"Οταν ο λαός βρίσκεται μπροστά στον κίνδυνο της τυραννίας διαλέγει ή τις αλυσίδες ή τα όπλα"

"Οταν ο λαός βρίσκεται μπροστά στον κίνδυνο της τυραννίας διαλέγει ή τις αλυσίδες ή τα όπλα"

Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου

Παρασκευή 31 Αυγούστου 2012

Στα βήματα της Ιστορίας - Γάβρος Καστοριάς

Το χωριό Γάβρος Καστοριάς βρίσκεται σκαρφαλωμένο στους πρόποδες του Γράμμου. Ο περαστικός θα κάνει μια μικρή στάση αφού το μάτι πέφτει γρήγορα στα ερημωμένα πλίνθινα σπίτια του. Πρόκειται για μια χαρακτηριστική περίπτωση χωριού που ερημώθηκε  κατά τον Εμφύλιο και οι κάτοικοί του "εξελληνίστηκαν" αφού το χωριό Γάβρος αποτελούσε χωριό Σλαβομακεδόνων (φύλο που κατοικούσε στην Μακεδονία από το Βυζάντιο και ξεριζώθηκα συστηματικά από τους Γερμανούς, τους Βούλγαρους και το αστικό εμφυλιακό κράτος).

Το χωριό παλαιότερα λέγονταν Γκαμπρές και οι κάτοικοί του συντάχθηκαν σε υψηλό ποσοστό με τους αντάρτες. Οι υπόλοιποι ακολούθησαν την μοίρα του υπόλοιπου ελληνικού στοιχείου της υπαίθρου: Εκτοπίσθηκαν σε άθλιες συνθήκες σε πόλεις ως "ανταρτόπληκτοι" για να μην τροφοδοτούν τους αντάρτες. Το χωριό ερήμωσε ολοκληρωτικά το 1948 -1949 και στην κεντρική του είσοδο (αριστερά του σημερινού δρόμου) χτίστηκαν στρατώνες και φυλάκια για να στεγάσουν τους στρατιώτες του Εθνικού Στρατού. Μερικά χρόνια μετά την λήξη του Εμφυλίου το χωριό μετονομάστηκε (όπως σχεδόν όλα τα άλλα χωριά, οι κορφές και οι κοιλάδες της Μακεδονίας) σε "Γάβρος" και μεταφέρθηκε μερικά χιλιόμετρα πιο πέρα.

Το ερειπωμένο χωριό χρησιμοποιήθηκε στο έργο "Ψυχή Βαθιά" του Παντελή Βούλγαρη ως σκηνικό για την ιστορικά και πολιτικά ατυχή ταινία του.

Ας σημειωθεί ότι κανένας οδηγός από όσους είχαμε μαζί δεν αναγράφει τα αίτια μετατόπισης του Γάβρου και της ερήμωσης του.



Σπίτι στο χωριό Γάβρος

Σπίτι στο χωριό Γάβρος

Μια παλιά επιγραφή που γράφει "Ζήτω η Μακεδονία" 

Το εσωτερικό ενός σπιτιού, οι σημερινοί κάτοικοι τα έχουν μετατρέψει σε αποθήκες σανό

Σπίτι στο χωριό Γάβρος

Σπίτι στο χωριό Γάβρος

Άποψη του χωριού

Στον κεντρικό δρόμο

Σπίτι στο χωριό Γάβρος

Ερείπια

Από το ύψωμα στο χωριό

Γκρεμισμένο σπίτι 

Εσωτερικό σπιτιού 

Σπίτι στο χωριό Γάβρος

Σπίτι στο χωριό Γάβρος

Άποψη του χωριού από ύψωμα

Σπίτι στο χωριό Γάβρος

Το χωριό από τον δρόμο 

Ένας ρημαγμένος τοίχος με την χαρακτηριστική τεχνοτροπία του τσατμά  



Το στρατόπεδο του Εθνικού Στρατού στο χωριό Γάβρος


Κτίριο του στρατοπέδου

Άποψη του στρατοπέδου από τον δρόμο

Κτίριο του στρατοπέδου

Φυλάκιο του στρατοπέδου, φαίνεται ακόμα η βάση για οπλοπολυβόλο

Φυλάκιο του στρατοπέδου

Φυλάκιο του στρατοπέδου

Στρατώνας

Στρατώνας

Κτίριο του στρατοπέδου

Πέμπτη 30 Αυγούστου 2012

Ο θάνατος του στρατηγού Μπακιρτζή

Απέναντι από το όμορφο νησάκι της Ικαρίας βρίσκονται οι Φούρνοι. Ένα σύμπλεγμα νήσων με άγρια ομορφιά που στα βυζαντινά χρόνια χρησίμευε ως ορμητήριο κουρσάρων. Από το 1946, οι Φούρνοι χρησιμοποιήθηκαν από το αστικό μοναρχικό κράτος σαν τόπος εξορίας κομμουνιστών και αγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης.

Εδώ ανάμεσα σε άλλους εκτοπίσθηκε και ο στρατηγός του ΕΛΑΣ Ευριπίδης Μπακιρτζής.

Στις 8 Μαΐου 1947 σκάει σαν βόμβα η είδηση: Ο Μπακιρτζής σκοτώθηκε! Αυτοκτόνησε!

Τα ερωτήματα πέφτουν βροχή από την οικογένεια και τους συντρόφους του. Πως? Γιατί ? Ο αστικός τύπος δίνει ύποπτα μικρή έκταση. Αμφιβολίες για τον τρόπο θανάτου του στρατηγού αρχίζουν να δημιουργούνται και ο τύπος επιμένει να κρατά σιωπή ιχθύος. Μετά από πολλές πιέσεις της οικογένειάς του και των συγκρατούμενών του, μια εξεταστική επιτροπή φθάνει από την κυβέρνηση στο νησί. Μαζί τους θα ενωθεί μετά από απαίτηση της Οργάνωσης Πολιτικών Εξόριστων και της οικογένειάς του και μια αντιπροσωπία 4 αξιωματικών του ΕΛΑΣ. 

Ο στρατηγός Μπακιρτζής, έμπειρο επιτελικό μυαλό του Γενικού Αρχηγείου του ΕΛΑΣ, έμενε σε ένα μικρό διώροφο σπιτάκι στο επάνω πάτωμα. Το σπίτι ήταν ιδιοκτησία μιας χήρας που είχε έναν γιο που τότε υπηρετούσε στον στρατό. Ο στρατηγός την μοιραία ημέρα ετοιμάζονταν να βγει για μια βόλτα με τους συνεξόριστούς του. Μαζί τους ήταν και ο εργολάβος Αθηνών Δ. Π. που αργότερα κατέθεσε την μαρτυρία του. "Είδαμε τον Ευριπίδη στο μπαλκόνι με το πουκάμισο. Είχε κοπεί στο ξύρισμα για αυτό και άργησε. Μας είπε ότι κατεβαίνει. Λίγο μετά ακούστηκε ένας πυροβολισμό. Τρέξαμε επάνω και είδαμε τον στρατηγό πεσμένο στο κρεβάτι με μια πληγή στο στήθος. Το πιστόλι που τον σκότωσε ήταν πεσμένο κοντά του όμως κάψα ή στο άσπρο πουκάμισο ή κάπνα δεν είδαμε. "

Πως είχε βρεθεί όμως πιστόλι στα πράγματα του Ευριπίδη Μπακιρτζή ?

Αφενός ο εξονυχιστικός έλεγχος των αρχών δεν θα επέτρεπε κάτι τέτοιο. Αφετέρου, στο ότι ο Μπακιρτζής δεν είχε κοντά του πιστόλι συνηγορούν δύο ακόμα σύντροφοί του που τον γνώριζαν καλά και κατάθεσαν στις αρχές. Η κόρη του Ευριπίδη Μπακιρτζή που αρνείται κατηγορηματικά την κατοχή όπλου από τον πατέρα της και ο συνεξόριστος του θανόντος, ναυτεργάτης και πιστός φίλος του στρατηγού Χ. Σ. Ο τελευταίος αναφέρει " Εγώ που τον ήξερα τον στρατηγό και πολλές φορές τον βοηθούσαν να φτιάξει τις βαλίτσες του ξέρω ίσως καλύτερα από όλους. Ο Ευριπίδης δεν είχε πιστόλι"


Η κόρη του στρατηγού και η αδελφή του Μπακιρτζή ζήτησε από τον εισαγγελέα Σάμου να γίνει εκταφή του νεκρού που τάφηκε άρον άρον στο νησί και εμπεριστατωμένη εξέταση στην υπόθεση. Γιατί όπως είπαν ο στρατηγός δεν είχε κανένα λόγο να αυτοκτονήσει. Μάλιστα πριν μερικές ημέρες είχε με γράμμα του ζητήσει ορισμένα βιβλία από την αδελφή του σχετικά με ένα στρατιωτικό-πολιτικό θέμα για την Μέση Ανατολή, για το οποίο επιθυμούσε να συγγράψει μια πραγματεία. "Πως γίνεται" ρωτούν οι συγγενείς του " ένας άνθρωπος που επιθυμεί να αφαιρέσει την ζωή του να είναι έτοιμος για μια τόσο βαθιά πνευματική εργασία?" . Τελικώς ο εισαγγελέας δέχθηκε μονάχα την εκταφή του νεκρού για να γίνει μεταφορά και ταφή του στην Θεσσαλονίκη με την αυστηρή συμμετοχή μόνο των συγγενών του. Ένα περίεργα μεγάλο κλιμάκιο χωροφυλάκων συνόδευσε το κορμί του στρατηγού στο τελευταίο του σπίτι στην ιδιαίτερη πατρίδα του.


Τέλος η υπόθεση έκλεισε με πυκνό σκοτάδι να ρίχνεται επάνω της. Γύρω από το θέμα της πιθανολογούμενης δολοφονίας του στρατηγού, πολλά συζητήθηκαν και από τους συνεξόριστούς του. Ορισμένοι μιλούσαν για μια επίσκεψη που είχε ο στρατηγός τρεις ημέρες πριν τον θάνατό του, από ένα άτομο "βρώμικο". Αυτό το άτομο καταδείκνυαν ως αυτουργό και πράκτορα της ασφάλειας. Έτσι σιγά-σιγά το θλιβερό γεγονός σκεπάστηκε και χάθηκε στην λήθη.





Αρθρογραφία εποχής για τον θάνατο του Ευριπίδη Μπακιρτζή


Άρθρο του Ριζοσπάστη

Βιογραφικό του Μπακιρτζή από τον Ριζοσπάστη με αφορμή την δολοφονία του

Τηλεγράφημα επιτροπής εξόριστων για την δολοφονία Μπακιρτζή

Άρθρο του Ριζοσπάστη


Άρθρο του Ριζοσπάστη