Στα βήματα της Ιστορίας-Λιλαία

Το χωριό Λιλαία έχει να καμαρώνει για κάτι ακόμη εκτός από την όμορφη πλατεία του και τις γεμάτες δάση κορφές του. Στο χωριό Λιλαία ξεκίνησε την ζωή του ο θρύλος του Δημοκρατικού Στρατού και το ΕΛΑΣ Γιάννης Αλεξάνδρου (Καπετάν Διαμαντής).

Κοντά στην όμορφη πλατεία του χωριού το σπίτι του Καπετάν Διαμαντή μας προσκαλεί να το επισκευθούμε με το άγαλμα του Διαμαντή να στέκει στον αυλόγυρο. Μέσα εκτίθενται φωτογραφίες και κειμήλια του ΔΣΕ και του ΕΛΑΣ ικανά να δώσουν στον επισκέπτη μια καλή εικόνα του αντάρτικου κινήματος τόσο της Εθνικής Αντίστασης όσο καί του εμφυλίου. Στην βάση του αγάλματος πετύχαμε τα λουλούδια και το στεφάνι που άφησαν, τιμής ένεκεν, οι συμμετέχοντες στο αντιιμπεριαλιστικό διήμερο της ΚΝΕ.

Λίγο πάνω από το χωριό, μπορεί ο υπομονετικός επισκέπτης να βρει το ύψωμα και το εκκλησάκι του Αϊ-Γιάννη. Αν ανεβεί λίγο ψηλότερα και βορειοδυτικά θα δει μέσα στους θάμνους την σκασμένη πέτρα. Στο σημείο αυτό, στις 21 Ιούνη του 1949, χάθηκε, μα άφησε ανεξίτηλο το στίγμα του, ο υποστράτηγος του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας Καπετάν Διαμαντής. Αφήσαμε ένα ματσάκι λουλουδάκια του βουνού και επιστρέψαμε αφήνοντας τον Διαμαντή να αναπάυεται στον θρύλο του...

Λιλαία, το χωριό του Διαμαντή

Το άγαλμα του Διαμαντή

Το μουσέιο Γιάννη Αλεξάνδρου

Το μνημείο της Εθνικής Αντίστασης στην Λιλαία

Στα βήματα της Ιστορίας-Βάργιανη

Το χωριό Βάργιανη βρίσκεται ίσως σε ένα από τα πιό όμορφα φυσικά "μπαλκόνια" του Παρνασσού. Με θέα από την μια τις ψηλές κορφές του Παρνασσού και από την άλλη την Γκιώνα το βλέμμα σταματά και πέφτει στο μνημείο της κεντρικής πλατέιας του χωριού.

Το μνημείο των πεσόντων του χωριού αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αχταρμαδισμού της ιστορίας. Καταρχήν δεν αναφέρονται αντάρτες του χωριού κατά την Κατοχή πράγμα που μας κάνει να υποθέτουμε εύκολα σε ποιά μεριά του αντάρτικού κατατάχτηκαν. Κατά δεύτερον, αναφέρονται τσουβαλιασμένα τέσσερα ονόματα νεκρών του εμφυλίου πολέμου χωρίς βέβαια να αναφέρεται το σε ποιά παράταξη βρίσκονταν οι νεκροί. Παρόλα αυτά τα δύο ίδια επίθετα, των Ανδρέα και Νικόλαου Μάνδαλου, μας κάνουν να πιστεύουμε ότι μάλλον υπήρξαν αντάρτες αφού συνήθως στο βουνά αναγκάστηκαν να ξαναβγούν ολόκληρες οικογένειες ανεξαιρέτως φύλου και ηλικίας για να αποφύγουν τις διώξεις.

Αξίζει επίσης να παρατηρήσει κανείς ότι η Κοντολάτη Αναστασία του Σπύρου που εκτελέστηκε από τους Γερμανούς ίσως έχει συγγένεια με τον Κοντλάτη Σπύρο (πιθανόν πατέρας της) που σκοτώθηκε στον εμφύλιο. Υπήρξε άραγε αντάρτης του ΔΣΕ και του ΕΛΑΣ που του εκτέλεσαν την κόρη ως αντίποινα ?

Η πανέμορφη πλατέια της Βάργιανης

Τα θύματα της Βάργιανης κατά την κατοχή

Τα θύματα του εμφυλίου. Καμιά αρχή δεν μπήκε στον κόπο να συμπληρώσει τα κενά στην ιστορία των νεκρών