήμερα δεν σώζεται. 

Κατά την περίοδο της Κατοχής, το Μπούφι εντάχθηκε αθρόα σχεδόν στο πλευρό του ΕΑΜ/ΕΛΑΣ και το κτήριο του Δημοτικού Σχολείου χρησιμοποιήθηκε για τη στέγαση και ορισμένων υπηρεσιών του ΕΑΜ και της Εθνική Αλληλεγγύης. 

Το 2000, το Δημοτικό Σχολείο χαρακτηρίστηκε ως διατηρητέο, χωρίς αυτό να σημαίνει κάτι ουσιαστικό για ίδιο το κτήριο ή τους κατοίκους του χωριού. Σήμερα, το Δημοτικό Σχολείο βρίσκεται σε κατάσταση ερήμωσης, ενώ οι κάτοικοι του χωριού με δικά τους μέσα και προσπάθεια προσπαθούν να το διατηρούν καθαρό και να περισυλλέξουν τα έγγραφα και τα βιβλία που βρίσκονται ακόμα μέσα του. Ειδική μνεία θα πρέπει να κάνουμε εδώ στον νεαρό επιστήμονα Σίμο Οπασίνη και στα άλλα νέα παιδιά του χωριού που προσπαθούν με τη δική τους προσωπική δουλειά και χρόνο να κρατήσουν όρθιο το σχολείο και τις αίθουσές του καθαρές και σε καλή κατάσταση.


Το Δημοτικό Σχολείο

Το Δημοτικό Σχολείο

Το Δημοτικό Σχολείο

Οι εσωτερικές σκάλες

Θέα από αίθουσα διδασκαλίας.

Αίθουσα διδασκαλίας

Στην κουζίνα του σχολείου

Ο φούρνος

Στο υπόγειο

Η πίσω όψη του κτηρίου
Η θεατρική σκηνή του σχολείου.


Το μουσείο

Το μουσείο του χωριού δημιουργήθηκε αρχικά από τον Συνεταιρισμό Γυναικών και περιείχε λαογραφικά στοιχεία και μια συλλογή πετρωμάτων και μια συλλογή φυσικής ιστορίας. Αργότερα και
με την προσωπική του προσπάθεια, ο Σίμος Οπασίνης εμπλούτισε και επέκτεινε το μουσείο με ιστορικές φωτογραφίες, παραδοσιακά ρούχα, οικιακά αντικείμενα, έπιπλα, ακόμα και όπλα που μάζεψε από το χωριό, επί επτά ολόκληρα χρόνια που ασχολείται με τη διατήρηση και τη λειτουργία του. Κράτησε έτσι την παράδοση και την ιστορία του χωριού ζωντανή. Σήμερα, μπορεί κανείς να επισκεφθεί το μουσείο του χωριού και να δει πολύτιμα εκθέματα, ορισμένα από αυτά μοναδικά σε ολόκληρο το νομό Φλώρινας και σίγουρα εξαιρετικού ενδιαφέροντος. Ο Σίμος Οπασίνης οργανώνει παράλληλα τον καιρό αυτό και μια φωτογραφική έκθεση στον χώρο του σχολείου με φωτογραφικό υλικό του χωριού.


Παπάς, χωροφύλακας και μέλη των ΤΕΑ μετά τον Εμφύλιο.

Παλιά φωτογραφία του σχολείου.

Μπουφιώτες στρατιώτες των Βαλκανικών.

1908, φωτογραφία από τα εγκαίνια του Δημοτικού Σχολείου.

Είναι γνωστό από την προφορική ιστορία, ότι στην περιοχή της Μακεδονίας και της Θράκης της μετεμφυλιακής περιόδου, η πρόσβαση γινόταν με τη χρήση διαβατηρίων, ενώ η μετακίνηση από χωριό σε χωριό με την επίδειξη ειδικής άδειας μετακίνησης, που επέτρεπε στον κάτοχό της τη μετακίνηση έως 30 χιλιόμετρα από την περιοχή κατοικίας του. Το διχαστικό μέτρο αυτό βρισκόταν σε ισχύ έως και την πτώση της Δικτατορίας των Συνταγματαρχών. Δεν είχαμε ποτέ δει βεβαίως τέτοιο έγγραφο, όμως στο μουσείο του Μπούφι, εκτίθεται μια σπανιότατη τέτοια άδεια μετακίνησης, που αποδεικνύει την ισχύ της προφορικής μαρτυρίας. Τελευταία της θεώρηση έγινε το 1975...





Στο μουσείο του χωριού μπορείτε να δείτε τη μοναδική στολή Βούλγαρου αστυνομικού της εποχής των Βαλκανικών που σώζεται σήμερα. Η γέφυρα του χωριού όριζε εκείνη την εποχή το σύνορο ανάμεσα στη Σερβία και στην Ελλάδα. Υπήρχε μάλιστα σκοπιά και από τις δύο της μεριές.

Στολή Βούλγαρου αστυνομικού.

Στολή οπλίτη του Εθνικού Στρατού από τον Εμφύλιο

Ξιφολόγχες, σφαίρες και όπλα.

Καρεκλάκι μωρού.



Λαογραφικά και ιστορικά στοιχεία 


Οι θρύλοι του χωριού λένε ότι κατά τη δημιουργία του δύο δίδυμα αγόρια πήραν ένα άροτρο με δύο δίδυμα βόδια και έσκαψαν περιμετρικά το χωριό. Από τότε, οι Μπουφιώτες κράτησαν στην παράδοσή τους τον άγραφο νόμο ότι το χωριό δεν πρέπει ποτέ να εγκαταλειφθεί ή να μείνει σε αυτό μόνο ένας κάτοικος. Για το λόγο αυτό, το 1948, όταν ο κυβερνητικός στρατός εκκένωσε το χωριό, μερικοί ηλικιωμένοι κάτοικοι του χωριού κλείστηκαν μέσα σε ένα σπίτι, όπου συγκέντρωσαν και όλα τα τρόφιμα που διέθετε ο οικισμός και περίμεναν τη λήξη του πολέμου, ενώ οι υπόλοιποι εκκενώθηκαν. Με τη λήξη του Εμφυλίου και όταν επιτράπηκε ξανά στους Μπουφιώτες να επιστρέψουν στα σπίτια τους, 1200 άνθρωποι επέστρεψαν στο χωριό και βρήκαν τους γέρους του χωριού να τους περιμένουν.

Αξιοσημείωτο λαογραφικό στοιχείο του χωριού είναι ο άγραφος ηθικός νόμος σχετικά με τη σεξουαλική επαφή των γυναικών, μοναδικός ίσως σε όλη την Ελλάδα. Στο Μπούφι, από τις αρχές του 18ου αιώνα, θεωρούταν μεγάλη στενοχώρια για μια οικογένεια να έχει κόρη που δεν έχει γνωρίσει την ερωτική επαφή. Έτσι όταν τα κορίτσια έφθαναν σε ηλικία ενηλικίωσης, μπορούσαν να πάνε στην πλατεία του χωριού, να διαλέξουν το αγόρι που επιθυμούσαν και να έχουν την πρώτη τους ερωτική επαφή, ζήτημα που σήκωνε βεντέτα σε άλλες περιοχές της χώρας. 

 Τη δεκαετία του 1920, πολλοί κάτοικοι του χωριού μετανάστευσαν στις ΗΠΑ και στον Καναδά. Αποτέλεσμα αυτού του μεταναστευτικού ρεύματος είναι να υπάρχουν και σήμερα σύλλογοι και κοινότητες αποδήμων από το Μπούφι στις χώρες αυτές. Παράλληλα, η κοινότητα, που διοικούταν έως το 1940 από μια μορφή δημογεροντίας επέλεγε τους καλλίτερους μαθητές για να τους στείλει στο εξωτερικό για σπουδές με κοινά έξοδα. Φρόντιζαν επίσης να υπάρχει πάντα γιατρός στο χωριό για την κάλυψη των ιατρικών τους αναγκών, ο οποίος ήταν συνήθως κάποιος Μπουφιώτης που επιλεγόταν για σπουδές στην Ιατρική Σχολή της Βιέννης. 


Το αυτοκίνητο του τελευταίου Μπουφιώτη γιατρού στη Βιέννη.

Ρυάκι στο χωριό.


Λεπτομέρεια από αψίδα πόρτας του 1921.

Λεπτομέρεια από πόρτα.

Λεπτομέρεια από πόρτα.


Το Μπούφι στον Εμφύλιο


Όπως και στην περίοδο της Κατοχής, έτσι και σε αυτή του Εμφυλίου, το Μπούφι πέρασε ξανά σχεδόν συνολικά στον Δημοκρατικό Στρατό. Η στρατηγική του θέση ανάμεσα σε δύο βουνά, το καθιστούσε ιδανικό για ανταρτοπόλεμο και στο μεγαλύτερο μέρος του Εμφυλίου, το χωριό βρισκόταν υπό τον έλεγχο των ανταρτών. Στα νοτιοδυτικά του, τα υψώματα βρίσκονταν υπό τον έλεγχο των κυβερνητικών δυνάμεων που βομβάρδιζαν τακτικά το χωριό με βλήματα πυροβολικού, ενώ το βόρειο και ανατολικό ύψωμα στην "πλάτη" του χωριού κατεχόταν από τον ΔΣΕ. Οι αντάρτες είχαν σκάψει μάλιστα σειρά από πολυβολεία και ορύγματα ώστε να μπορούν ανενόχλητα να περνούν στο χωριό και ανεφοδιάζονται. Τα οχυρά του ΔΣΕ σώζονται ακόμα. 

Έως το 1949, το Μπούφι πλήρωνε βαρύ το τίμημα του πολέμου σε εφόδια και αίμα. 

Μετέπειτα, το Σλαβομακεδονικό στοιχείο του χωριού υπέφερε τους αφόρητους περιορισμούς και τις διώξεις του αστικού κράτους. Μετά τον Εμφύλιο το χωριό μετονομάστηκε σε Ακρίτας. 



Το νότιο ύψωμα του χωριού που κατείχε θέσεις ο κυβερνητικός στρατός.

Το βόρειο και ανατολικό ύψωμα του χωριού που κατεχόταν από τον ΔΣΕ.

Κατάστημα απέναντι από το Δημοτικό Σχολείο. Τα στόρια του φέρουν ακόμα τρύπες από τις σφαίρες και τα θραύσματα των συγκρούσεων του Εμφυλίου.

Τα σημάδια του Εμφυλίου στα στόρια του μαγαζιού.


Για όλες τις πληροφορίες ευχαριστούμε ιδιαίτερα τους κυρίους Σίμο Οπασίνη, Ηλία Γρούιο και τον δάσκαλο Ανδρέα Αθανασιάδη που κατάγεται κι αυτός από το μακρινό Καρς του Πόντου. 






Κυριακή, 8 Οκτωβρίου 2017

Νέα σπάνιο ντοκουμέντο της Λευκής Τρομοκρατίας



Η παρακάτω φωτογραφία από το Αρχείο της οικογένειας Ραπίδη, εικονίζει άνδρες των ΛΟΚ σε ορεινή τοποθεσία που πατούν το άψυχο σώμα ενός νεκρού αντάρτη του ΔΣΕ αφού το έχουν γδύσει. Δεν γνωρίζουμε την τοποθεσία καθώς ούτε και το έτος που τραβήχτηκε η φωτογραφία.



Παρασκευή, 6 Οκτωβρίου 2017

Ένα ακόμα στοιχείο για την φωτογραφία συνεργασίας ΕΛΑΣ-Γερμανών


Ο Κόκκινος Φάκελος έχει και στο παρελθόν ασχοληθεί με το γνωστό ψευδο-ντοκουμέντο της υποτιθέμενης φωτογραφίας που αποδεικνύει τη συνεργασία ΕΛΑΣ και Γερμανών. Ένα ακόμα στοιχείο που αποδεικνύει το ψεύδος πίσω από τη φωτογραφία υπέπεσε στην αντίληψή μας από τον γνωστό φωτογράφο Μανώλη Κασιμάτη της Πολιτιστικής Εταιρείας Φωτογραφίζοντας.

Ο κύριος Κασιμάτης μας υπέδειξε ότι ένα στοιχείο που παραπέμπει στην χάλκευση της φωτογραφίας βρίσκεται στο ντύσιμο του υποτιθέμενου Γερμανού αξιωματικού που βρίσκεται στα δεξιά. 

Ο εν λόγω αξιωματικός που παρουσιάζεται από τους αναπαράγοντες της φωτογραφία ως "διοικητής της Γκεστάπο Σπάρτης" φαίνεται πως φορά ένα μη στρατιωτικό παντελόνι και δύο άρβυλα ή παπούτσια που δεν χρησιμοποιούσε ο γερμανικός στρατός, πόσο μάλλον η Γκεστάπο. 



Είναι γνωστό ότι η στολές των αξιωματικών του Τρίτου Ράιχ ήταν σχεδιασμένες από τον οίκο Hugo Boss, καθώς και το ότι οι αξιωματικοί του Τρίτου Ράιχ έδιναν ιδιαίτερη σημασία στον ρουχισμό και στην εμφάνιση. Είναι λοιπόν μάλλον απίθανο, ο διοικητής της Γκεστάπο Σπάρτης να φωτογραφήθηκε με πολιτικό παντελόνι και παπούτσια. H άποψη του κ. Κασιμάτη με την οποία συμφωνούμε, είναι ότι η φωτογραφία πιθανότατα "στήθηκε" απλώς το παντελόνι και τα παπούτσια πιθανόν ξεχάστηκαν, ή δεν υπήρχε σχετικός ιματισμός.

Η λευκή τρομοκρατία στη Φλώρινα μέσα από δύο μαρτυρίες


Στο άρθρο μας αυτό θα σας παρουσιάσουμε δύο στιγμιότυπα της Λευκής Τρομοκρατίας στην πόλη της Φλώρινας, μέσα από δύο μαρτυρίες ανθρώπων που τα έζησαν.

Οι μαρτυρίες προέρχονται από τους: Στέργιο Κάξο και τον Νίκο Κέντρο:



Στέργιος Κάξος: "Όταν οι αντάρτες χτύπησαν τη Φλώρινα ήμουν κρατούμενος στο αστυνομικό τμήμα της πόλης. Μαζί μου ήταν και άλλοι πολλοί ΕΠΟΝίτες για διάφορες υποθέσεις. 'Ήταν ο Σ. Μπότσης, ο Ηλίας Κοροβέσης, ο Τ. Πρεσκούρκας και άλλοι, καθώς και 21 κορίτσια από τον Άγιο Γερμανό. Θυμάμαι πως μετά τη μάχη της Φλώρινας φέραν 37 ανθρώπινα κεφάλια κομμένα, μέσα σε τσουβάλια, σαν μπάλες. Οι χωροφύλακες βάλανε τον κρατούμενο Παύλο Σταματιάδη να κρεμάσει στα σύρματα όλα αυτά τα κεφάλια σε κοινή θέα. Οι χωροφύλακες μας λέγανε πως ήταν κεφάλια ανταρτών που πέσαν σε ενέδρα στην Παναγίτσα του Καϊμακτσαλάν. Ανάμεσά τους ήταν και Φλωρινιώτες. Κάνανε αυτή τη μακάβρια "επίδειξη" για να τρομοκρατήσουν τον λαό της Φλώρινας, ύστερα απ' την εμφάνιση των ανταρτών. Τα κομμένα αυτά κεφάλια στη συνέχεια τα κρέμασαν στα κάρα και τα κάνανε βόλτες στην πόλη. Κατόπιν ομαδικά τα θάψανε. Οι ποινικές φυλακές τότε, ακόμα και οι στάβλοι της Χωροφυλακής που ήταν αριστερά από τις φυλακές, όλα αυτά, ήταν γεμάτα φίσκα από κρατούμενους, περί τους 280. Γινόταν λόγος ότι θα έρθουν οι αντάρτες και  θα απελευθερώσουν τους κρατούμενους."


Νίκος Κέντρος: "Στην έδρα της Ταξιαρχίας συνάντησα τον Μήτια (Δημήτρης Σαλονικόπουλος). Ήταν ο άνδρας της αδελφής μου Λεύκας. Ήμουν πολύ δεμένος με τον Μήτια, όχι μόνο γιατί ήταν γαμπρός μου αλλά και γιατί ταιριάζαμε. Ο Μήτιας πέρασε απ' την Ταξιαρχία αποκλειστικά για να με δει, γιατί έφευγε απ' το Γράμμο σε μακρινή κομματική αποστολή του Γενικού Αρχηγείου για την κομματική δουλειά τις ταξιαρχίες του ΔΣΕ. Όλο το βράδυ δεν κοιμηθήκαμε. Το περάσαμε συζητώντας. Είχε ένα άχημο προαίσθημα για αυτή του την αποστολή. Ήταν γνωστό πως το πέρασμα από Καϊμακτσαλάν προς Βέρμιο παρουσίαζε πάντα κινδύνους και πολλές φορές τμήματα του ΔΣΕ είχαν δεχθεί χτυπήματα. Η αποστολή τους αποτελούταν από 5 στελέχη, με επικεφαλής τον Μήτια. Όταν φτάσανε στη γνωστή περιοχή-πέρασμα, παρά τα μέτρα που πήραν, πέσανε σε ενέδρα και δεν μπόρεσαν να αποφύγουν το μοιραίο. Τους επιτέθηκαν με συνεχείς ριπές πολυβόλων. Τον Μήτια τον έπιασε ολόκληρη ριπή και τους έσπασε τα πόδια. Το ίδια βαριά τραυματίες ήτανε και οι άλλοι, εκτός ενός που δεν έπαθε τίποτε. Για να μην πιαστούν ζωντανοί, ο Μήτιας κι ένας άλλος αυτοκτόνησαν. Ο ένας που ήταν γερός τους εγκατέλειψε κι έφυγε.  Αργότερα μαθεύτηκε πώς κόψανε τα κεφάλια των τεσσάρων αγωνιστών και τα κρέμασαν στη Βέροια σε κοινή θέα".

Τρίτη, 3 Οκτωβρίου 2017

Μια μη-ιστορική αναλογία


Η φωτογραφία του Θύμιου Καψή, σταυρωμένου στην Χαλκίδα, μας προκάλεσε μια μικρή αναλογική σκέψη. Παραθέτουμε τη φωτογραφία ξανά, μαζί με τη σταύρωση του Ισπανού ζωγράφου Βελάσκεθ.




Ντοκουμέντο από τη Λευκή Τρομοκρατία


Η παρακάτω φωτογραφία από το Αρχείο της Οικογένειας Ραπίδη, εικονίζει την περιφορά του σταυρωμένου Θύμιου Καψή, επικεφαλής του ΔΣΕ Εύβοιας τον Νοέμβριο του 1949. Η φωτογραφία τραβήχτηκε στους δρόμους της Χαλκίδας κάποια ημέρα από 5-7 Νοεμβρίου του 1949. Για λόγους αρχείου και δικαιωμάτων που δεν ανήκουν στον Κόκκινο Φάκελο, δεν επιτρέπεται η αναπαραγωγή της. 



Ο εσταυρωμένος του Εμφυλίου


"Πατρίς - θρησκεία- οικογένεια". "Ορθόδοξο έθνος" και τα λοιπά συναφή, όλα κληρονομιές της Χούντας από το αστικό ιδεολόγημα του Εμφυλίου. Οι παπάδες, ένοπλοι συνοδεύουν μονάδες του Εθνικού Στρατού ενάντια στους άθεους κομμουνιστές ήδη από το 1948. Φυσικά το εθνόσημο φέρει την "κορώνα του Βασιλέα και τον σταυρό του Κυρίου". 

Κι όμως ετούτες οι σκέψεις δεν είναι παραλήρημα των 1 και 50, γιατί φίλες και φίλοι ετούτη την ώρα έπεσε στα χέρια μου μια φωτογραφία του εσταυρωμένου του Εμφυλίου. Όχι δεν μιλάω για κάποιο θαύμα. Μιλάω για τον εσταυρωμένο που ήταν ο Θύμιος Καψής του ΔΣΕ Εύβοιας.

Είχα διαβάσει στα βιογραφικά του στοιχεία ότι όταν έπεσε νεκρός το Νοέμβρη του 1949 το κορμί του σταυρώθηκε και περιφέρθηκε στην πλατεία της Χαλκίδας. Σαφώς υπάρχουν οι φωτογραφίες, των αλητών που τον είχαν δέσει νεκρό πάνω σε μια σκάλα, αλλά όχι κάποια φωτογραφίας ... σταύρωσης. 

Το είχα θεωρήσει τότε υπερβολή, κι ας επέμενε ο μπαρμπα-Τάκης, ο Ευβοιώτης ότι συνέβη. 

Κι όμως η φωτογραφία υπάρχει και βρήκε το δρόμο της στο blog μας. 

Ναι, ο Θύμιος Καψής σταυρώθηκε. 

Κι έτσι τώρα, συμπληρώθηκε το τρίπτυχο της εθνικοφροσύνης με τρεις φωτογραφίες απολύτως ενδεικτικές του περιεχομένου του 

Πατρίς: Ο Δ. Γιαντζής, ο Θρασύβουλος Τσακαλώτος και ο πατρόνας της ελληνικής αστικής τάξης, στρατηγός Τζειμς Βαν Φλιτ πάνω από τα πτώματα των ανδρών και γυναικών του ΔΣΕ στο Γράμμο. Μετά το "ιδού ο στρατός σας" ακολούθησε το "ιδού οι νεκροί σας".



Οικογένεια: Η φωτογραφία του David Seymour από τις δεκάδες χιλιάδες φτωχών, υποσιτισμένων ανθρώπων που εκτόπισε ο Εθνικός Στρατός, για να βαφτιστούν ως "ανταρτόπληκτοι".




Θρησκεία: Ο εσταυρωμένος του Εμφυλίου, Θύμιος Καψής, αξιωματικός του ΕΛΑΣ, επικεφαλής του ΔΣΕ Εύβοιας. 




Αυτό ήταν το αστικό κράτος του εμφυλίου κι αυτό είναι το πραγματικό τρίπτυχό του. 

Καλή σας νύχτα.



Πηγή φωτογραφίας Καψή: Προσωπικό Αρχείο κ. Ραπίδη.






Δευτέρα, 2 Οκτωβρίου 2017

Η νέα ταινία του Παντελή Βούλγαρη



Μετά το απαράδεκτο "Ψυχή Βαθιά" για τον Εμφύλιο που "Έλληνες σκοτώναν Έλληνες" ο σκηνοθέτης του ιστορικού κόψε-ράψε Παντελής Βούλγαρης επιστρέφει στη μεγάλη οθόνη με την νέα του ταινία "Το τελευταίο σημείωμα". 

Στην ταινία αυτή ο Βούλγαρης παρουσιάζει στιγμές από τις τελευταίες μέρες των 200 κομμουνιστών- διόρθωση- αγωνιστών που εκτελέστηκαν στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής. Κεντρικό πρόσωπο ο κομμουνιστής- διόρθωση- αγωνιστής Ναπολέων Σουκατζίδης. 

Σε μια ακόμα ραφιναρισμένη απόπειρα ξαναγραψίματος της Ιστορίας της Εθνικής Αντίστασης, η νέα ταινία του Βούλγαρη που βρίθει από συναισθηματικές σκηνές, επιχειρεί μια νέα προσέγγιση της Ιστορίας των 200 κομμουνιστών στην οποία η λέξη "κομμουνιστές" προφανώς δεν θα πολυ-ακούγεται ή θα είναι δευτερευούσης σημασίας. Στην ταινία του, μάλλον θα ξαναμάθουμε ιστορία αφού προφανώς κεντρική ιδιότητα των εκτελεσθέντων και του Σουκατζίδη ειδικότερα είναι ότι ήταν "αγωνιστές" και όχι "κομμουνιστές", δηλαδή μέλη του ΚΚΕ. Προφανώς κατά την άποψη του Βούλγαρη, οι εκτελεσθέντες ήθελαν απλώς την απελευθέρωση της χώρας τους και καμιά άλλη ανησυχία δεν είχαν σχετικά με την κοινωνία και τον λαό της. Προφανώς το ΕΑΜ δεν έθετε ζήτημα λαϊκής εξουσίας, προφανώς λοιπόν κι οι εκτελεσθέντες "αγωνιστές" δεν είχαν κανένα όνειρο για το λαό της χώρας τους και το μέλλον του. Αυτά ενδεχομένως είναι λεπτομέρειες που δεν μπορεί να αγγίζουν το μεγαλείο της ταινίας του κυρίου Βούλγαρη. 

Φυσικά φίλες και φίλοι, όταν μια ταινία είναι συμπαραγωγή της COSMOTE TV, δηλαδή ενός ομίλου τηλεπικοινωνιών, στον οποίο μέτοχοι φυσικά δεν είναι άνθρωποι σαν τον Ναπολέων Σουκατζίδη, είναι απολύτως λογικό να μην υπάρχουν έννοιες όπως "κομμουνιστής" και "κομμουνισμός" ώστε η κατανάλωση της ταινίας να είναι εύπεπτη από το ευρύ κοινό, όπως η pizza. Άλλωστε το ίδιο εύπεπτη ήταν και η ταινία "Ψυχή Βαθιά" με την ευγενική χορηγεία του Υπουργείου Πολιτισμού και της NOVA

Σε μια χώρα που η επίθεση της αστικής τάξης στα λαϊκά και εργασιακά δικαιώματα συνεχίζεται με σφοδρότητα, που οι μισθοί κατρακυλούν και η ανεργία γιγαντώνεται, σκηνοθέτες σαν τον κύριο Βούλγαρη παρέχουν πολύτιμες υπηρεσίες ποδηγέτησης του κινήματος και παραποίησης της Ιστορίας της πάλης των τάξεων στη χώρα μας. Βοηθούν με άλλα λόγια στην αδυναμία εξαγωγής ιστορικών και πολιτικών συμπερασμάτων από την πρόσφατη ιστορία, προκειμένου να μην χειραφετηθεί ο λαός και να μην διδάσκεται να διεκδικεί τα δικαιώματά του και εν τέλει, τον πλούτο που παράγει. 

Η ταινία θα προβληθεί για πρώτη φορά στις αίθουσες στις 23 Οκτωβρίου. Το trailer της όμως, καθώς και τα σχετικά δημοσιεύματα δείχνουν ήδη από τώρα σε τι πλαίσια θα κινηθεί:


"Η νέα ταινία του Παντελή Βούλγαρη καταπιάνεται με μια από τις πιο γνωστές και τραγικές στιγμές της ελληνικής αντίστασης στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο: Την εκτέλεση των 200 της Καισαριανής, την 1η Μαΐου 1944 από την γερμανική κατοχή, ως αντίποινα για την δράση της ελληνικής Αντίστασης. Ο Παντελής Βούλγαρης με την Ιωάννα Καρυστιάνη («Μικρά Αγγλία», «Νύφες»), μας μεταφέρουν στο Στρατόπεδο συγκέντρωσης του Χαϊδαρίου το διάστημα πριν την Πρωτομαγιά του ’44, και μας γνωρίζουν τους ανθρώπους πίσω από την τραγική ιστορία: του διερμηνέα του στρατοπέδου, Ναπολέοντα Σουκατζίδη, πρόσφυγα από τη Μικρά Ασία και ιδιαίτερα αγαπητού στους συντρόφους του και του τελευταίου διοικητή του στρατοπέδου, Κάρλ Φίσερ, ο οποίος τρέφει μεγάλη εκτίμηση για τον Σουκατζίδη." Πηγή: CNN Greece

Tραγικές καταστάσεις, τραγικοί άνθρωποι- κομμουνιστές πουθενά...


"Τέσσερα χρόνια μετά την «Μικρά Αγγλία», ο Παντελής Βούλγαρης επιστρέφει στη μεγάλη οθόνη με την ταινία «Το Τελευταίο Σημείωμα». Στη νέα του κινηματογραφική δουλειά ο Βούλγαρης καταπιάνεται με μια από τις πιο γνωστές σελίδες της πρόσφατης ελληνικής ιστορίας, την εκτέλεση από τους Γερμανούς κατακτητές 200 αγωνιστών την 1η Μαΐου 1944 στην Καισαριανή, ως αντίποινα για τη δράση της ελληνικής αντίστασης. Με την Ιωάννα Καρυστιάνη (που συνυπογράφει το σενάριο), θα μας μεταφέρουν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Χαϊδαρίου το διάστημα πριν την Πρωτομαγιά του '44, και θα μας γνωρίσουν τους ανθρώπους πίσω από τα τραγικά γεγονότα. Κεντρικό πρόσωπο της ιστορίας ο 34χρονος Ναπολέων Σουκατζίδης, Κρητικός μικρασιατικής καταγωγής, αγωνιστής του λαϊκού κινήματος και κρατούμενος σε εξορίες και φυλακές από το 1936, που την περίοδο της φυλάκισής του στο Χαϊδάρι, εκτελούσε χρέη διερμηνέα του Γερμανού Διοικητή του στρατοπέδου, Καρλ Φίσερ. 

Η τύχη του Ναπολέοντα και άλλων 199 συγκρατούμενών του αποφασίζεται μετά την ενέδρα της ελληνικής αντίστασης στον Στρατιωτικό Διοικητή Λακωνίας, σε χαράδρα της περιοχής των Μολάων. Ο θάνατος του Διοικητή Κρες και τριών Γερμανών της συνοδείας του επιφέρει ως αντίποινα την εκτέλεση 50 Ελλήνων για κάθε ένα Γερμανό. Ο Σουκατζίδης είναι στη λίστα των 200 μελλοθάνατων. Την ημέρα της εκτέλεσης βρίσκεται μπροστά σε ένα δίλημμα ζωής, όταν ο Φίσερ, που μέσα στα χρόνια ανέπτυξε σεβασμό για τον Έλληνα διερμηνέα, του δίνει τη δυνατότητα να εξαιρεθεί βάζοντας στη θέση του ως διακοσιοστό άλλον." Πηγή: Lifo city guide 

Aς βάλουμε λοιπόν στο συρτάρι το γεγονός ότι οι Γερμανοί ζήτησαν την εκτέλεση 200 κομμουνιστών και όχι απλώς "Ελλήνων". 




Θα επιστρέψουμε στο ζήτημα με μια πληρέστερη ανάλυση της ταινίας, αφού την παρακολουθήσουμε. 


Κυριακή, 1 Οκτωβρίου 2017

Η άλλη πλευρά της κατοχικής Χωροφυλακής


Η ιστορία της Χωροφυλακής, ως θεσμού, κατά την Κατοχή και τον Εμφύλιο είναι λίγο-πολύ γνωστή στο ευρύ κοινό. Σε αγαστή συνεργασία με τον κατακτητή και την αστική τάξη της εποχής, ως θεσμός του κράτους βρέθηκε δίπλα στις αντιδραστικές και φασιστικές δυνάμεις και απέναντι στον ελληνικό λαό. Ωστόσο, δεν είναι λίγα τα παραδείγματα ανθρώπων που με θάρρος αψήφησαν την πολιτική της Χωροφυλακής, και παρά το γεγονός ότι εργάζονταν ως όργανα καταστολής του κράτους συνεισέφεραν στον αγώνα του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, ελευθερώνοντας κρατούμενους (περίπτωση του διοικητή της Καισαριανής Παπαδομαρκάκη), παρέχοντας ζωτικές πληροφορίες και παραδίδοντας οπλισμό στον αγωνιζόμενο λαό.

Σήμερα θα δούμε αυτή την πλευρά της Χωροφυλακής μέσα από σπανιότατα ντοκουμέντα της Κατοχής. Το πρώτο είναι ένα φύλλο του "Αστυνομικού Βήματος" ΕΑΜικού οργάνου της Αστυνομίας και της Χωροφυλακής και το δεύτερο μια ανοιχτή επιστολή-κάλεσμα του αντισυνταγματάρχη Στ. Ξανθάκη προς τους συναδέλφους του. 




Πηγή υλικού: Μανώλης Κασιμάτης